Tắc động mạch gây đột quỵ

Bà Tươi, 65 tuổi, bất ngờ chóng mặt, nôn ói, bác sĩ phát hiện tắc động mạch thân nền gây đột quỵ dù không méo miệng, yếu liệt.

Bà Tươi có tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường và rung nhĩ, đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM trong tình trạng tỉnh táo, không có triệu chứng đột quỵ điển hình như méo miệng, lệch mặt, yếu hoặc liệt một bên tay chân, nói ngọng.

BS.CKI Vũ Đình Chánh, khoa Cấp cứu, cho biết ở người bị rung nhĩ, các buồng tim co bóp không đồng bộ khiến máu lưu thông chậm, dễ ứ đọng trong tim, từ đó hình thành cục máu đông. Nếu cục máu đông theo dòng máu lên não sẽ gây tắc mạch não - nguyên nhân thường gặp gây đột quỵ thiếu máu não. Do đó, dù không có biểu hiện đột quỵ điển hình, các bác sĩ không loại trừ khả năng bà Tươi bị đột quỵ tuần hoàn sau (tình trạng tắc nghẽn mạch máu nuôi phần sau não như thân não, tiểu não).

Kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) não và mạch máu não bệnh nhân ghi nhận nhồi máu gần như toàn bộ bán cầu tiểu não trái. Bệnh nhân có nhiều ổ nhồi máu rải rác ở khoảng hai phần ba trên bán cầu tiểu não phải, cầu não, cuống não và đồi thị hai bên.

BS.CKII Dương Đình Hoàn, Trưởng Đơn vị Can thiệp thần kinh, Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp, chẩn đoán bà Tươi bị nhồi máu não tiến triển do tắc động mạch thân nền. Động mạch thân nền là mạch máu lớn được hình thành từ hai động mạch đốt sống, có nhiệm vụ cung cấp máu cho thân não, tiểu não và nhiều trung tâm khác điều khiển hô hấp, tuần hoàn, ý thức.

Tắc động mạch thân nền được xem là thể đột quỵ thiếu máu não có tiên lượng nặng. Khi động mạch thân nền bị tắc, người bệnh có thể liệt tứ chi, suy hô hấp hoặc tử vong.

Bà Tươi được can thiệp lấy huyết khối bằng hệ thống chụp mạch số hóa xóa nền (DSA) để cứu vùng mô não và tái thông mạch máu kịp thời. Qua đường động mạch đùi, bác sĩ đưa vi ống thông lên động mạch đốt sống trái, tiếp cận vị trí tắc ở động mạch thân nền hút lấy ra hai mảnh huyết khối màu đen bít lòng mạch.

Chụp chiếu kiểm tra ngay sau đó ghi nhận động mạch thân nền đã tái thông hoàn toàn, dòng máu lưu thông trở lại bình thường. Sau 45 phút can thiệp, người bệnh hồi phục tốt, tỉnh táo, đến ngày thứ 4 hết đau đầu, chóng mặt hay nôn ói.

Đột quỵ do tắc động mạch thân nền không có các dấu hiệu điển hình như méo miệng hay yếu liệt nên dễ bị bỏ sót, dẫn đến chậm trễ trong cấp cứu. Bác sĩ khuyến cáo khi xuất hiện đột ngột các triệu chứng như chóng mặt dữ dội, mất thăng bằng, nôn ói không rõ nguyên nhân, người bệnh cần đến cơ sở y tế kiểm tra. Phát hiện sớm đột quỵ, can thiệp tái thông mạch máu kịp thời sẽ tăng cơ hội cứu sống cho người bệnh và hạn chế di chứng.

*Tên của người bệnh đã được thay đổi