Nguyên nhân phổ biến làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng

Ung thư đại trực tràng là một trong những loại ung thư phổ biến nhất trên thế giới. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), đây là ung thư phổ biến thứ 3 về số ca mắc và đứng thứ 2 về số ca tử vong do ung thư. Điều đáng lo ngại là bệnh ngày càng xuất hiện ở người trẻ, trong khi nhiều yếu tố nguy cơ hoàn toàn có thể phòng tránh nếu thay đổi lối sống.

Ảnh minh họa: P.H tạo từ Gemini

Nhiều yếu tố nguy cơ bắt nguồn từ lối sống

Theo tiến sĩ William Dahut, Giám đốc khoa học của Hiệp hội Ung thư Mỹ, chế độ ăn nhiều thịt đỏ, đặc biệt là thịt chế biến sẵn như xúc xích, thịt xông khói, thịt nguội... là một trong những nguyên nhân phổ biến làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng. Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) thuộc WHO đã xếp thịt chế biến sẵn vào nhóm tác nhân gây ung thư ở người. Nhiều nghiên cứu cho thấy, tiêu thụ khoảng 50 gram thịt chế biến sẵn mỗi ngày có thể làm tăng khoảng 18% nguy cơ mắc bệnh.

Ngoài ra, chế độ ăn nghèo chất xơ, ít rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt cũng làm tăng nguy cơ. Theo Quỹ Nghiên cứu Ung thư Thế giới, chất xơ giúp rút ngắn thời gian chất thải lưu lại trong ruột, đồng thời nuôi dưỡng hệ vi khuẩn có lợi, từ đó góp phần bảo vệ niêm mạc đại tràng và giảm nguy cơ hình thành tế bào ung thư.

Béo phì và ít vận động cũng là những yếu tố nguy cơ đã được chứng minh. Tình trạng thừa cân kéo dài có thể thúc đẩy viêm mạn tính, rối loạn chuyển hóa insulin và tạo môi trường thuận lợi cho tế bào ung thư phát triển. Trong khi đó, tập thể dục đều đặn giúp cải thiện chuyển hóa, kiểm soát cân nặng và giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng.

Một nguyên nhân phổ biến khác là hút thuốc lá và uống nhiều rượu bia. Theo WHO, các hóa chất độc hại trong khói thuốc có thể làm tổn thương ADN của tế bào, còn rượu khi được chuyển hóa sẽ tạo ra acetaldehyde - hợp chất có khả năng gây ung thư. Nguy cơ mắc bệnh càng cao nếu 2 thói quen này tồn tại trong nhiều năm.

Bên cạnh các yếu tố lối sống, Hiệp hội Ung thư Mỹ cho biết tuổi tác, tiền sử gia đình có người mắc ung thư đại trực tràng, từng có polyp đại tràng, mắc bệnh viêm ruột mạn tính cũng làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh. Những người thuộc nhóm này nên được tầm soát sớm theo hướng dẫn của bác sĩ.

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng ung thư đại trực tràng thường tiến triển âm thầm trong nhiều năm trước khi xuất hiện triệu chứng. Vì vậy, duy trì chế độ ăn giàu chất xơ, hạn chế thịt chế biến sẵn, giữ cân nặng hợp lý, tập thể dục thường xuyên, không hút thuốc, hạn chế rượu bia và tầm soát đúng thời điểm là những biện pháp hiệu quả nhất để giảm nguy cơ mắc bệnh. Theo khuyến cáo của WHO và Hiệp hội Ung thư Mỹ, phát hiện sớm không chỉ giúp việc điều trị hiệu quả hơn mà còn làm tăng đáng kể cơ hội sống cho người bệnh.

//Chèn ads giữa bài (runinit = window.runinit || []).push(function () { //Nếu k chạy ads thì return if (typeof _chkPrLink != 'undefined' && _chkPrLink) return; var mutexAds = '<zone id="l2srqb41"></zone>'; var content = $('[data-role="content"]'); if (content.length > 0) { var childNodes = content[0].childNodes; for (i = 0; i < childNodes.length; i++) { var childNode = childNodes[i]; var isPhotoOrVideo = false; if (childNode.nodeName.toLowerCase() == 'div') { // kiem tra xem co la anh khong? var type = $(childNode).attr('class') + ''; if (type.indexOf('VCSortableInPreviewMode') >= 0) { isPhotoOrVideo = true; } } try { if ((i >= childNodes.length / 2 - 1) && (i < childNodes.length / 2) && !isPhotoOrVideo) { if (i <= childNodes.length - 3) { childNode.after(htmlToElement(mutexAds)); arfAsync.push("l2srqb41"); } break; } } catch (e) { } } } }); function htmlToElement(html) { var template = document.createElement('template'); template.innerHTML = html; return template.content.firstChild; } if (window.pageSettings && pageSettings.allow3rd && (typeof window._isAdsHidden === 'undefined' || !window._isAdsHidden)) { if (!laNuocNgoai) { (function (w, q) { w[q] = w[q] || []; w[q].push(["_mgc.load"]); })(window, "_mgq"); } } (function() { if (!(window.pageSettings && pageSettings.allow3rd && (typeof window._isAdsHidden === 'undefined' || !window._isAdsHidden))) return; if (typeof window.laNuocNgoai === 'undefined' || !window.laNuocNgoai) return; // chỉ chạy khi laNuocNgoai true var containerSelector = 'div.detail-cmain'; var root = document.querySelector(containerSelector); if (!root) return; // Thu thập figure + p (p không nằm trong figure) var figures = Array.from(root.querySelectorAll('figure')); var paragraphs = Array.from(root.querySelectorAll('p')).filter(function(p){ return !p.closest('figure'); }); var elements = figures.concat(paragraphs); // NodeList vốn đã theo DOM order => không cần sort if (!elements.length) return; var target = elements[Math.floor(elements.length / 2)]; // giữa bài if (!target || !target.parentNode) return; var newDiv = document.createElement('div'); newDiv.id = 'taboola-mid-article-widget'; target.parentNode.insertBefore(newDiv, target.nextSibling); window._taboola = window._taboola || []; window._taboola.push({ mode: 'thumbnails-4x1', container: 'taboola-mid-article-widget', placement: 'Mid Article Widget', target_type: 'mix' }); })();