Thưa bác sĩ, nếu mỗi sáng tôi ăn một gói xôi 10.000 đồng, bữa trưa và bữa tối vẫn ăn đủ tinh bột thì có ảnh hưởng gì tới sức khỏe không? (Hạnh Mai, Tây Hồ, Hà Nội)
PGS.TS Nguyễn Trọng Hưng, Giám đốc Trung tâm Tư vấn, phục hồi dinh dưỡng và kiểm soát béo phì, Viện Dinh dưỡng tư vấn:
Xôi là món ăn sáng phổ biến vì tiện lợi, rẻ và phù hợp với nhịp sống bận rộn. Một gói xôi 10.000 đồng cung cấp 400-500 kcal, chủ yếu đến từ tinh bột. Nếu bạn ăn xôi mỗi sáng trong thời gian dài mà không cân đối tổng khẩu phần trong ngày thì có thể gây ra những ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe.
Thứ nhất, xôi được làm từ gạo nếp, loại ngũ cốc có hàm lượng tinh bột cao và chỉ số đường huyết (GI) lớn sau khi nấu chín. Ăn nhiều xôi (đặc biệt là xôi trắng hoặc xôi có đường) làm đường huyết tăng nhanh sau ăn.
Nếu bữa trưa và bữa tối, bạn vẫn giữ nguyên lượng tinh bột, tổng lượng carbohydrate nạp vào sẽ vượt quá nhu cầu năng lượng. Lượng calo dư thừa này chuyển hóa thành mỡ dự trữ, gây thừa cân, béo phì, gan nhiễm mỡ và tăng nguy cơ đái tháo đường type 2 ở người có yếu tố nguy cơ.
Thứ hai, một gói xôi 10.000 đồng chủ yếu chỉ cung cấp tinh bột, trong khi protein, chất béo tốt, chất xơ, vitamin và khoáng chất rất hạn chế. Bữa sáng thiếu đạm và rau quả lâu ngày khiến cơ thể mất cân đối dinh dưỡng dù vẫn cảm thấy no. Ngoài ra, các loại xôi mặn chứa nhiều chả, xúc xích, thịt chế biến sẵn còn làm tăng lượng muối (natri) và chất béo bão hòa nạp vào.
Nhiều người băn khoăn vậy có bắt buộc phải loại bỏ hoàn toàn món xôi khỏi thực đơn không và làm sao để ăn xôi đúng cách?
Người khỏe mạnh có thể ăn xôi 1-3 lần mỗi tuần hoặc ăn hằng ngày với khẩu phần hợp lý nếu kiểm soát tốt tổng năng lượng cả ngày.
Khi ăn xôi vào buổi sáng, bạn nên chủ động giảm lượng cơm hoặc tinh bột khác vào bữa trưa và bữa tối để tránh dư thừa calo. Ưu tiên các loại xôi đậu, xôi lạc; kết hợp ăn kèm trứng luộc, thịt nạc, ức gà và bổ sung thêm trái cây, rau xanh trong các bữa còn lại để tăng cường chất xơ và cân bằng dinh dưỡng.
