Tại Khoa Sơ sinh - Bệnh viện Nhi Đồng 2 (TP.HCM), các bác sĩ vừa thực hiện thành công một cuộc “chạy đua với thời gian” để cứu não bộ cho một bé trai mới 30 giờ tuổi bị vàng da nặng do bất đồng nhóm máu hệ ABO phối hợp với hệ Rh (Rhesus) âm. Đây là một tình huống hiếm gặp và có nguy cơ gây tổn thương thần kinh nghiêm trọng.
Bé trai nặng 3,8kg, sinh đủ tháng, là con đầu lòng. Tuy nhiên, chỉ trong vòng 24 giờ sau sinh, da bé xuất hiện tình trạng vàng bất thường. Khi được chuyển đến Bệnh viện Nhi Đồng 2 lúc 30 giờ tuổi, tình trạng đã ở mức báo động: Vàng da lan đến lòng bàn tay, bàn chân, nồng độ bilirubin trong máu tăng cao vượt ngưỡng nguy hiểm.
Kết quả xét nghiệm cho thấy trẻ bị tan máu miễn dịch do sự kết hợp của 3 yếu tố: Bất đồng nhóm máu ABO, bất đồng hệ Rh và mẹ chưa được dự phòng Anti-D trong thai kỳ. Đây là tình trạng hiếm gặp, có thể khiến bilirubin tăng nhanh và gây tổn thương não nếu không xử trí kịp thời. Các bác sĩ nhanh chóng bật "báo động đỏ" cứu trẻ từ những giờ đầu đời.
Trước nguy cơ này, ê-kíp trực đã khẩn trương tìm nguồn máu phù hợp để thực hiện thay máu cho trẻ. Thách thức không chỉ nằm ở kỹ thuật mà còn ở yếu tố thời gian, bởi thay máu là biện pháp hiệu quả nhất lúc đó để ngăn ngừa tổn thương não vĩnh viễn.
Khó khăn tiếp tục phát sinh khi nhiều mẫu máu thử phản ứng chéo trước thay máu bị kết tủa do kháng thể trong máu trẻ quá mạnh. Ngay lập tức, Khoa Sơ sinh đã phối hợp khẩn cấp với Khoa Ung bướu - Huyết học và Ngân hàng máu để tìm phương án thay máu an toàn nhất.
Sau khi thực hiện kỹ thuật thay máu đồng thể tích, kết hợp truyền Immunoglobulin (IVIG) và chiếu đèn cường độ cao, các chỉ số bilirubin của trẻ bắt đầu giảm dần.
Qua trường hợp này, các bác sĩ Khoa Sơ sinh khuyến cáo phụ huynh không nên xem nhẹ tình trạng vàng da ở trẻ sơ sinh. Các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm như vàng da xuất hiện trong 24 giờ đầu sau sinh, vàng da đậm, lan nhanh xuống đùi, cẳng chân hoặc đến lòng bàn tay, bàn chân. Trẻ lừ đừ, bú kém hoặc gồng người.
Phụ nữ mang thai cần xét nghiệm nhóm máu và yếu tố Rh ngay từ đầu thai kỳ. Nếu mẹ có nhóm máu Rh âm, cần được theo dõi sát và tiêm dự phòng Anti-D theo chỉ định của bác sĩ sản khoa.
