Liệu pháp tế bào CAR-T là phương pháp gì?
Theo Viện Y học ứng dụng Việt Nam, liệu pháp tế bào CAR-T (gọi đầy đủ là liệu pháp miễn dịch tế bào T có thụ thể kháng nguyên dạng khảm) là liệu pháp điều trị ung thư sử dụng chính các tế bào miễn dịch của bệnh nhân đã được chỉnh sửa, để tạo ra loại “thuốc sống” nhắm trực tiếp đến các tế bào ung thư trong cơ thể người bệnh.
Các tế bào ung thư có nhiều cách để "trốn thoát" khỏi sự phát hiện của các tế bào miễn dịch. Liệu pháp CAR-T nhắm tới việc nâng cao khả năng của các tế bào miễn dịch T - hay còn được gọi là bộ máy tấn công của hệ miễn dịch, để tăng cường khả năng phát hiện và tiêu diệt các tế bào ung thư.
Liệu pháp CAR-T được dùng điều trị ung thư máu cho bé gái 12 tuổi là gì? (Ảnh: BV 108).
Liệu pháp CAR-T được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) cho phép sử dụng trong 2 trường hợp và cho thấy các kết quả đáng khích lệ.
Tháng 8/2017, FDA cho phép sử dụng liệu pháp CAR-T Kymriah (cung cấp bởi Norvatis) cho trẻ em và người trưởng thành mắc bệnh bạch cầu tăng lympho B cấp. Tháng 10/2017, FDA cho phép liệu pháp CAR-T thứ 2 có tên Yescarta (cung cấp bởi Gilead). Liệu pháp này được sử dụng cho các bệnh nhân mắc u lympho tế bào B.
Cách tế bào CAR-T được tạo ra
Quá trình tạo ra tế bào CAR-T mất vài tuần. Các chuyên gia sẽ bắt đầu bằng việc tách các tế bào T ra khỏi máu của bệnh nhân. Trong quá trình này, người bệnh sẽ được ngồi trên ghế dựa trong vòng 2-3 tiếng và được nối với 2 đường truyền tĩnh mạch. Máu sẽ được lấy ra từ một đường, các tế bào T sẽ được tách ra từ dòng máu đó, và máu sau khi tách tế bào T được đưa trở lại cơ thể qua đường truyền thứ 2.
Các tế bào T sau đó được gửi đến phòng thí nghiệm và được gắn loại CAR phù hợp để đặc biệt nhắm đến tế bào ung thư của người bệnh. Sau đó, các tế bào CAR-T được đưa trở lại cơ thể của chính bệnh nhân đó qua đường truyền tĩnh mạch. Sau khi đã bám vào các tế bào ung thư, các tế bào CAR-T sẽ nhân lên và tấn công thêm nhiều tế bào ung thư khác nữa.
Liệu pháp tế bào CAR-T liệu có thể chữa được ung thư?
Viện Y học ứng dụng Việt Nam cho rằng, CAR-T cho thấy những kết quả khả quan khi sử dụng để điều trị bệnh bạch cầu cấp dòng lympho và u lympho tế bào B tái phát. Ở nhiều trường hợp, các tế bào ung thư không còn được tìm thấy sau quá trình điều trị. Tuy nhiên liệu pháp này quá mới nên các bệnh nhân chưa được theo dõi trong thời gian dài sau điều trị và cũng chưa thể biết được liệu đây có phải phương pháp có thể chữa khỏi lâu dài hay không.
Ở vài người bệnh, các tế bào CAR-T biến mất sau khi ung thư thuyên giảm, và việc các tế bào ung thư có trở lại dưới sự vắng mặt của các tế bào CAR-T hay không cũng chưa được làm rõ.
Theo Trung tâm Tư vấn Di truyền và Sàng lọc Ung thư (Bệnh viện TƯQĐ 108), tế bào CAR - T có khả năng tấn công các tế bào ung thư rất đặc hiệu, giúp giảm thiểu tác dụng phụ đối với tế bào khỏe mạnh. Tuy nhiên, một số loại ung thư không có khả năng phát hiện được bởi các tế bào CAR - T hoặc chúng có khả năng tránh được sự tấn công của chúng.
Chi phí của phương pháp này là bao nhiêu?
Theo Bệnh viện 108, chi phí của phương pháp điều trị này cũng rất cao, chi phí cho một liệu pháp tế bào CAR T được phê duyệt gần đây nhất, là hơn 450.000 USD.
