Bất ngờ với 4 quả thận
Chia sẻ với PV VietNamNet, bà T.T.S (63 tuổi, trú tại xã Quảng Bình, Thanh Hóa) cho biết - từ khi còn trẻ, bà thường xuyên cảm thấy đau tức vùng lưng nhưng nhiều lần đi khám, siêu âm đều không phát hiện bất thường. “Cơn đau rất khó chịu nhưng xuất hiện không nhiều, khoảng 1-2 lần/năm”, bà S. kể.
Năm 2025, khi bà S. đến Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn (Hà Nội) khám chuyên sâu và được chụp cắt lớp vi tính (CT), các bác sĩ mới phát hiện nữ bệnh nhân có tới 4 quả thận.
"Khi nghe mình có 4 quả thận, tôi đã rất bất ngờ và có chút lo lắng. Tuy nhiên, bác sĩ giải thích đây là dị tật bẩm sinh, chưa gây ảnh hưởng gì đáng kể nên tôi cũng dần yên tâm", bà kể.
Sau đó, bà S. chuyển về Bệnh viện E (Hà Nội) để mổ lấy sỏi thận. Trong quá trình điều trị, bà được đặt hai ống thông niệu quản. Một ống đã được rút tại địa phương song tình trạng viêm nhiễm và sỏi chưa được xử lý triệt để nên bà quay trở lại Bệnh viện E tiếp tục chữa trị.
Sau ca mổ vào tuần trước, bà S. đã ổn định sức khỏe và đang tiếp tục được theo dõi.
Ca mổ phức tạp
Theo Tiến sĩ Nguyễn Đình Liên - Trưởng khoa Phẫu thuật Thận tiết niệu và Nam khoa, Bệnh viện E, trường hợp của bà Sâm đặc biệt hiếm gặp khi có 4 quả thận tương ứng với 4 niệu quản. Trước đó, bệnh nhân từng được mổ lấy sỏi nhưng một đơn vị thận đã bị tổn thương, mất chức năng.
Tiến sĩ Liên cho biết quá trình phẫu thuật gặp nhiều khó khăn do cấu trúc giải phẫu bất thường. Hệ thống mạch máu nuôi thận khác biệt so với bình thường trong khi phần thận tổn thương nằm ở vị trí bất thường, gây xơ dính với các mạch máu xung quanh.
"Thông thường ở các trường hợp thận đôi, phần thận mất chức năng thường nằm ở cực trên. Tuy nhiên, ở bệnh nhân này, vị trí thận phụ bất thường khiến việc bóc tách rất khó khăn, nguy cơ làm tổn thương phần thận lành còn lại rất cao", bác sĩ Liên cho biết.
Việc lựa chọn phương pháp phẫu thuật đặt ra nhiều thách thức đối với ê-kíp điều trị. Nếu mổ mở, bệnh nhân phải trải qua đường rạch lớn qua cơ thành bụng, gây đau kéo dài, thời gian hồi phục chậm, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ tắc ruột sau mổ hoặc tổn thương ruột, đại tràng trong quá trình phẫu thuật nếu tiếp cận qua ổ bụng.
Trong khi đó, phẫu thuật nội soi cũng không hề đơn giản. Các bác sĩ phải cân nhắc giữa hai hướng tiếp cận là nội soi qua ổ bụng và nội soi sau phúc mạc. Nội soi qua ổ bụng có ưu điểm là phẫu trường rộng, thao tác thuận lợi hơn nhưng vẫn xâm lấn vào khoang phúc mạc. Ngược lại, nội soi sau phúc mạc giúp tránh nguy cơ tổn thương các tạng trong ổ bụng, song gặp nhiều khó khăn do bệnh nhân từng có tiền sử phẫu thuật, làm tăng nguy cơ viêm dính và biến đổi giải phẫu.
Sau đó, ê-kíp quyết định lựa chọn phương pháp nội soi hoàn toàn qua đường sau phúc mạc. Trong hơn 3 giờ phẫu thuật, ê-kíp đã thận trọng bóc tách, giải phóng phần thận phụ mất chức năng cùng hệ thống mạch máu nuôi và bể thận - niệu quản liên quan trong điều kiện cấu trúc giải phẫu bất thường.
Theo bác sĩ Liên, thận đôi là dị tật bẩm sinh xảy ra khi một quả thận có hai niệu quản thay vì một. Dị tật này có thể xuất hiện ở một hoặc cả hai bên. Hiện nguyên nhân chính xác chưa được xác định, song một số trường hợp được ghi nhận có liên quan đến yếu tố di truyền.
Phần lớn người mắc thận đôi không có triệu chứng và không cần điều trị nếu không xuất hiện biến chứng. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể gặp các vấn đề như nhiễm khuẩn đường tiết niệu, tiểu rắt, tiểu khó, trào ngược bàng quang - niệu quản, tắc nghẽn đường tiểu, sỏi tiết niệu hoặc suy giảm chức năng thận.
