Mâm cơm Tết thường có thịt kho tàu, canh khổ qua nhồi thịt, bánh chưng bánh tét, các món ăn kèm như củ kiệu, dưa món, gỏi, gà luộc, chả lụa, mứt Tết... Tuy nhiên, với người mắc bệnh thận, đặc biệt khi kèm tăng huyết áp, đái tháo đường, gout, ăn uống không kiểm soát trong ngày Tết có thể khiến chức năng thận suy giảm nhanh hơn, khiến bệnh tiến triển âm thầm.
Theo BS.CKII Hồ Tấn Thông, Đơn vị Nội thận - Lọc máu, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, người bệnh thận vẫn có thể ăn Tết đầy đủ nếu tuân thủ các nguyên tắc dinh dưỡng phù hợp.
Thịt kho tàu
Khi chức năng thận suy giảm, khả năng đào thải natri (muối) kém gây tăng huyết áp, giữ nước gây phù nề, ăn nhiều chất béo bão hòa, tăng nguy cơ biến chứng tim mạch, xơ vữa động mạch khiến bệnh thận nặng thêm. Bác sĩ Thông gợi ý nên ưu tiên các món luộc, hấp hoặc kho nhạt, hạn chế muối, dầu mỡ. Ví dụ, khi chế biến món thịt kho tàu, chọn thịt heo nạc là nguồn đạm tốt, dễ tiêu hóa và ít gây áp lực lên thận, ăn lượng vừa phải.
Món canh
Khổ qua (mướp đắng) giúp thanh nhiệt, giải độc, nhưng người bệnh thận không nên ăn nhiều do có thể gây khó tiêu, đầy hơi vì hàm lượng chất xơ cao. Các hoạt chất trong khổ qua cũng có khả năng gây ảnh hưởng đến chức năng thận, nhất là người suy thận.
Bác sĩ gợi ý chọn món canh rau, canh củ nấu loãng như canh bầu, canh bí đỏ, canh mướp... không chỉ bổ sung nước mà còn cung cấp vitamin, chất xơ, giúp thận hoạt động thuận lợi hơn. Lưu ý nêm ít muối khi chế biến để giảm gánh nặng cho thận.
Gà luộc (hấp)
Gà luộc không thể thiếu trong mâm cơm ngày Tết, song nên chọn gà ta, gà thả vườn tươi, đảm bảo gà sạch, ít mỡ, ít tạp chất. Người bệnh thận lưu ý bỏ da, bỏ mỡ và nội tạng do chứa nhiều chất béo, phospho. Hạn chế nêm gia vị, không dùng nước mắm, chỉ ăn lượng vừa phải, đảm bảo đúng lượng đạm khuyến nghị mỗi ngày theo hướng dẫn của bác sĩ.
Bánh chưng, bánh tét
Người bệnh thận vẫn có thể ăn bánh chưng, bánh tét nhưng cần hạn chế, chỉ ăn lượng nhỏ thay thế một chén cơm, không nên ăn thay thế nhiều bữa, không ăn liên tục trong nhiều ngày. Tuy nhiên, lưu ý món ăn này có thể gây tăng đường huyết ở người bệnh thận kèm đái tháo đường. Nên chọn loại bánh ít nhân mặn, ít mỡ, ưu tiên nhân đậu xanh. Có thể đổi tinh bột trong bữa ăn bằng các loại miến dong, gạo trắng.
Người bệnh thận không nên ăn nhiều bánh chưng, chọn loại bánh ít nhân mặn, ít mỡ, ưu tiên nhân đậu xanh. Ảnh minh họa: Phương Nguyễn
Món gỏi
Nên làm món gỏi từ thực phẩm ít kali, natri như bắp cải, các loại rau củ quả như ớt chuông đỏ, rau cải thảo, su hào, củ cải trắng, dưa leo kết hợp với lượng thịt nhỏ từ thịt nạc, thịt gà (bỏ da), tôm. Khi trộn gỏi, hạn chế muối, nước mắm mặn, đường. Tránh kết hợp với thực phẩm chế biến sẵn như giò chả, xúc xích vì chứa nhiều muối.
Rau xanh
Chọn rau luộc, hấp có hàm lượng kali thấp như bí đao, súp lơ, bắp cải hoặc salad trộn với dầu thực vật để cân bằng với các món đạm ngày Tết. Các loại rau này giúp cung cấp chất xơ, vitamin, chất chống oxy hóa, hỗ trợ kiểm soát huyết áp và giảm viêm, có lợi cho chức năng thận.
Trái cây
Chọn trái cây ít kali, ít đường như táo, lê, dâu tây, việt quất, mâm xôi có nhiều chất xơ, chất chống oxy hóa nhưng ăn lượng nhỏ, chia đều từng bữa ăn để kiểm soát kali máu. Hạn chế các loại trái cây giàu kali như chuối, cam, bưởi, sầu riêng, xoài...
Bác sĩ Thông cũng lưu ý người bệnh thận tránh rượu bia, nước ngọt có gas, hạn chế các món không tốt cho thận như dưa hành, củ kiệu, đồ muối chua, thịt kho mặn, đồ chiên rán dầu mỡ, thực phẩm chế biến sẵn, ăn liền có hàm lượng muối cao dẫn đến tăng huyết áp, giữ nước gây hại cho thận.
| Độc giả đặt câu hỏi về bệnh thận tại đây để bác sĩ giải đáp |
