Bé L.T.M (7 tuổi, ở Hà Giang) được đưa đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương (Hà Nội) cấp cứu trong tình trạng gồng cứng tăng trương lực cơ toàn thân, co giật, môi tím tái và suy hô hấp.
Một tuần trước khi nhập viện, bé M. chơi đá bóng và bị thanh gỗ mục đâm vào mu bàn chân trái. Gia đình chỉ sơ cứu tại chỗ, không đưa trẻ đi tiêm huyết thanh phòng uốn ván cũng không phát hiện dị vật còn sót lại trong vết thương.
Ba ngày sau, vết thương của trẻ khô mặt, chỉ hơi tấy đỏ nên gia đình chủ quan, cho rằng không nghiêm trọng. Đến ngày thứ 6, bệnh nhi có biểu hiện mệt mỏi, đau cơ toàn thân, ăn uống kém. Ngày thứ 7, bé M. xuất hiện tình trạng cứng hàm, gồng cứng tay chân, co giật toàn thân và được chuyển đến cấp cứu tại Khoa Nhi, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.
Tại đây, bé M. được chẩn đoán mắc uốn ván toàn thể, với đường xâm nhập từ vết thương ở mu bàn chân trái. Khi nhập viện, bệnh nhi trong tình trạng nặng, suy hô hấp cấp, co giật toàn thân, môi tím tái. Các bác sĩ lập tức đặt nội khí quản để hỗ trợ thở máy, làm sạch vết thương và lấy ra một mảnh gỗ kích thước 1 x 0,3cm còn găm sâu trong bàn chân.
Thạc sĩ, bác sĩ Hà Việt Huy - Trung tâm Hồi sức tích cực cho biết, bệnh nhi diễn biến rất nhanh và nặng. Trẻ có thời gian ủ bệnh ngắn, triệu chứng khởi phát ồ ạt, co cứng cơ toàn thân, suy thận cấp, nước tiểu đỏ như máu, nguy cơ tử vong rất cao.
Theo bác sĩ Huy, bệnh uốn ván hiện nay hiếm gặp ở trẻ em do phần lớn được tiêm phòng đầy đủ từ 2 tháng tuổi đến 7 tuổi. Tuy nhiên, nếu không được tiêm nhắc đúng lịch hoặc xử trí vết thương đúng cách, vi khuẩn uốn ván vẫn có thể gây bệnh. Nha bào uốn ván có thể xâm nhập qua các vết thương rất nhỏ ở da và niêm mạc như gai đâm, đinh đâm, xước da, dập móng, ngoáy tai, xỉa răng, bấm lỗ tai… hoặc là những vết thương to, sâu, có nhiều ngóc ngách, thường gặp trong lao động, tai nạn giao thông, gãy xương hở, bỏng sâu…
Nhiều trường hợp không phát hiện được đường xâm nhập vì vết thương đã khâu kín hoặc tự liền nhưng bên trong vẫn còn tổ chức hoại tử, dập nát hoặc dị vật. Nếu có nhiễm khuẩn kèm theo, môi trường này càng thuận lợi cho vi khuẩn uốn ván phát triển và sinh độc tố.
Theo bác sĩ Huy, tỷ lệ tử vong do uốn ván rất cao nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa được bằng cách tiêm vắc-xin uốn ván đầy đủ và xử lý kỹ mọi vết thương, kể cả những vết xước nhỏ. Tiêm vắc xin đúng lịch và đầy đủ là biện pháp hiệu quả, an toàn và ít tốn kém nhất hiện nay.
