Nám, tàn nhang là tình trạng tăng sắc tố da thường gặp, hình thành do melanin tích tụ quá mức. Ánh nắng mặt trời, thay đổi nội tiết, quá trình lão hóa và các tổn thương trên da là các yếu tố có thể thúc đẩy quá trình này.
Nhiều người chăm sóc da đều đặn nhưng các đốm nám, tàn nhang càng sẫm màu theo thời gian. Dược sĩ Đỗ Xuân Hòa, Trung tâm Thông tin Y khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết nguyên nhân có thể đến từ những sai lầm phổ biến trong sinh hoạt và điều trị.
Chống nắng chưa đúng cách
Thoa kem chống nắng không đủ, chọn chỉ số chống nắng chưa phù hợp, chỉ thoa kem chống nắng khi ra ngoài trời hoặc khi thời tiết nắng gắt... đều làm giảm hiệu quả chống nắng và tăng các vấn đề về sắc tố da như nám, tàn nhang.
Dược sĩ Hòa cho biết kem chống nắng cần được sử dụng hằng ngày, dùng đủ lượng để phủ đều các vùng da và đúng cách để ngăn tác hại của ánh nắng mặt trời lên da. Nên kết hợp thêm khẩu trang, mũ rộng vành, áo dài tay, kính râm... để chống nắng hiệu quả.
Bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh kiểm tra da cho bệnh nhân. Ảnh minh họa: Bệnh viện cung cấp
Dùng sản phẩm không rõ nguồn gốc
Nhiều sản phẩm được quảng cáo có khả năng làm mờ nám nhanh chóng nhưng không ghi đầy đủ thành phần hoặc nguồn gốc xuất xứ. Một số loại kem kém chất lượng có thể chứa các hóa chất độc hại như corticoid, thủy ngân... gây kích ứng, tổn thương da và khiến melanin sản sinh nhiều hơn.
Tâm lý nóng vội
Không ít người liên tục thay đổi sản phẩm hoặc ngưng điều trị khi chưa thấy kết quả rõ rệt. Theo dược sĩ Hòa, tình trạng nám, tàn nhang cần nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng mới cải thiện, tùy nguyên nhân và mức độ tăng sắc tố. Việc can thiệp chưa đúng và đủ thời gian có thể làm gián đoạn quá trình kiểm soát melanin khiến kết quả điều trị nám và tàn nhang không như mong đợi.
Lạm dụng làm trắng da
Với mong muốn cải thiện nám nhanh, nhiều người tự ý sử dụng các sản phẩm chứa thành phần làm trắng da hoặc tái tạo da mạnh như retinol, peel da, tẩy tế bào chết... Những cách này có thể suy yếu hàng rào bảo vệ da, khiến da nhạy cảm hơn với ánh nắng và các tác nhân từ môi trường. Khi da bị kích ứng và tổn thương kéo dài, nguy cơ tăng sắc tố melanin và các đốm sắc tố khó kiểm soát hơn.
Chỉ chăm sóc da bên ngoài
Thay đổi nội tiết trong giai đoạn mang thai và sau sinh, tiền mãn kinh - mãn kinh có thể thúc đẩy sản sinh melanin. Chế độ ăn thiếu dinh dưỡng, căng thẳng kéo dài, thức khuya hoặc một số loại thuốc cũng có thể kích thích quá trình tăng sắc tố da và gây nám da, tàn nhang.
Theo dược sĩ Hòa, điều trị nám, tàn nhang liên quan đến nội tiết rất phức tạp. Các biện pháp chăm sóc từ bên ngoài có thể làm mờ nhưng không thể trị dứt điểm nám liên quan đến nội tiết vì không tác động vào cơ chế sản sinh melanin. Thay vào đó, việc điều trị cần kết hợp thuốc ổn định nội tiết tố, kết hợp các biện pháp thẩm mỹ nội khoa thời gian dài để loại bỏ nám cũ và giảm hình thành nám mới.
Dược sĩ Hòa cho biết để cải thiện nám, tàn nhang, mọi người cần chăm sóc da đúng cách, duy trì lối sống lành mạnh, ngủ đủ giấc, chế độ ăn cân bằng, kiểm soát căng thẳng, hạn chế tiếp xúc với ánh nắng mặt trời và chất kích thích... Người bệnh nên đến bác sĩ da liễu khám để xác định chính xác loại nám, tàn nhang, độ sâu của sắc tố, các yếu tố thúc đẩy bệnh và tuân thủ đủ thời gian điều trị để bác sĩ theo dõi đáp ứng da.
Bổ sung các tinh chất thiên nhiên như Sakura (từ hoa anh đào), Pomegranate (chiết xuất từ lựu), L-Glutathione, Collagen, P. Leucotomos (từ dương xỉ)... có khả năng hỗ trợ chống lão hóa và kiểm soát quá trình hình thành melanin. Khi kết hợp với chế độ chăm sóc da đúng cách, các dưỡng chất này góp phần làm mờ sạm nám, tàn nhang, giảm khô nhăn, duy trì làn da sáng khỏe, mịn màng, theo dược sĩ Hòa.
