Sỏi thận có thể gây đau đớn dữ dội và đôi khi dẫn đến nhiễm trùng hoặc suy giảm chức năng thận. Sỏi thận có nhiều nguyên nhân, từ di truyền đến việc sử dụng một số loại thuốc. Nhưng nghiên cứu cũng chỉ ra rằng chúng có thể bị ảnh hưởng bởi những gì bạn ăn và uống. Điều này có nghĩa là những người dễ bị sỏi thận có thể thay đổi chế độ ăn để giúp ngăn chặn tình trạng này tái phát.
"Hầu hết người bị sỏi thận đều mang sỏi mà không hề hay biết, những viên sỏi nhỏ có thể nằm yên lặng trong thận và không có dấu hiệu gì bất thường", tiến sĩ Ivo Dukic, bác sĩ phẫu thuật tiết niệu tư vấn tại Quỹ ủy thác NHS Bệnh viện Đại học Birmingham, giải thích.
Các bác sĩ thường tìm thấy những "viên sỏi thầm lặng" này một cách ngẫu nhiên, trong quá trình siêu âm hoặc chụp CT mà họ thực hiện vì những lý do khác.
"Theo thời gian, một số viên sỏi sẽ phát triển hoặc di chuyển và dẫn đến các triệu chứng điển hình như đau nhói ở bên hông, máu trong nước tiểu hoặc nhiễm trùng đường tiết niệu tái phát", Dukic nói.
"Yếu tố nguy cơ chính gây sỏi thận là không uống đủ nước hoặc chất lỏng", Dukic nói. Về cơ bản, bạn uống càng ít nước mỗi ngày, càng dễ bị sỏi thận. Dukic giải thích rằng những người dễ bị sỏi thận nên đảm bảo uống 2-2,5 lít nước mỗi ngày. Đó là lượng nước bổ sung ngoài lượng chất lỏng bạn nhận được từ các loại đồ uống và thực phẩm khác.
Ngoài ra, một số thực phẩm được biết là làm thay đổi thành phần nước tiểu, làm tăng nồng độ các khoáng chất tạo sỏi hoặc giảm các chất giúp ngăn chặn sỏi hình thành. Vì vậy, việc thường xuyên ăn nhiều một số loại thực phẩm cụ thể có thể làm tăng nguy cơ sỏi thận.
Thực phẩm giàu oxalate
Loại sỏi thận phổ biến nhất là sỏi canxi oxalat. Đối với những người dễ mắc loại sỏi này, việc giảm lượng thực phẩm giàu oxalate - một hợp chất tự nhiên được tìm thấy trong thực vật. Các loại thực phẩm giàu oxalate bao gồm rau bina, cây đại hoàng, hạnh nhân và một số loại hạt khác, một số loại khoai tây và đậu.
Việc cắt giảm lượng oxalate nạp vào dưới 100 mg mỗi ngày có thể hữu ích nếu bạn bị các loại sỏi này.
Lượng protein động vật cao có thể làm tăng nguy cơ sỏi canxi và sỏi axid uric. Ảnh: Bùi Thủy
Thực phẩm giàu muối
Chế độ ăn nhiều muối hơn 6 g mỗi ngày là một yếu tố nguy cơ lớn. Muối rất giàu natri, và lượng natri dư thừa này khiến thận của bạn bài tiết nhiều canxi hơn vào nước tiểu.
"Nồng độ canxi trong nước tiểu cao làm tăng đáng kể nguy cơ hình thành sỏi dựa trên canxi", Dukic nói, thêm rằng bạn nên kiểm soát lượng thức ăn chế biến sẵn và thức ăn nhanh trong chế độ ăn của mình vì chúng thường chứa nhiều natri.
Chế độ ăn nhiều protein động vật
Lượng protein động vật cao có thể làm tăng nguy cơ sỏi canxi và sỏi axid uric. Nó làm tăng nồng độ canxi và axid uric trong nước tiểu, đồng thời làm giảm nồng độ citrate, một hóa chất giúp ngăn chặn sỏi hình thành.
Điều này áp dụng cho tất cả loại protein động vật, bao gồm thịt đỏ, thịt gia cầm, trứng và cá. Dukic nói hãy thử giới hạn lượng protein động vật nạp vào ở mức 40-50 g mỗi ngày nếu bạn thường xuyên bị sỏi thận.
Để bảo vệ thận, nên bổ sung canxi từ các nguồn thực phẩm (như sữa hoặc thực phẩm tăng cường). Chọn chế độ ăn nhiều trái cây và chất xơ. Ngoài ra, thêm nước cốt chanh hoặc chanh tươi vào thức ăn hoặc đồ uống được cho là có lợi vì nó chứa citrate, một chất ức chế sỏi tự nhiên.
