Bác sĩ Govind Nandakumar, chuyên gia phẫu thuật tiêu hóa tại Bệnh viện Manipal Hebbal (Ấn Độ), cho biết gan có khả năng phục hồi đáng kể khi nguyên nhân gây tổn thương được kiểm soát.
Ngược lại, tiêu thụ nhiều chất béo bão hòa, thường xuyên uống rượu và rối loạn chuyển hóa kéo dài có thể gây tổn thương gan. Đáng chú ý, tình trạng viêm có thể diễn tiến âm thầm mà chưa gây triệu chứng rõ ràng, theo Times of India (Ấn Độ).
Lối sống và thói quen hằng ngày vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ và hỗ trợ sức khỏe gan
ẢNH: N.QUYÊN TẠO TỪ CHAT GPT
Đừng chủ quan vì nghĩ “gan có thể tự chữa lành”
Gan có thể bắt đầu phục hồi khi nguyên nhân gây tổn thương được kiểm soát hoặc loại bỏ, chẳng hạn điều trị nhiễm virus, kiểm soát bệnh chuyển hóa, ngừng uống rượu và cải thiện chế độ ăn. Khi đó, tình trạng viêm có thể giảm, tế bào gan phục hồi chức năng và quá trình tái tạo, sửa chữa mô diễn ra.
Chẳng hạn, người bị gan nhiễm mỡ có thể tích tụ nhiều chất béo trong gan nhưng chưa bị xơ hóa nghiêm trọng. Nếu kiểm soát được các rối loạn chuyển hóa, lượng mỡ trong gan và tình trạng viêm, bệnh có thể được cải thiện.
Tuy nhiên, khả năng phục hồi của gan có giới hạn. Khi tổn thương kéo dài và làm thay đổi đáng kể cấu trúc gan, khả năng tái tạo và phục hồi sẽ giảm. Vì vậy, quan niệm “gan có thể tự chữa lành” cần được hiểu đúng, tránh làm người bệnh chủ quan.
Theo bác sĩ Nandakumar, xơ hóa gan giai đoạn sớm có thể cải thiện khi nguyên nhân gây tổn thương được kiểm soát, trong khi đó, xơ gan gây thay đổi đáng kể cấu trúc và dòng máu qua gan nên khả năng phục hồi hạn chế hơn. Vì vậy, phát hiện và can thiệp sớm các vấn đề về gan giúp tăng cơ hội kiểm soát tổn thương gan.
Làm gì để tạo điều kiện cho gan phục hồi?
Không nên kỳ vọng vào các sản phẩm “detox”, thảo dược hay thực phẩm bổ sung để “làm sạch” hoặc phục hồi gan, bởi một số sản phẩm còn có thể gây tổn thương gan. Điều quan trọng là xác định và điều trị đúng nguyên nhân.
Với gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa, nên kiểm soát cân nặng từ từ, duy trì hoạt động thể chất và ăn uống cân bằng để giúp giảm gánh nặng cho gan. Viện Quốc gia về Bệnh Tiểu đường, Tiêu hóa và Bệnh Thận Mỹ (NIDDK) khuyến nghị hạn chế thực phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa; tăng rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt; đồng thời giảm thực phẩm chứa nhiều đường bổ sung.
Người mắc bệnh gan liên quan đến rượu cần được bác sĩ tư vấn về việc ngừng uống rượu hoàn toàn. Người mắc các bệnh gan khác cũng nên trao đổi với bác sĩ về việc sử dụng rượu, bởi rượu có thể tạo thêm một nguồn tổn thương cho gan.
Viêm gan B, viêm gan C, bệnh gan tự miễn, một số rối loạn di truyền và một số loại thuốc cũng có thể góp phần gây tổn thương gan. Do đó, điều trị nguyên nhân gây bệnh thường quan trọng hơn việc chỉ cố gắng cải thiện một chỉ số xét nghiệm gan đơn lẻ.
Theo Viện Quốc gia về Bệnh Tiểu đường, Tiêu hóa và Bệnh Thận Mỹ (NIDDK), người thừa cân, béo phì giảm 3 - 5% trọng lượng cơ thể có thể giúp giảm mỡ trong gan; giảm khoảng 7 - 10% có thể giúp cải thiện viêm và xơ hóa ở một số trường hợp. Duy trì vận động và kiểm soát các bệnh chuyển hóa như tiểu đường, cholesterol cao cũng có lợi cho gan.
