Can thiệp dị tật mạch máu chân người phụ nữ

Chị Loan, 45 tuổi, đau nhức chân phải 20 năm nghĩ bệnh xương khớp, nay được bác sĩ can thiệp dị dạng mạch máu chi dưới.

Chị Loan đau nhức chân sau sinh con thứ hai, điều trị bệnh cơ xương khớp nhưng không cải thiện. Gần đây chân chị sưng phù, siêu âm Doppler mạch máu kết hợp cộng hưởng từ (MRI) tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội phát hiện ổ dị dạng mạch máu nằm trong cơ dép cẳng chân phải.

BS.CKII Nguyễn Thu Trang, Phó khoa Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết đây là dị dạng mạch máu lưu lượng thấp, chủ yếu là các bất thường bẩm sinh của hệ tĩnh mạch. Nhiều trường hợp như chị Loan, tổn thương tồn tại từ khi sinh ra nhưng chỉ biểu hiện triệu chứng khi đến tuổi trưởng thành hoặc dậy thì, mang thai. Người bệnh thường đau, sưng hoặc hạn chế vận động do chèn ép nên dễ bị nhầm với các bệnh lý thần kinh hoặc cơ xương khớp.

Theo bác sĩ Trang, với dị dạng mạch lưu lượng thấp, gây xơ bằng cồn tuyệt đối có hiệu quả cao. Phương pháp này sử dụng cồn tuyệt đối 99,5% làm chất gây xơ, pha cùng thuốc cản quang với tỷ lệ 60-70% bơm trực tiếp vào ổ tĩnh mạch dị dạng để phá hủy mô bệnh. Tuy nhiên, do tác dụng mạnh và nguy cơ ảnh hưởng đến mô lành nếu thuốc đi ra ngoài vùng điều trị, gây xơ bằng cồn tuyệt đối đòi hỏi êkíp có kinh nghiệm thực hiện.

Êkíp can thiệp cho chị Loan dưới hướng dẫn của hệ thống chụp mạch số hóa xóa nền DSA. Bác sĩ đưa kim chính xác vào búi dị dạng, chụp đánh giá cấu trúc tổn thương, đường mạch máu dẫn lưu đến và đi trước khi điều trị. Việc kiểm soát giải phẫu và đường thoát của búi dị dạng giúp tối ưu hiệu quả điều trị, hạn chế nguy cơ thuốc đi vào hệ mạch bình thường, ảnh hưởng đến các mô xung quanh.

Sau can thiệp, phần lớn khối dị dạng đã được bít tắc, không ghi nhận huyết khối tĩnh mạch sâu hay tổn thương động mạch chi dưới, chị Loan xuất viện sau một ngày.

Dị dạng mạch máu đa phần là do bẩm sinh, triệu chứng đa dạng. Các dị dạng nằm nông dưới da thường dễ nhận biết nhờ khối mềm màu xanh tím, sưng to khi đứng lâu hoặc gắng sức. Trong khi đó, tổn thương nằm sâu trong cơ thường không có dấu hiệu đặc trưng bên ngoài, chủ yếu gây đau, sưng hoặc hạn chế vận động nên dễ bị nhầm với bệnh lý cơ xương khớp, thần kinh.

Theo bác sĩ Trang, trước đây, dị dạng mạch máu trong cơ thường được chỉ định phẫu thuật. Tuy nhiên, do tổn thương lan tỏa và xen kẽ với các bó cơ nên việc bóc tách có thể gây mất máu nhiều, tổn thương thần kinh, suy giảm chức năng vận động, tỷ lệ tái phát cao. Hiện nay, sự phát triển của các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh, can thiệp nội mạch và hệ thống DSA mở ra hướng điều trị ít xâm lấn, không phải mổ mở, thời gian nằm viện ngắn.