Trưa 26/5, khi nhiệt độ ngoài trời tại Hà Nội vượt 40 độ C, Trung tâm Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai, tiếp nhận nam công nhân 30 tuổi trong tình trạng mệt lả, vã mồ hôi. Bác sĩ chẩn đoán anh suy thận do mất nước và tiêu cơ vân sau say nắng. Nhân viên y tế nhanh chóng kiểm soát thân nhiệt và truyền dịch, giúp người bệnh qua cơn nguy kịch.
Bác sĩ Đặng Tuấn Dũng kiểm tra cho một bệnh nhân sáng 26/5. Ảnh: Lê Nga
Nằm giường cạnh bên, người đàn ông 42 tuổi cũng đang cấp cứu vì say nắng sau nhiều giờ đi ngoài trời. Không chỉ thanh niên, nhiều người cao tuổi cũng nhập viện trong tình trạng suy kiệt do tăng huyết áp, đái tháo đường. Theo bác sĩ Đặng Tuấn Dũng, Phó phòng Cấp cứu 1, Trung tâm A9, ngày thường cơ sở khám chữa 250-300 trường hợp, nhưng ba hôm nay, mỗi ngày đều ghi nhận tăng thêm 60-70 ca liên quan trực tiếp nắng nóng.
Sáng 25/5, Viện Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai, cũng khám và cho nhập viện 6 ca loạn thần. PGS Dương Minh Tâm giải thích thời tiết cực đoan trực tiếp thúc đẩy bệnh lý tâm thần bùng phát. Nhiệt độ cao khiến nhiều người vốn điều trị ngoại trú ổn định nay mất ngủ, kích động, rối loạn cảm xúc và tái phát bệnh.
Tại Phú Thọ, bệnh viện tỉnh tiếp nhận cấp cứu ít nhất hai nông dân rơi vào tình trạng sốc nhiệt nguy kịch, hôn mê do làm việc liên tục ngoài đồng dưới nền nhiệt độ cao. Trong khi đó, các cơ sở y tế ở Thanh Hóa cũng ghi nhận sự gia tăng đáng kể số ca mắc bệnh lý tim mạch, hô hấp, tiêu hóa và đuối nước, đặc biệt là ở nhóm người già và trẻ nhỏ.
Nhiều gia đình bệnh nhân mang theo quạt tránh nóng. Ảnh: Lê Nga
Ở TP HCM, các bệnh viện cũng ghi nhận tình trạng quá tải tương tự. TS Võ Văn Tân, Trưởng khoa Nội thần kinh, Bệnh viện Nhân dân Gia Định, thống kê tỷ lệ người tai biến mạch máu não tăng khoảng 10-12% so với ngày thường. Bác sĩ dẫn chứng trường hợp ông Nguyễn Trọng Nhân, 59 tuổi, tắm ngay sau khi đi nắng về. Hôm sau, ông xuất hiện triệu chứng yếu tay chân, gia đình đưa đi cấp cứu và bác sĩ chẩn đoán nhồi máu não.
Ở Bệnh viện Nhi đồng 2, khoa Khám bệnh mỗi ngày tiếp nhận 3.000-4.000 lượt trẻ nhỏ, chủ yếu dưới 5 tuổi. Bác sĩ Trần Nguyên Khôi, Phó khoa Khám bệnh, đánh giá viêm hô hấp cấp chiếm hơn một nửa số ca, kèm theo sự gia tăng nhóm bệnh tiêu hóa, da liễu và truyền nhiễm. Trẻ nhỏ chịu tác động từ thời tiết khắc nghiệt nhanh hơn người lớn do hệ điều hòa thân nhiệt chưa hoàn thiện, lại không biết chủ động đòi uống nước.
Lý giải nguyên nhân nắng nóng kéo dài gây bệnh tật, các bác sĩ cho rằng cơ thể con người duy trì thân nhiệt mức 37 độ C nhờ cơ chế tiết mồ hôi, giãn mạch. Môi trường nhiệt độ cao và cường độ lao động nặng làm cơ thể mất khả năng tự điều chỉnh. Theo đó, thân nhiệt vượt 41 độ C kéo dài sẽ phá hủy các cơ quan trọng yếu như não, tim, phổi, thận, dẫn tới hôn mê, co giật.
Bên cạnh đó, nắng nóng không sinh ra đột quỵ nhưng thúc đẩy nguy cơ thông qua việc làm mất nước, rối loạn điện giải, cô đặc máu và hình thành huyết khối. Việc thay đổi nhiệt độ đột ngột từ nóng sang lạnh cũng làm huyết áp, nhịp tim biến động mạnh.
Ngoài ra, tiến sĩ Lê Đình Quang, Bệnh viện Nhân dân Gia Định, cảnh báo nhiệt độ cao tạo môi trường cho vi khuẩn sinh sôi, làm thực phẩm nhanh ôi thiu và gây ngộ độc.
Các chuyên gia khuyến cáo người dân hạn chế ra đường trong khung giờ 11-15h. Người làm việc ngoài trời cần mặc đồ bảo hộ, đội mũ rộng vành, đeo kính mát. Người trưởng thành nên uống 2,5-3 lít nước mỗi ngày, ăn nhiều rau xanh, trái cây.
Sau khi đi nắng, mọi người cần ngồi nghỉ 10-15 phút để cơ thể thích nghi rồi mới tắm hoặc bước vào phòng điều hòa. Người ngộ độc thực phẩm không tự ý dùng thuốc cầm tiêu chảy nhằm tránh việc cơ thể lưu giữ lại vi khuẩn và độc tố.
Nhiều cụ già nhập viện cấp cứu ngày nắng nóng. Ảnh: Lê Nga
Người dân cần phân biệt rõ say nắng và sốc nhiệt để xử trí kịp thời. Trẻ nhỏ say nắng thường vẫn tỉnh táo, ra nhiều mồ hôi. Sốc nhiệt diễn biến nguy hiểm hơn, đi kèm triệu chứng lơ mơ, rối loạn ý thức, da khô nóng, sốt trên 40 độ C.
Khi gặp người mê sảng, ngất xỉu, nôn ói nhiều hoặc co giật vì nắng gắt, người xung quanh cần nhanh chóng đưa nạn nhân vào chỗ râm mát, nới lỏng quần áo, chườm nước hạ nhiệt và gọi ngay cấp cứu 115.
Gần một tuần qua, đợt nắng nóng diện rộng bao phủ khắp các tỉnh thành trên cả nước với nền nhiệt cao nhất phổ biến 38-40 độ C. Nhiều trạm khí tượng ở Bắc Bộ và Trung Bộ liên tục ghi nhận mức nhiệt ngoài trời vượt ngưỡng 40 độ C, đi kèm chỉ số tia cực tím đạt mức gây hại rất cao. Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cảnh báo tình trạng thời tiết cực đoan này chưa có dấu hiệu suy giảm và tiếp tục kéo dài trong những ngày tới.
