Ô nhiễm không khí có gây bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính?

Trả lời:

Ô nhiễm không khí là một trong các yếu tố kích hoạt và thúc đẩy tiến triển bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) phổ biến nhất hiện nay, bên cạnh thuốc lá. COPD là tình trạng viêm kéo dài ở niêm mạc đường thở do các phân tử khí độc hại khiến chức năng thông khí của phổi giảm dần theo thời gian.

Ô nhiễm đến từ nhiều nguồn như khói xe, khí thải công nghiệp, bụi công trình, khói nấu nướng hay đốt củi trong nhà. Các hạt bụi siêu mịn, khí độc có khả năng đi sâu vào nhu mô phổi, gây viêm kéo dài, suy giảm chức năng hô hấp. Tiếp xúc thường xuyên khiến triệu chứng xuất hiện sớm, đợt cấp xảy ra nhiều hơn.

Người mắc bệnh COPD do ô nhiễm không khí thường khó thở, nhất là khi vận động, cảm giác nặng ngực, ho có đờm kéo dài. Nhiều trường hợp còn bị nhiễm trùng hô hấp tái diễn khiến tình trạng viêm nặng thêm, gây mệt mỏi kéo dài, giảm khả năng lao động. Ở giai đoạn muộn, cơ thể thiếu oxy kéo dài khiến người bệnh mệt mỏi, suy giảm chất lượng cuộc sống.

Nếu không được điều trị sớm, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính dẫn tới nhiều biến chứng nghiêm trọng. Người bệnh ở giai đoạn nặng dễ bị tràn khí màng phổi do phế nang giãn căng, vỡ, gây nguy hiểm nếu không xử trí kịp thời. Tình trạng thiếu oxy, tăng CO2 máu kéo dài còn làm tăng gánh nặng cho tim, dẫn đến suy tim phải, giảm tuổi thọ.

Chủ động bảo vệ đường hô hấp có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Mỗi người nên hạn chế ra ngoài khi chất lượng không khí kém, đeo khẩu trang, sử dụng đầy đủ trang bị bảo hộ nếu phải làm việc trong môi trường ô nhiễm. Tiêm vaccine cúm và phế cầu cũng giảm nguy cơ nhiễm khuẩn đường hô hấp. Duy trì lối sống lành mạnh, tập thể dục phù hợp, thực hành các bài tập thở giúp tăng cường sức bền hô hấp. Kiểm tra sức khỏe hô hấp định kỳ, nhất là khi sống nơi ô nhiễm không khí để bảo vệ chức năng phổi.

Bạn mắc bệnh COPD nên đi khám và tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ. Khi xuất hiện dấu hiệu như ho, khó thở khi gắng sức hoặc tức ngực kéo dài, bạn nên khám sớm.

Khoa Hô hấp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội