Phát hiện bệnh lupus từ dấu hiệu đầu ngón tay tím tái

Chị Mỹ, 46 tuổi, đau khớp, khó thở, đầu ngón tay tím tái, bác sĩ phát hiện mắc lupus ban đỏ hệ thống gây tổn thương tim, phổi.

Chị Mỹ, sống tại Canada, đau sưng khớp lan từ vai gáy xuống lưng, hai chân yếu dần, mệt mỏi kéo dài, chán ăn, sụt khoảng 4 kg. Gần đây, tình trạng nặng hơn, đặc biệt sau mỗi lần tiếp xúc ánh nắng. Đặt lịch khám ở bệnh viện Canada phải chờ 6-8 tuần, chị về Việt Nam điều trị.

Khi máy bay hạ cánh sân bay Tân Sơn Nhất, chị khó thở nhiều hơn, đau khớp dữ dội đến mức không thể đi lại, các đầu ngón tay tím tái, cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM. BS.CKI Đào Đức Cường, khoa Cấp cứu, chỉ định xét nghiệm ghi nhận men tim tăng cho thấy bệnh nhân tổn thương cơ tim. Người bệnh đồng thời xuất hiện nhiều biểu hiện khác ở toàn thân.

BS.CKI Trần Thị Thanh Tuyền, khoa Miễn dịch Lâm sàng, nhận thấy đầu ngón tay người bệnh chuyển trắng rồi tím khi gặp lạnh kèm mệt mỏi, đau khớp, nhạy cảm với ánh nắng - biểu hiện của hội chứng Raynaud. Xét nghiệm miễn dịch chuyên sâu cùng các kỹ thuật đánh giá tổn thương đa cơ quan ghi nhận chị Mỹ mắc lupus ban đỏ hệ thống. Bệnh không chỉ ảnh hưởng khớp mà nhiều cơ quan đã tổn thương. Chụp cắt lớp vi tính độ phân giải cao (HRCT) phát hiện bệnh phổi mô kẽ giai đoạn sớm. Người bệnh còn mắc hội chứng Raynaud, viêm cơ, bệnh mô liên kết hỗn hợp, tràn dịch màng tim và tổn thương cơ tim mức độ nhẹ.

Lupus ban đỏ hệ thống là bệnh tự miễn mạn tính, xảy ra khi hệ miễn dịch rối loạn và tấn công chính các mô, cơ quan của cơ thể. Bệnh có thể ảnh hưởng đến khớp, da, tim, phổi, thận, hệ thần kinh và mạch máu. Điều khiến lupus khó phát hiện là các triệu chứng giai đoạn đầu thường không điển hình, dễ nhầm với bệnh cơ xương khớp, tim mạch hay hô hấp.

Bác sĩ Tuyền cho hay chị Mỹ không có ban đỏ hình cánh bướm trên mặt - dấu hiệu kinh điển của lupus ban đỏ. Thay vào đó, bệnh biểu hiện bằng những triệu chứng rời rạc ở nhiều cơ quan nên chỉ đánh giá từng biểu hiện riêng lẻ thì rất khó tìm ra nguyên nhân thực sự. Do đó, người bệnh lupus phải mất nhiều năm mới được chẩn đoán chính xác.

Các bác sĩ chuyên khoa Miễn dịch Lâm sàng phối hợp với Nội tim mạch xây dựng phác đồ điều trị toàn diện. Người bệnh được sử dụng corticoid kết hợp thuốc ức chế miễn dịch nhằm kiểm soát phản ứng tự miễn, đồng thời điều trị tổn thương tim, theo dõi bệnh phổi mô kẽ giai đoạn sớm, kiểm soát hội chứng Raynaud và kết hợp phục hồi chức năng để cải thiện sức cơ, khả năng vận động.

Chị Mỹ chỉ lưu trú tại Việt Nam khoảng hai tuần nên êkíp theo dõi sát diễn biến hàng ngày để kịp thời điều chỉnh thuốc và xây dựng kế hoạch điều trị khi người bệnh trở lại Canada. Sau khoảng 10 ngày, tình trạng khó thở và đau khớp cải thiện rõ, sức cơ phục hồi, các chỉ số viêm giảm, tổn thương tim ổn định, các đầu ngón tay hồng hào trở lại. Sau khi được đánh giá toàn diện, chị đủ điều kiện thực hiện chuyến bay dài và tiếp tục điều trị theo kế hoạch được các bác sĩ tại Việt Nam và Canada phối hợp theo dõi.

Theo bác sĩ Tuyền, không phải mọi trường hợp đầu ngón tay đổi màu khi gặp lạnh đều là bệnh tự miễn. Tuy nhiên, nếu tình trạng này tái diễn, kèm đau khớp kéo dài, mệt mỏi, khó thở hoặc kiệt sức sau tiếp xúc ánh nắng, người bệnh nên đến bệnh viện khám sớm để chẩn đoán và điều trị kịp thời, hạn chế tổn thương tim, phổi, thận và các cơ quan khác.

*Tên người bệnh đã được thay đổi