Khi cơ thể nạp dư năng lượng (từ rượu bia, thực phẩm nhiều chất béo hoặc đường), gan tăng chuyển hóa, chuyển một phần năng lượng thành triglycerid tích lũy trong tế bào gan, gây gan nhiễm mỡ.
BS.CKI Nguyễn Thanh Huyền Vân, khoa Nội Tiêu hóa, Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết thực đơn ngày Tết thường giàu tinh bột và chất béo. Mọi người hay ăn nhiều bữa trong thời gian ngắn, uống rượu bia cùng với thói quen thức khuya và ít vận động khiến gan quá tải.
Để phòng ngừa nguy cơ biến chứng do gan nhiễm mỡ, bác sĩ Vân lưu ý người bệnh một số nguyên tắc ăn uống dưới đây.
Kiêng rượu bia
Uống rượu bia nhiều ngày liên tiếp có thể làm tăng men gan, mệt mỏi, chán ăn, buồn nôn. Người bị gan nhiễm mỡ nên kiêng hoàn toàn rượu bia. Trường hợp gan nhiễm mỡ nhẹ (mức độ một) có thể uống nhưng với lượng ít, nam giới khoảng hai đơn vị một ngày và nữ giới khoảng một đơn vị một ngày. Một đơn vị khoảng một lon bia 330 ml hoặc 40 ml rượu trắng. Không uống rượu bia khi đói, tránh trộn nhiều loại đồ uống dễ làm hại dạ dày.
Bác sĩ Huyền Vân khám cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Không ăn nhiều tinh bột và chất béo
Bánh chưng, bánh tét, xôi nếp, chứa nhiều tinh bột, chất béo. Nếu ăn nhiều dễ tăng cân nhanh, rối loạn mỡ máu và có thể gây biến chứng gan nhiễm mỡ. Bạn ăn một lát nhỏ (khoảng 1/8 chiếc bánh chưng), nên chọn bánh chưng luộc, hạn chế chiên rán, tránh ăn vào buổi tối muộn.
Hạn chế đường
Mứt, bánh quy, kẹo, nước ngọt đóng chai chứa nhiều đường, trong đó fructose làm tăng tổng hợp mỡ tại gan. Khi nạp quá mức, gan phải chuyển phần fructose dư thừa thành triglycerid, làm tình trạng gan nhiễm mỡ tiến triển. Nên thay thế bánh kẹo ngọt bằng các món ăn nhẹ lành mạnh như trái cây tươi nguyên miếng, sữa chua không đường, các loại hạt nguyên vị.
Tăng rau xanh, trái cây tươi, đạm lành mạnh
Chất xơ từ rau, củ quả giúp giảm hấp thu chất béo, ổn định đường huyết, hỗ trợ tiêu hóa. Người bệnh gan nhiễm mỡ nên chuẩn bị bữa cơm có rau xanh, salad hoặc canh rau. Ưu tiên đạm lành mạnh như cá, tôm, thịt nạc, đậu hũ. Ngoài ra, cần uống đủ nước để hỗ trợ cơ thể chuyển hóa tốt hơn, ngăn táo bón.
Bên cạnh chế độ ăn uống, người bệnh gan nhiễm mỡ cũng cần lưu ý vận động nhẹ, ngủ đủ giấc. Sau bữa ăn, đi bộ nhẹ 15-30 phút giúp giảm đường huyết, hỗ trợ tiêu hóa, cải thiện chuyển hóa lipid.
Bác sĩ Vân khuyến cáo không nên tự ý dùng sản phẩm "giải độc gan", "bổ gan" không rõ nguồn gốc vì có nguy cơ gây tổn thương cơ quan này. Người bệnh gan nhiễm mỡ nên đi khám sớm nếu xuất hiện biểu hiện mệt nhiều, chán ăn, buồn nôn, đau tức hạ sườn phải, vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm hoặc bụng to nhanh. Đây có thể là dấu hiệu gan viêm nặng có nguy cơ biến chứng.
| Độc giả đặt câu hỏi về bệnh tiêu hóa tại đây để bác sĩ giải đáp |
