Ăn gì giúp giảm viêm khớp dạng thấp?

Viêm khớp dạng thấp là bệnh lý viêm khớp tự miễn mạn tính, do tổn thương xuất phát từ màng hoạt dịch của khớp. Khi hệ thống miễn dịch không thể chống lại các vi khuẩn sẽ tấn công ngược lại các mô lành trong cơ thể gây viêm bao hoạt dịch khiến khớp trở nên sưng, nóng, đỏ và đau. Người bệnh có nguy cơ tàn phế và tổn thương nhiều cơ quan khác như mắt, tim, phổi, da, mạch máu...

ThS.BS Nguyễn Anh Duy Tùng, Chuyên khoa Dinh dưỡng - Tiết chế, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, cho biết đây là bệnh lý phổ biến, gặp nhiều ở nữ hơn nam. Người bệnh nên duy trì khẩu phần ăn cân bằng, đầy đủ dưỡng chất dựa trên các nguyên tắc dưới đây.

Cắt giảm calo

Thừa cân, béo phì góp phần tăng nguy cơ mắc bệnh viêm khớp dạng thấp. Giảm cân giúp người bệnh giảm áp lực của trọng lượng cơ thể lên hệ xương khớp, từ đó cải thiện triệu chứng bệnh. Thịt nạc bỏ da, cá, hải sản, các loại rau củ, đậu, các loại hạt, ngũ cốc nguyên hạt (yến mạch, hạt quinoa, lúa mạch...), sữa tách béo ít calo. Người bệnh sử dụng các loại gia vị giàu chất chống oxy hóa, ít calo như quế, tỏi, nghệ, gừng.

Ăn thực phẩm giàu vitamin D

Vitamin D hỗ trợ điều hòa miễn dịch, kháng viêm. Nếu thiếu hụt chất này, cơ thể có nguy cơ rối loạn tự miễn dịch, ảnh hưởng đến bệnh viêm khớp dạng thấp. Khi mắc bệnh, nồng độ vitamin D trong huyết thanh ở người bệnh có xu hướng giảm. Cá hồi, cá mòi, tôm, hàu, lòng đỏ trứng, yến mạch... giàu vitamin D.

Bổ sung canxi

Viêm khớp dạng thấp khiến nồng độ canxi trong máu người bệnh thấp hơn mức bình thường. Tình trạng này còn có thể ảnh hưởng đến nhiều vấn đề liên quan đến sức khỏe hệ cơ, xương, khớp. Bác sĩ Tùng lưu ý cần ưu tiên bổ sung sữa, sữa chua, phô mai, cải bó xôi, cải xoăn, đậu nành... giàu canxi để nâng cao sức khỏe tổng thể.

Thực phẩm giàu omega-3

Cá hồi, cá thu, cá mòi, hạt óc chó, đậu nành, hạt lanh, hạt chia... chứa nhiều omega-3 giúp giảm viêm trong cơ thể. Loại axit béo này sẽ giảm sản xuất các phân tử gây viêm gọi là cytokine và eicosanoid, hỗ trợ bảo vệ khớp khỏi nguy cơ bị tổn thương.

Tăng cường chất xơ

Bác sĩ Tùng dẫn các nghiên cứu cho thấy hấp thụ 19.1g chất xơ/ngày có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh viêm khớp dạng thấp 25%. Chất xơ góp phần duy trì cân nặng khỏe mạnh, từ đó làm chậm tiến trình phát triển của bệnh. Quả bơ, dâu tây, lê, táo, mâm xôi, cà rốt, bông cải xanh, đậu lăng, đậu thận... cung cấp nhiều chất xơ cho cơ thể.

Chọn thực phẩm giàu vitamin A, C, E và K2

Cà chua, cà rốt, ớt chuông, bông cải xanh, dầu mầm lúa mì, dầu ô liu, đậu nành lên men, lòng đỏ trứng gà, gan ngỗng... giàu vitamin A, C, E và K2. Thiếu hụt vitamin A, E ở người bệnh viêm khớp dạng thấp khiến cho khả năng chống oxy hóa và sản xuất eicosanoids (chất điều hòa miễn dịch) bị suy giảm. Vitamin C là chất chống oxy hóa mạnh mẽ, góp phần cải thiện phản ứng viêm.

Chất chống oxy hóa giúp giảm viêm

Theo bác sĩ Tùng, các chất chống oxy hóa tự nhiên như carotenoids, polyphenols có trong dâu tây, cải bó xôi, atiso, việt quất, mâm xôi, trà xanh, quả lựu, cà chua... khi kết hợp với các loại vitamin A, C, E hỗ trợ giảm viêm bằng cách hạn chế sự sản sinh quá mức gốc tự do trong cơ thể.

Thực phẩm giàu prebiotic và probiotic

Probiotics là những vi khuẩn có lợi cho sức khỏe đường ruột, có trong sữa chua, kim chi, súp rong biển miso, đậu nành lên men (natto)... Người bệnh thấp khớp thường có nguy cơ cao bị viêm ruột. Vì vậy, bổ sung thực phẩm giàu prebiotic (dạng chất xơ làm thức ăn cho lợi khuẩn) và probiotic có thể giúp người bệnh cân bằng hệ vi sinh vật đường ruột.

Ưu tiên các món chứa sắt

Người bệnh viêm khớp dạng thấp bị thiếu máu do thiếu sắt có thể sẽ được chỉ định sử dụng viên uống chứa sắt hoặc truyền sắt. Tuy nhiên, để tránh tác dụng phụ do dư thừa chất sắt trong quá trình điều trị, bác sĩ Tùng khuyên nên ưu tiên bổ sung thực phẩm giàu sắt như thịt nạc gia súc (bò, lợn, dê...), thịt gà tây, hạt bí ngô vào chế độ ăn uống hàng ngày.

Người bệnh cần hạn chế thực phẩm giàu chất béo chuyển hóa, đường fructose, tinh bột tinh chế, rượu bia để ngăn ngừa bệnh tiến triển nhanh. Không hút thuốc lá, tập thể dục đều đặn với bài tập phù hợp giúp giảm đau, cứng khớp.

Khi có bất kỳ triệu chứng mắc viêm khớp dạng thấp, người bệnh cần đến khám tại chuyên khoa cơ xương khớp. Bổ sung dưỡng chất thiên nhiên như collagen type 2 không biến tính, collagen peptide thủy phân, eggshell membrane (tinh chất từ màng vỏ trứng), turmeric root (tinh chất nghệ), chondroitin sulfate có thể giúp nâng cao sức khỏe. Những dưỡng chất này hỗ trợ giảm đau, điều hòa miễn dịch, bôi trơn khớp, nuôi dưỡng sụn và phòng ngừa thoái hóa khớp.