"Sửa" di chứng sau chấn thương vỡ nhãn cầu

Sau chấn thương, anh Hùng đã được phẫu thuật đóng kín nhãn cầu song thị lực mắt trái không thể phục hồi. PGS.TS.BS Nguyễn Xuân Hiệp, Giám đốc Trung tâm Mắt Công nghệ cao, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, chẩn đoán mắt trái anh Hùng bị sẹo đục giác mạc, tổn thương nội nhãn nặng, nhãn cầu teo nhỏ - hậu quả thường gặp của vỡ nhãn cầu, khiến khả năng phục hồi thị lực rất hạn chế. Dù nhãn cầu được bảo tồn sau phẫu thuật song bề mặt giác mạc không còn ổn định, dễ cọ xát với mi mắt gây cộm xốn kéo dài có thể tiến triển thành loét giác mạc, viêm tái diễn, đau mạn tính và ảnh hưởng thẩm mỹ.

PGS Hiệp đánh giá giác mạc của người bệnh đã xuất hiện sẹo đục rộng, khả năng phục hồi bề mặt rất hạn chế, vì vậy phẫu thuật phủ kết mạc là phương pháp tối ưu.

Bác sĩ sử dụng chính lớp kết mạc lành của người bệnh để che phủ vùng giác mạc đã tổn thương nặng, qua đó tạo lại một bề mặt nhãn cầu ổn định, giảm cọ xát với mi mắt. Sau khi vết mổ ổn định, bác sĩ lắp thêm một mắt giả mỏng để giải quyết vấn đề thẩm mỹ.

Theo PGS Hiệp, ca mổ khó khăn do người bệnh có tiền sử vỡ nhãn cầu nặng, cấu trúc bề mặt biến đổi phức tạp. Giác mạc xuất hiện sẹo đục rộng, các cấu trúc nội nhãn khó quan sát, trong khi lớp mô lành còn lại hạn chế. Bác sĩ phải lựa chọn vị trí và cách di chuyển kết mạc nhằm ổn định bề mặt nhãn cầu trong khi hạn chế tối đa nguy cơ biến chứng.

Hậu phẫu, anh Hùng không còn đau mắt, xuất viện trong ngày, tránh dụi mắt và các hoạt động gây kích thích bề mặt mắt, dùng thuốc và tái khám theo lịch.

PGS Hiệp khuyến cáo người từng bị chấn thương mắt nặng cần tái khám định kỳ, không chủ quan với các triệu chứng để can thiệp kịp thời, hạn chế biến chứng lâu dài. Với rối loạn bề mặt mắt sau chấn thương, trường hợp nhẹ có thể điều trị nội khoa bằng thuốc bôi trơn, nước mắt nhân tạo hoặc theo dõi. Khi tổn thương tiến triển nặng, sẹo giác mạc rộng, bề mặt nhãn cầu kém ổn định hoặc loét giác mạc mạn tính, cần phẫu thuật. Dù phẫu thuật cấp cứu bảo tồn nhãn cầu thành công, cấu trúc mắt sau vỡ nhãn cầu ít khi trở lại bình thường. Người bệnh có thể bị di chứng mạn tính như sẹo giác mạc gây cộm xốn kéo dài, khô mắt, đau âm ỉ hoặc teo nhãn cầu.

*Tên người bệnh đã được thay đổi