Tại sao người trẻ bị nhồi máu cơ tim?

GS.TS.BS Võ Thành Nhân, Chủ tịch Hội Tim mạch Can thiệp TP HCM, cho biết trước đây nhồi máu cơ tim cấp chủ yếu gặp ở người lớn tuổi do quá trình tiến triển âm thầm của mảng xơ vữa động mạch theo tuổi tác. Hiện, bệnh xuất hiện nhiều ở người trẻ, làm gia tăng gánh nặng điều trị, nguy cơ tử vong sớm.

Tại Việt Nam, Bộ Y tế ghi nhận mỗi năm khoảng 200.000 ca tử vong vì bệnh tim mạch, chiếm 25% tổng số ca tử vong. Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM ghi nhận gần 7.000 ca nhồi máu cơ tim cấp trong năm 2025, tăng gần 50% so với năm trước. Trong đó, tỷ lệ người trẻ dưới 45 tuổi chiếm gần 8%, tăng hơn 45% so với năm 2024.

BS.CKI Dương Tỏa Ngọc Trâm, Trung tâm Tim mạch Can thiệp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, dẫn nghiên cứu cho thấy những yếu tố nguy cơ phổ biến nhất gây nhồi máu cơ tim ở nhóm 17-45 tuổi là hút thuốc lá (khoảng 57%), rối loạn lipid máu (khoảng 52%) và tăng huyết áp (50%). Bên cạnh đó còn có căng thẳng kéo dài, làm việc quá sức, thiếu ngủ, thói quen ăn uống không lành mạnh, lười vận động, thừa cân - béo phì, lạm dụng chất kích thích, rượu bia, ô nhiễm môi trường hoặc yếu tố di truyền...

Theo giáo sư Nhân, áp lực công việc và cuộc sống quá mức ở người trẻ có thể làm tăng tiết một số hormone gây co mạch, làm tăng nhịp tim và huyết áp. Thiếu ngủ kéo dài khiến cơ thể khó kiểm soát glucose, tăng nguy cơ huyết áp cao. Ăn quá nhiều đồ ăn nhanh, nước ngọt... làm tăng nồng độ cholesterol xấu như LDL-cholesterol, thúc đẩy quá trình hình thành mảng xơ vữa trong lòng mạch.

"Nhiều người trẻ nghĩ mình khỏe mạnh, không nhận ra tổn thương mạch máu đang tích lũy từng ngày", giáo sư Nhân nói, thêm rằng khi cơn đau ngực dữ dội xảy ra thì bệnh đã ở giai đoạn nguy hiểm.

Đơn cử anh Khánh, 29 tuổi, hai năm trước sau khi tắm khuya đột ngột bị hoa mắt, mất ý thức thoáng qua. Bác sĩ chẩn đoán nhồi máu cơ tim cấp do tắc động mạch liên thất trước, can thiệp đặt stent. Mới đây, anh Khánh đau ngực âm ỉ kéo dài nửa tiếng không dứt, lan dần ra sau lưng và hai cánh tay. Anh vào Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM cấp cứu. Bác sĩ xác định anh bị tái hẹp trong stent, phải can thiệp khẩn cấp để tái thông dòng máu nuôi tim. Đây là bệnh nhân trẻ tuổi nhất bị tái nhồi máu cơ tim cấp mà bệnh viện tiếp nhận, theo giáo sư Nhân. Anh Khánh cho biết do áp lực công việc nên thường xuyên thức khuya, ăn uống thất thường, không tập thể dục.

Còn anh Vũ, 31 tuổi, bị tăng huyết áp nhưng không điều trị, lại hút thuốc lá nhiều năm liền do áp lực công việc. Khi nhập viện vì cơn đau ngực dữ dội, bác sĩ xác định anh bị nhồi máu cơ tim cấp do động mạch vành phải tắc hoàn toàn, kèm nhiều huyết khối. Sau can thiệp hút huyết khối, đặt stent động mạch vành phải, anh xuất viện được bác sĩ khuyên bỏ thuốc lá, thay đổi lối sống và tuân thủ điều trị lâu dài.

BS.CKI Huỳnh Văn Mười Một, Phó khoa Cấp cứu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết tình trạng nhồi máu cơ tim cấp ở người trẻ dưới 45 tuổi gia tăng liên quan lối sống thiếu cân bằng kéo dài. Trở ngại lớn nhất trong điều trị nhồi máu cơ tim ở người trẻ là bệnh nhân đánh giá thấp nguy cơ tim mạch của họ, thường chủ quan cho rằng triệu chứng đau ngực liên quan đến tiêu hóa, hô hấp hoặc căng thẳng... mà không phải do tim, làm chậm trễ thời gian cấp cứu kịp thời. Do đó, bệnh nhân trẻ dù có tỷ lệ tử vong thấp hơn so với người lớn tuổi, nhưng phải đối mặt với nguy cơ tái phát, biến chứng nặng nề và lâu dài hơn.

Để phòng bệnh, các bác sĩ khuyên người trẻ nên ngủ đủ giấc, ăn uống và sinh hoạt khoa học, tránh lạm dụng rượu bia, chất kích thích, ngừng hút thuốc lá, duy trì cân nặng phù hợp. Tập thể dục 30 phút mỗi ngày hoặc tối thiểu 150 phút mỗi tuần và kiểm soát tốt các bệnh lý nền như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, tiểu đường.

*Tên người bệnh đã được thay đổi