Bác sĩ Đặng Tuấn Dũng, Trung tâm Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết những ngày qua bệnh viện tiếp nhận nhiều ca rối loạn thân nhiệt nặng yêu cầu thở máy, lọc máu và hồi sức tích cực. Nguyên nhân có thể miền Bắc đang trong đợt nắng nóng cao điểm nên ảnh hưởng lớn đến sức khỏe người dân.
"Cần nghĩ ngay đến nguy cơ say nắng, say nóng khi cơ thể bỗng nhiên kiệt sức, buồn nôn hoặc choáng váng giữa không gian oi bức", bác sĩ Dũng khuyên. Nếu bỏ qua các dấu hiệu ban đầu, triệu chứng sẽ nhanh chóng chuyển nặng khiến nạn nhân sốt cao trên 40 độ C, da khô nóng, mất ý thức, co giật và hôn mê sâu.
Bác sĩ Dũng chia tình trạng tổn thương do nhiệt thành hai dạng cốt lõi với cơ chế gây bệnh khác nhau là say nóng và say nắng. Say nóng là tình trạng cơ thể bị mất nước và muối (điện giải) quá mức do đổ mồ hôi nhiều khi làm việc, hoạt động trong môi trường có nhiệt độ và độ ẩm không khí cao. Trong khi đó, say nắng xuất hiện khi ánh mặt trời chiếu trực tiếp vào đầu, gáy, làm hỏng chức năng của trung tâm điều hòa thân nhiệt trên não.
Cả hai dạng đều dễ tiến triển thành sốc nhiệt, đe dọa trực tiếp tính mạng trẻ em, người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính hay lực lượng làm việc ngoài trời như shipper, thợ xây dựng.
Cách sơ cứu sốc nhiệt. Video: Bệnh viện Đa khoa Hoàn Mỹ
Trong tình huống cấp cứu, bác sĩ Dũng hướng dẫn thao tác hạ thân nhiệt sớm giúp quyết định cơ hội sống sót của nạn nhân. Người xung quanh cần lập tức đưa người say nắng nóng vào nơi râm mát, thoáng khí. Tiếp theo, người sơ cứu cởi bỏ trang phục dày của nạn nhân rồi lau người họ bằng nước mát và chườm khăn ướt vào các vùng chứa mạch máu lớn như cổ, nách, bẹn.
Tuyệt đối tránh chườm đá lạnh toàn thân vì hành động này làm co mạch, cản trở quá trình thoát nhiệt. Đồng thời, không tự ý ép nạn nhân uống thuốc hạ sốt do nguyên nhân tăng nhiệt không xuất phát từ nhiễm trùng.
Khi người bệnh còn tỉnh táo, người hỗ trợ từ từ cho uống nước mát từng ngụm nhỏ, ưu tiên dung dịch oresol hoặc nước hoa quả. Không dùng nước đá lạnh, rượu bia hay nước muối pha đặc thành đồ uống cấp cứu.
Trường hợp nạn nhân lơ mơ, co giật hoặc bất tỉnh, phải lật nạn nhân nằm nghiêng an toàn nhằm phòng tránh sặc, liên tục theo dõi nhịp thở và gọi xe cứu thương ngay.
Bác sĩ cũng khuyên người dân hạn chế ra đường vào khung giờ trưa nắng gắt. Chủ động bổ sung nước trước, trong và sau quá trình vận động. Ưu tiên mặc trang phục sáng màu, sử dụng chất liệu thấm hút mồ hôi tốt, đội mũ rộng vành, đồng thời cung cấp đầy đủ dinh dưỡng và điện giải cho cơ thể hàng ngày.
Bác sĩ Dũng khám cho một bệnh nhân nhập viện do nắng nóng. Ảnh: Lê Nga
