Có nên ngồi quạt thốc thẳng vào người sau khi đi nắng về?

Ngồi trước quạt sau khi đi nắng về có nguy cơ liệt mặt, suy hô hấp, thậm chí đột quỵ, đặc biệt nguy hiểm với nhóm cao tuổi, có bệnh nền.

Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, cho biết ngoài yếu tố thời tiết, nhiều thói quen tưởng chừng vô hại trong đời sống hằng ngày lại là "đòn bẩy" khiến nguy cơ đột quỵ tăng lên. Trong đó, thói quen đứng trước quạt tốc độ cao sau khi đi nắng về để hạ nhiệt có thể một "cú sốc" tàn phá cơ thể, tăng nguy cơ liệt mặt, đột quỵ và suy hô hấp.

Khi hoạt động dưới trời nắng gắt, cơ thể tản nhiệt bằng cách giãn mao mạch và tiết mồ hôi ồ ạt. Quá trình này làm mất nước và điện giải, dẫn đến hiện tượng cô đặc máu, khiến máu đặc quánh, buộc tim phải đập mạnh hơn để duy trì tuần hoàn.

Nếu lúc này bạn hứng chịu ngay luồng khí lạnh từ quạt hay điều hòa, nhiệt độ da sụt giảm chớp nhoáng sẽ kích hoạt "phản xạ sốc lạnh". Hệ thần kinh lập tức ra lệnh co thắt toàn bộ mạch máu ngoại vi để giữ ấm. Sự co mạch đồng loạt đẩy huyết áp tăng vọt lên mức tối đa chỉ trong vài giây. Với người lớn tuổi, người có bệnh huyết áp hay xơ vữa động mạch, áp lực này dễ làm vỡ mạch máu não, gây xuất huyết não, thậm chí tắc nghẽn và dẫn đến nhồi máu não.

Khi gió lạnh thổi thẳng vào vùng sau tai và góc hàm, các mạch máu nhỏ nuôi dưỡng dây thần kinh số VII bị co thắt. Do đó, nhiều người ngủ dậy thấy một bên mặt trơ dại, nhân trung lệch, khóe miệng xệ và mắt bên liệt không thể nhắm kín (hở mi).

Để bảo vệ sức khỏe trong mùa nắng nóng, người dân cần từ bỏ thói quen tìm kiếm sự mát mẻ tức thì, ngồi nghỉ 20-30 phút ở nơi râm mát, có gió tự nhiên. Việc này giúp mạch máu co lại từ từ, mồ hôi khô bớt, ổn định huyết áp và nhịp tim trước khi vào phòng lạnh.

Bật quạt ở chế độ quay hoặc hướng lồng quạt vào tường để đón gió dội lại. Với điều hòa, chỉnh cánh đảo gió hắt lên trần nhà. Tuyệt đối không để gió thổi thẳng vào đầu, mặt, gáy.

Lau khô mồ hôi trước khi vào phòng. Duy trì nhiệt độ điều hòa ở mức 25-26 độ C, chênh lệch không quá 5-7 độ C so với ngoài trời. Nên dùng thêm máy tạo ẩm và định kỳ vệ sinh lưới lọc 3-6 tháng/lần. Uống đủ nước lọc hoặc điện giải để pha loãng máu, tránh tình trạng máu cô đặc gây huyết khối. Hạn chế uống rượu bia, cà phê ngay sau khi đi nắng vì gây lợi tiểu, mất nước nhanh.

Nếu có dấu hiệu méo miệng, mắt nhắm không kín, tê yếu chân tay, nói đớ hay đau đầu dữ dội sau khi dùng điều hòa, cần gọi cấp cứu 115 ngay. Tuyệt đối không cạo gió hay dùng mẹo dân gian để tránh mất "thời gian vàng" cứu chữa.