Điều gì xảy ra khi xẹp đĩa đệm?

Xẹp đĩa đệm không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể gây đau mạn tính, biến dạng cột sống, thoát vị đĩa đệm và nhiều biến chứng nghiêm trọng khác.

Xẹp đĩa đệm là tình trạng đĩa đệm mất dần chiều cao do thoái hóa, mất nước hoặc chịu áp lực kéo dài. Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến gây đau cổ, đau lưng và hạn chế vận động. Tình trạng này có thể xảy ra do nhiều nguyên nhân, phổ biến nhất là quá trình lão hóa tự nhiên. Theo thời gian, đĩa đệm mất nước dần, giảm độ đàn hồi và khả năng chịu lực. Lúc này, khoảng cách giữa các đốt sống bị thu hẹp, làm tăng ma sát khi vận động, gây đau nhức và cứng cột sống.

BS.CKI Nguyễn Hoàng Thi, khoa Phẫu thuật Cột sống, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết xẹp đĩa đệm giai đoạn đầu thường diễn tiến âm thầm với các cơn đau nhẹ, thoáng qua nên dễ bị bỏ qua. Khi bệnh tiến triển, cơn đau rõ ràng hơn, thường xuất hiện ở vùng cổ hoặc thắt lưng, tăng khi thay đổi tư thế, cúi xoay hoặc mang vác nặng, giảm khi nghỉ ngơi. Một số trường hợp có thể kèm tê lan xuống tay hoặc chân, yếu cơ và hạn chế vận động.

Nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm, khi đĩa đệm mới bắt đầu thoái hóa và giảm chiều cao nhẹ, bệnh có thể được kiểm soát hiệu quả bằng điều trị bảo tồn như dùng thuốc, vật lý trị liệu. Những phương pháp này giúp giảm đau, cải thiện tuần hoàn, tăng sức mạnh cơ nâng đỡ cột sống và làm chậm tiến triển thoái hóa.

Khi bệnh tiến triển nặng hơn, chiều cao đĩa đệm tiếp tục giảm, làm gia tăng áp lực lên các cấu trúc xung quanh như khớp liên mấu, dây chằng và rễ thần kinh. Tình trạng này có thể gây đau mạn tính, biến dạng cột sống, đồng thời làm tăng nguy cơ thoát vị đĩa đệm, gai cột sống hoặc hẹp ống sống. Khi rễ thần kinh hoặc tủy sống bị chèn ép, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như tê bì, yếu tay chân, rối loạn vận động, nghiêm trọng hơn là rối loạn đại tiểu tiện hoặc liệt.

Ở trường hợp nặng, khi điều trị bảo tồn không còn hiệu quả, người bệnh có thể được chỉ định can thiệp hoặc phẫu thuật. Tùy tình trạng cụ thể, bác sĩ lựa chọn các phương pháp như nội soi cột sống, phẫu thuật xâm lấn tối thiểu, bắt vít qua da hoặc tiêm phong bế thần kinh. Sau điều trị, người bệnh thường được kết hợp phục hồi chức năng và vật lý trị liệu nhằm giảm đau, cải thiện khả năng vận động và đẩy nhanh quá trình hồi phục.

Hiện nay, độ chính xác và an toàn của phẫu thuật cột sống ngày càng được nâng cao nhờ sự phát triển của kỹ thuật phẫu thuật cùng các thiết bị hiện đại như kính vi phẫu, hệ thống định vị và máy theo dõi chức năng thần kinh trong mổ..., giúp giảm nguy cơ biến chứng và rút ngắn thời gian hồi phục. Nhiều người bệnh có thể đi lại sau 1-2 ngày và sớm xuất viện.

Bác sĩ Thi lưu ý xẹp đĩa đệm không chỉ gặp ở người lớn tuổi mà ngày càng phổ biến ở người trẻ do thói quen ngồi lâu, ít vận động, sai tư thế hoặc lao động nặng. Vì vậy, khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường ở cột sống, người bệnh nên đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị phù hợp, tránh các biến chứng ảnh hưởng lâu dài đến chất lượng cuộc sống.