Trả lời:
Nhịp tim lúc nghỉ (Resting Heart Rate - RHR) là số lần tim đập mỗi phút lúc bạn nghỉ hoặc ở trạng thái yên tĩnh. Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ, nhịp tim nghỉ trung bình của một người có thể dao động khoảng 60-100 nhịp/phút. Nếu con số này thường xuyên ở mức cao hơn bình thường đôi khi là dấu hiệu cảnh báo vấn đề về chức năng tim như rối loạn nhịp tim.
Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến nhịp tim như tuổi tác, giới tính, lối sống và cả lượng mỡ trong cơ thể. Lượng mỡ này được đo bằng chỉ số khối cơ thể (BMI), tính theo công thức cân nặng (đơn vị kilogram) chia cho bình phương chiều cao (đơn vị centimet). Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) định nghĩa thừa cân khi chỉ số BMI từ 23 đến 29, béo phì khi BMI từ 30 trở lên. Đo nhịp tim là cách đơn giản nhưng hiệu quả để theo dõi chức năng tim.
Những người béo phì thường có nhịp tim lúc nghỉ cao hơn. Người có chỉ số BMI trung bình là 22,9 có RHR trung bình 75,5 nhịp/phút, người có BMI trung bình 32,5 có RHR trung bình 78,1 nhịp/phút. Nguyên nhân là khi thừa cân, lượng mỡ thừa trong cơ thể tác động lên các cơ quan, mạch máu. Tim phải tăng hoạt động co bóp để cung cấp máu cho tất cả cơ quan, cơ bắp, mô trong cơ thể, làm cho nhịp tim tăng lên. Béo phì cũng liên quan đến sự tích tụ mảng bám chất béo bên trong động mạch khiến lòng mạch bị thu hẹp (xơ vữa động mạch).
Bên cạnh cân nặng, các yếu tố cũng có thể gây tăng nhịp tim gồm:
Tư thế cơ thể: Đứng có thể làm tăng nhịp tim khi nghỉ nhiều hơn so với ngồi hoặc nằm.
Trạng thái cảm xúc: Trạng thái quá khích như căng thẳng, phấn khích hoặc tức giận.
Thuốc: Thuốc điều trị bệnh tuyến giáp, hen suyễn, trầm cảm... cũng ảnh hưởng đến nhịp tim.
Nhiệt độ và độ ẩm không khí: Nhiệt độ cao và độ ẩm thấp dễ khiến tim đập nhanh.
Nhịp tim khi nghỉ cao là một trong các dấu hiệu cho thấy hệ tim mạch của bạn có thể bất thường như rung nhĩ. Những người khỏe mạnh (không mắc bệnh lý nghiêm trọng và không uống nhiều rượu bia, không hút thuốc lá) bị béo phì có RHR cao cũng có nguy cơ tăng huyết áp, cholesterol cao. Thừa cân còn làm tăng nguy cơ tiền tiểu đường và tiểu đường type 2 - những bệnh lý thường đi cùng với bệnh tim mạch.
Bạn nên thực hiện một số biện pháp để giảm nhịp tim, trước tiên là giảm cân, lưu ý từ từ và đều đặn kết hợp giữa chế độ ăn uống lành mạnh với tập thể dục. Khi đạt được cân nặng lý tưởng, bạn tiếp tục duy trì lối sinh hoạt khoa học để giữ vóc dáng cân đối. Những cách khác giúp giảm nhịp tim bao gồm ngủ đủ giấc, không thức khuya, hạn chế lượng caffeine, bỏ thuốc lá (nếu hút), kiểm soát căng thẳng thông qua thiền, yoga, bài tập thở...
Nếu đã áp dụng những cách trên mà nhịp tim nghỉ ngơi vẫn không về mức bình thường, bạn cần đi khám chuyên khoa tim mạch để tìm nguyên nhân chính xác. Bạn không nên để nhịp tim nhanh kéo dài, tránh gây ra những biến chứng nghiêm trọng.
Khoa Nội Tim mạch, Trung tâm Tim mạch
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM
| Độc giả gửi câu hỏi về tim mạch tại đây để bác sĩ giải đáp |
