Tiến sĩ Ngô Đức Phương, Viện trưởng Viện Khoa học thuốc nam cho biết, hoa hướng dương (tên khoa học Helianthus annuus) nổi tiếng nhờ vẻ đẹp rực rỡ, khi nở luôn hướng về phía mặt trời và giá trị thực phẩm từ hạt. Tuy nhiên, ít người biết rằng từ lâu cây hướng dương cũng đã xuất hiện trong y học dân gian ở nhiều nước trên thế giới.
Ở Việt Nam, hướng dương chưa phải vị thuốc phổ biến như nhiều cây thuốc nam khác nhưng vẫn có nơi sử dụng hoa, lá hoặc hạt với một số mục đích hỗ trợ sức khỏe.
“Hạt hướng dương chứa dầu thực vật giàu acid béo không no, vitamin E, phytosterol, protein và nhiều khoáng chất. Vitamin E trong hạt hướng dương là chất chống oxy hóa tự nhiên khá mạnh, bảo vệ tế bào trước tác động của các gốc tự do. Vì vậy, hạt hướng dương được xem là thực phẩm tốt cho tim mạch khi sử dụng hợp lý”, Tiến sĩ Phương nói.
Tiến sĩ Phương lưu ý một số nhóm người nên thận trọng khi sử dụng hạt hướng dương:
- Theo đó, hạt hướng dương khá giàu năng lượng nên người đang kiểm soát cân nặng không nên ăn quá nhiều.
- Các loại hạt hướng dương rang muối bán sẵn thường chứa lượng natri khá cao do đó, người tăng huyết áp hoặc bệnh tim mạch nên ưu tiên loại ít muối hoặc không muối.
"Hoa hướng dương đẹp, hạt giàu dinh dưỡng và cây có nhiều tiềm năng sinh học nhưng không nên thần thánh hóa như một loại thuốc chữa bách bệnh”, Tiến sĩ Phương nhấn mạnh.
Theo tài liệu y học cổ truyền của Trung Quốc và kinh nghiệm dân gian ở nhiều nước, hoa hướng dương từng được sử dụng theo hướng hỗ trợ đau đầu, tăng huyết áp nhẹ hoặc một số biểu hiện viêm nhiễm.
Một số nghiên cứu hiện đại cho thấy hoa và lá hướng dương chứa flavonoid, acid phenolic và nhiều hợp chất chống oxy hóa khác.
Các nghiên cứu thực nghiệm cũng ghi nhận hoạt tính chống viêm, chống oxy hóa và kháng khuẩn ở mức độ nhất định. Tuy nhiên, phần lớn các nghiên cứu này vẫn đang ở giai đoạn tiền lâm sàng.
