Bác sĩ chỉ ra 4 việc nên tránh buổi tối để não khỏe

Không nên ăn tối muộn, hạn chế thức khuya và tắm muộn góp phần giúp não bộ được nghỉ ngơi, thư giãn, cải thiện chất lượng giấc ngủ.

Não tiêu thụ khoảng 20% tổng năng lượng của cơ thể dù chỉ chiếm khoảng 2% trọng lượng. Sau một ngày xử lý thông tin, ghi nhớ, điều phối cảm xúc và vận động, não cần chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi vào buổi tối để tái lập cân bằng sinh học.

Bác sĩ Hoàng Quyết Tiến, Trung tâm Thông tin Y khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, chỉ ra một số việc nên tránh làm buổi tối có thể góp phần bảo vệ não bộ.

Tránh ăn khuya

Ăn tối trước giờ ngủ khoảng 2-3 tiếng để cơ thể dễ chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi. Ăn muộn có thể làm rối loạn nhịp sinh học, ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ và chuyển hóa năng lượng. Khi giấc ngủ bị rút ngắn hoặc ngủ không đủ sâu, khả năng phục hồi của não trong đêm suy giảm.

Vào buổi tối, đồng hồ sinh học bắt đầu phát tín hiệu để cơ thể chuẩn bị cho giấc ngủ. Nồng độ melatonin tăng dần, nhiệt độ trung tâm cơ thể giảm, hoạt động chuyển hóa chậm lại. Nếu ăn vào thời điểm này, hệ tiêu hóa, gan và tuyến tụy được kích hoạt để xử lý thức ăn. Đường huyết tăng, insulin được tiết ra cùng lúc nhiệt độ cơ thể tăng lên, tạo ra các tín hiệu sinh lý trái ngược với quá trình chuẩn bị ngủ.

Không nên thức khuya

Ngủ đúng thời điểm giúp cơ thể nghỉ ngơi, tạo điều kiện để não thực hiện các quá trình bảo trì vốn không diễn ra hiệu quả khi thức.

Trong giai đoạn ngủ sâu, hệ thống glymphatic (mạng lưới lọc thải chất cặn bã chuyên biệt của hệ thần kinh trung ương) hoạt động mạnh hơn. Hoạt động này hỗ trợ dịch não tủy lưu thông qua mô não để loại bỏ các sản phẩm chuyển hóa tích tụ sau một ngày hoạt động, gồm beta-amyloid và tau - hai protein liên quan đến bệnh Alzheimer.

Khi ngủ, hoạt động của hệ glymphatic tăng. Do đó, thức muộn, ngủ ít sẽ rút ngắn khoảng thời gian não có thể loại bỏ các chất thải thần kinh.

Hạn chế tắm muộn

Nhiều người có thói quen tắm ngay trước khi đi ngủ vì tan làm muộn, tập thể dục buổi tối hoặc đi chơi về khuya. Tuy nhiên, tắm quá khuya sau 22h sẽ làm cơ thể tỉnh táo không cần thiết, cần thêm thời gian để điều hòa thân nhiệt trước khi vào trạng thái nghỉ ngơi.

Bác sĩ Tiến khuyên, người lớn nên sắp xếp công việc hợp lý, hạn chế tắm sau 21h. Nếu làm việc muộn, quá sát giờ ngủ, có thể lau người hoặc tắm nước ấm nhanh, chuyển sáng tắm vào sáng hôm sau giúp cơ thể tỉnh táo, sảng khoái hơn, góp phần hạn chế ảnh hưởng đến huyết áp, não bộ.

Tránh xem video muộn

Thói quen lướt video ngắn trước giờ ngủ, chuyển từ video này đến video khác khiến người xem thức muộn. Não vẫn phải tiếp nhận và xử lý thông tin thay vì chuẩn bị cho giấc ngủ. Tiếp xúc ánh sáng xanh có thể gây mất ngủ, trằn trọc suốt đêm.

Bác sĩ Tiến khuyên, để có giấc ngủ ngon và tỉnh táo vào sáng hôm sau, mỗi người nên tắt các thiết bị điện tử trước khi ngủ 1-2 giờ, nghe nhạc nhẹ hoặc thiền và giữ tinh thần thoải mái. Thưởng thức một số loại trà như trà tim sen, trà hoa cúc có thể giúp thư giãn trước khi ngủ. Bổ sung thường xuyên các tinh chất thiên nhiên như anthocyanin, pterostilbene từ blueberry và ginkgo biloba có thể hỗ trợ chống gốc tự do. Các tinh chất này còn có thể tăng cường tuần hoàn máu não, qua đó bảo vệ tế bào thần kinh, cải thiện chất lượng giấc ngủ.