Nhiều người Việt mắc tăng huyết áp và đái tháo đường mà không biết
Khoảng 62% bệnh nhân đái tháo đường và gần một nửa người tăng huyết áp tại Việt Nam chưa được chẩn đoán, dẫn đến nguy cơ biến chứng nặng và gây áp lực lớn lên hệ thống y tế.
"Tăng huyết áp và đái tháo đường là hai yếu tố nguy cơ quan trọng nhất của bệnh tim mạch, cũng là những bệnh không lây nhiễm phổ biến nhất ở Việt Nam và toàn cầu", GS.TS.BS Huỳnh Văn Minh, Chủ tịch Hội Tim mạch học Việt Nam, nói tại lễ ký kết triển khai Chương trình tăng cường nhận thức và năng lực về truyền thông, điều trị và quản lý tăng huyết áp và đái tháo đường tại Việt Nam, giai đoạn 2026–2030, giữa Cục Quản lý Khám, Chữa bệnh và các đối tác, hôm 3/7 tại Bộ Y tế.
Theo thỏa thuận giữa Cục Quản lý Khám, chữa bệnh và các đối tác, ngành y tế đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ có trên 50% người mắc hai căn bệnh này được điều trị đạt mục tiêu kiểm soát. Để hiện thực hóa lộ trình này, chương trình tập trung vào việc chuẩn hóa chuyên môn, đào tạo nhân lực y tế cơ sở và đẩy mạnh truyền thông cộng đồng nhằm phát hiện bệnh sớm.
Dữ liệu khảo sát giai đoạn 2017-2023 trên 67.000 người trưởng thành cho thấy bức tranh báo động về các bệnh không lây nhiễm. Hiện có hơn 30% người Việt trưởng thành mắc tăng huyết áp, nhưng gần 50% trong số đó chỉ vừa mới phát hiện bệnh và 11,3% chưa từng tiếp cận điều trị.
Đáng chú ý, ngay cả những người đang điều trị, hơn một nửa vẫn chưa kiểm soát được chỉ số huyết áp ở mức an toàn. GS Minh nhận định tăng huyết áp là "kẻ giết người thầm lặng" vì triệu chứng thường không rõ ràng, song lại gây ra các biến chứng nguy hiểm cho não, tim, mắt và mạch máu.
Tương tự, đái tháo đường đang trở thành vấn đề sức khỏe cộng đồng nghiêm trọng khi số ca mắc tăng gấp ba lần kể từ năm 2000. GS.TS Trần Hữu Dàng, Chủ tịch Hội Nội tiết - Đái tháo đường Việt Nam, cho biết trong số 7 triệu người mắc bệnh, có đến 62% không hề hay biết tình trạng sức khỏe của mình. Việc thiếu chẩn đoán kịp thời khiến các biến chứng như suy thận, tổn thương thần kinh và bệnh tim mạch âm thầm hủy hoại cơ thể.
Chi phí y tế dành cho căn bệnh này cũng đã tăng gấp ba lần trong vòng 15 năm qua, tỷ lệ thuận với sự gia tăng của tình trạng béo phì, lối sống ít vận động và thói quen tiêu thụ thực phẩm giàu năng lượng.
Ông Nguyễn Trọng Khoa, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, khẳng định chiến lược trọng tâm của ngành y tế thời gian tới là quản lý sức khỏe theo vòng đời và nâng cao năng lực y tế cơ sở.
Thay vì chỉ tập trung vào các bệnh viện tuyến trên, chương trình hợp tác mới sẽ chú trọng đào tạo liên tục cho đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng tại cấp khám chữa bệnh ban đầu.
Việc phát hiện sớm không chỉ giảm thiểu gánh nặng tài chính cho gia đình, cá nhân mà còn trực tiếp hạ nhiệt áp lực cho hệ thống y tế trong bối cảnh các bệnh không lây nhiễm đang là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu.
