Nguy cơ gia tăng loạt bệnh truyền nhiễm trong mùa mưa

Miền Nam bước vào cao điểm mùa mưa, kéo theo nguy cơ gia tăng loạt bệnh truyền nhiễm: não mô cầu, sốt xuất huyết, tay chân miệng, với nhiều ca nhập viện trong tình trạng nguy kịch.

Nhiễm não mô cầu type B, chị Linh (26 tuổi) nhập viện Bệnh viện Đa khoa TP Cần Thơ cuối tháng 7 trong tình trạng sốt cao, mệt mỏi, tê tay chân, đau nhức toàn thân và xuất hiện nhiều ban hoại tử hình sao ở hai tay rồi lan rộng toàn thân. Bác sĩ cho biết, chị đã rơi vào tình trạng sốc nhiễm trùng, huyết áp tụt, mạch nhanh nhỏ, kèm tổn thương thận cấp và rối loạn đông máu nghiêm trọng.

Chị Linh là ca bệnh thứ hai mắc não mô cầu có diễn tiến nặng được bệnh viện này ghi nhận từ đầu năm 2026 đến nay. Trước đó, bệnh viện cũng ghi nhận một nữ bệnh nhân (47 tuổi, ở Vĩnh Long) mắc não mô cầu trong tình trạng sốc nhiễm khuẩn nặng, tụt huyết áp sâu, rối loạn ý thức và xuất hiện nhiều ban xuất huyết hoại tử điển hình trên da. Quá trình điều trị gặp nhiều thách thức.

Từ đầu năm đến nay, nước ta liên tiếp ghi nhận các ca mắc não mô cầu tại nhiều địa phương như: Đồng Nai, Đăk Lăk, Tây Ninh, Cà Mau, TP HCM... với điểm chung diễn tiến nặng rất nhanh. Nhiều trường hợp không qua khỏi dù đã được cấp cứu tích cực. Không ít bệnh nhân trước đó khỏe mạnh, không có dấu hiệu cảnh báo rõ ràng. Bệnh nhân cũng chưa tiêm ngừa não mô cầu.

ThS.BS Lê Thanh Khôi - Phó Giám đốc y khoa, trực thuộc Hội đồng y khoa Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu cho biết, bệnh não mô cầu xâm lấn do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra. Đây là một trong những bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm thuộc nhóm B, lây lan nhanh qua đường hô hấp. Vi khuẩn có thể gây nhiễm trùng huyết, viêm màng não, tổn thương đa cơ quan và có tỷ lệ tử vong cao. Bệnh tiến triển chớp nhoáng, có thể gây tử vong trong vòng chưa đầy một ngày hoặc chỉ sau vài giờ khởi phát nếu không được điều trị kịp thời. Trẻ em dưới 5 tuổi, thanh thiếu niên, người cao tuổi, người có bệnh lý nền mạn tính là các đối tượng nguy cơ cao, dễ trở nặng khi mắc phải.

"Viêm màng não mô cầu có tỷ lệ tử vong cao thứ hai sau bệnh dại. Theo số liệu từ ngành y tế, tỷ lệ tử vong có thể lên đến 50% nếu không được điều trị kịp thời. Ngay cả khi được cứu chữa, cứ 5 người sống sót thì có 1 người để lại di chứng nặng nề như điếc, tổn thương thần kinh, đoạn chi hoặc sẹo vĩnh viễn", chuyên gia nhấn mạnh. Bác sĩ khuyến cáo người dân cần đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các triệu chứng như: sốt cao đột ngột, đau đầu, mệt lả, nổi ban xuất huyết hoặc ban hoại tử trên da, đặc biệt khi bệnh diễn tiến nhanh.

Cùng với não mô cầu, nhiều dịch bệnh đang diễn biến phức tạp trong mùa mưa ở phía Nam nước ta. Theo kết quả giám sát của Viện Pasteur TP HCM, trong 29 tuần đầu năm, khu vực phía Nam ghi nhận 53.428 ca mắc sốt xuất huyết, tăng 38,9% so với cùng kỳ năm 2025 (38.474 ca). Số ca mắc đang gia tăng tại nhiều địa phương, đặc biệt là Đồng Nai, TP HCM và Tây Ninh.

Đối với bệnh tay chân miệng, trong tuần 30, TP HCM ghi nhận 1.050 trường hợp mắc. Lũy kế từ đầu năm đến hết tuần 30 ghi nhận 27.289 trường hợp. Các xã có tỷ lệ mắc trên 100.000 dân cao gồm đặc khu Côn Đảo, Bình Khánh và Hiệp Phước.

Trước nguy cơ nhiều bệnh truyền nhiễm lưu hành cùng lúc trong mùa mưa, ngành y tế khuyến cáo người dân tiếp tục chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh. ThS.BS Lê Thanh Khôi lưu ý, bên cạnh chú ý rửa tay thường xuyên, vệ sinh môi trường sống sạch sẽ, thực hiện nguyên tắc 3 sạch, đeo khẩu trang khi đến nơi công cộng, diệt muỗi, lăng quăng... thì tiêm chủng là giải pháp phòng bệnh chủ động, bảo vệ hiệu quả cho trẻ em và gia đình.

Bác sĩ cho biết, hiện ở Việt Nam đã có đầy đủ vaccine, phòng các type huyết thanh gây bệnh não mô cầu gồm nhóm A, C, Y, W và nhóm B; có thể được tiêm cho nhiều độ tuổi và đối tượng. Đồng thời, vaccine phòng sốt xuất huyết dành cho người từ 4 tuổi trở lên; đạt hiệu quả bảo vệ hơn 80% đối với nguy cơ mắc bệnh và trên 90% trong việc giảm nguy cơ nhập viện và mắc bệnh nặng. Với tay chân miệng, Bộ Y tế đã phê duyệt vaccine phòng tay chân miệng, phòng ngừa các biến chứng nặng do virus EV71.

Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu cũng ghi nhận có đầy đủ vaccine phòng các nhóm huyết thanh gây bệnh não mô cầu, sốt xuất huyết cũng như các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như: cúm, phế cầu, RSV, viêm não Nhật Bản, thủy đậu...

Đại diện đơn vị chia sẻ, trong bối cảnh mưa lớn tại miền Nam, tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp, nhu cầu tư vấn và tiêm vaccine phòng bệnh tại các trung tâm đang gia tăng rõ rệt trong thời gian gần đây. Các gia đình không chỉ quan tâm đến việc tiêm phòng cho trẻ nhỏ mà còn chủ động bảo vệ sức khỏe cho các thành viên khác. Chuyên gia y tế nhận định, điều này cho thấy người dân ngày càng nâng cao ý thức và chủ động hơn trong việc phòng bệnh.