Khả năng nghe không chỉ phụ thuộc vào đôi tai mà còn liên quan chặt chẽ đến cách não bộ kết hợp thông tin từ nhiều giác quan, đặc biệt là thị giác. Vì vậy, trong môi trường đông đúc hoặc nhiều tạp âm, những tín hiệu hình ảnh xung quanh đôi khi lại hỗ trợ việc nghe hiệu quả hơn tưởng tượng.
Não bộ không chỉ "nghe" bằng tai
Theo các chuyên gia thính học, não bộ tiếp nhận và xử lý môi trường xung quanh bằng sự phối hợp của nhiều giác quan cùng lúc, đặc biệt là thính giác, thị giác.
Khi ở nơi đông người, bộ não không chỉ dựa vào âm thanh mà còn sử dụng các tín hiệu hình ảnh như chuyển động, khẩu hình, hướng phát ra tiếng động hay bối cảnh xung quanh để xác định điều đang diễn ra. Đó là lý do nhiều người thường nghe rõ hơn khi nhìn trực tiếp vào người đang nói chuyện, nhất là trong quán cà phê đông khách, ngoài đường phố hoặc tại trung tâm thương mại.
Một số chuyên gia cho rằng nếu nhắm mắt trong môi trường nhiều tạp âm, não có thể giảm tiếp nhận thông tin bên ngoài quá mức, khiến việc nhận biết những âm thanh nhỏ trở nên khó khăn hơn.
Vì sao nhiều người quen nhắm mắt khi nghe?
Dù vậy, nhắm mắt không hoàn toàn vô ích. Trong môi trường yên tĩnh, hành động này có thể giảm xao nhãng thị giác, từ đó tăng tập trung vào âm thanh.
Nhiều người cũng có xu hướng nhắm mắt khi cố nhớ một đoạn nhạc, suy nghĩ hoặc lắng nghe những chi tiết tinh tế trong cuộc trò chuyện. Đây được xem là phản ứng tự nhiên giúp não giảm lượng thông tin phải xử lý cùng lúc.
Hiệu quả của việc nhắm mắt phụ thuộc vào môi trường xung quanh. Ở nơi yên tĩnh, giảm kích thích thị giác có thể hỗ trợ tập trung. Ngược lại, trong không gian đông đúc, thị giác giúp não bộ định hướng và diễn giải âm thanh chính xác hơn.
Thị giác và thính giác luôn phối hợp với nhau
Thực tế, não bộ liên tục kết hợp thông tin từ nhiều giác quan để nhận biết môi trường xung quanh. Ví dụ, khi nghe ai đó gọi tên giữa đám đông, con người thường vô thức quay về phía phát ra âm thanh để tìm thêm tín hiệu hình ảnh. Tương tự, quan sát xe cộ di chuyển cũng giúp xác định hướng tiếng còi hoặc tiếng động cơ nhanh hơn.
Trong môi trường phức tạp, việc phối hợp cả thính giác và thị giác giúp não xử lý thông tin hiệu quả hơn so với chỉ tập trung vào một giác quan. Ở nơi ồn ào, mở mắt quan sát xung quanh đôi khi hữu ích hơn việc nhắm mắt hoàn toàn khi muốn nghe một âm thanh nhỏ.
(Theo Everyday Health)
| Độc giả gửi câu hỏi về bệnh nhãn khoa tại đây để bác sĩ giải đáp |
