Thận đóng vai trò như bộ máy lọc tinh vi, có nhiệm vụ chính là loại bỏ chất thải và dịch dư thừa ra khỏi cơ thể. Chính vì vậy, sức khỏe của thận được xem là nền tảng cốt lõi cho một cơ thể dẻo dai và trạng thái khỏe mạnh toàn diện. Không chỉ lọc máu, thận còn chịu trách nhiệm giữ cân bằng giữa nước, muối và các khoáng chất thiết yếu như natri, canxi, photpho... trong máu.
Dưới đây là 8 thói quen ban đêm được tiến sĩ Anupam Roy, Giám đốc chuyên khoa Thận và Ghép thận tại Bệnh viện Aakash Healthcare khuyên làm để bảo vệ "bộ lọc" quý giá này:
Phân bổ lượng nước uống hợp lý
Việc duy trì độ ẩm cho cơ thể không kết thúc khi ngày làm việc khép lại. Tuy nhiên, thay vì uống một lượng lớn nước ngay trước khi ngủ, bạn nên phân bổ đều lượng nước trong ngày và giảm dần vào buổi tối. Điều này giúp thận không bị quá tải vào ban đêm và tránh làm gián đoạn giấc ngủ.
Tránh uống quá nhiều nước sát giờ đi ngủ
Tiến sĩ Roy nhấn mạnh trên rằng dù giữ đủ nước cho cơ thể là tối quan trọng, việc uống quá nhiều chất lỏng (vượt quá khoảng 60-120 ml, tương đương 1/4 đến 1/2 cốc nước) sát giờ đi ngủ có thể gây phản tác dụng.
Thói quen này khiến bạn phải thức giấc giữa đêm để đi vệ sinh, làm gián đoạn chu kỳ giấc ngủ. Việc ngủ không đủ giấc hoặc chất lượng giấc ngủ kém không chỉ gây mệt mỏi mà còn tác động tiêu cực trực tiếp đến sức khỏe của thận. Thực tế, giấc ngủ đóng vai trò gián tiếp nhưng then chốt trong việc duy trì sự ổn định của toàn bộ hệ thống cơ thể.
Duy trì việc cấp nước đều đặn suốt cả ngày
Một đôi thận khỏe mạnh vào ban đêm thực chất là kết quả của thói quen uống nước khoa học từ ban ngày. Việc bổ sung nước đầy đủ và đều đặn trong suốt thời gian thức giúp cơ thể duy trì trạng thái cân bằng dịch vị (hydration status) tốt hơn khi đêm xuống.
Khi bạn đã cung cấp đủ nước cho cơ thể từ trước, bạn sẽ không rơi vào tình trạng quá khát vào buổi tối, từ đó tránh được việc uống dồn dập trước khi ngủ - một thói quen gây áp lực lớn cho hệ bài tiết.
Một đôi thận khỏe mạnh vào ban đêm thực chất là kết quả của thói quen uống nước khoa học từ ban ngày. Ảnh: fmchealth
Thận trọng với thực phẩm nhiều nước vào bữa tối
Tiến sĩ Roy lưu ý rằng các loại thực phẩm chứa hàm lượng nước cao (như dưa hấu, các loại súp, canh) cũng được tính vào tổng lượng chất lỏng nạp vào cơ thể.
Đặc biệt, đối với những người đang chạy thận nhân tạo hoặc mắc các bệnh lý yêu cầu hạn chế nghiêm ngặt lượng dịch, cần phải cực kỳ cẩn trọng khi tiêu thụ các loại thực phẩm này trước giờ đi ngủ. Việc dư thừa chất lỏng không chỉ gây áp lực cho thận mà còn có nguy cơ gây phù nề hoặc tăng huyết áp kịch phát trong đêm.
Cắt giảm caffeine và đồ uống có đường trước khi ngủ
Rất nhiều loại đồ uống giải khát hiện nay chứa hàm lượng lớn caffeine và đường. Caffeine vốn có đặc tính lợi tiểu, kích thích thận bài tiết nước tiểu nhiều hơn, gây mất ngủ và khiến thận phải làm việc "tăng ca" vào thời điểm đáng lẽ nó cần được nghỉ ngơi.
Trong khi đó, đồ uống nhiều đường không chỉ làm tăng nguy cơ béo phì mà còn ảnh hưởng đến lượng đường huyết, về lâu dài sẽ gây tổn thương các mạch máu nhỏ trong thận. Thay thế các loại nước này bằng một vài ngụm nước lọc nhỏ sẽ là lựa chọn an toàn hơn cho hệ bài tiết.
Duy trì sự cân bằng điện giải
Tiến sĩ Roy cho biết, nước lọc tinh khiết là nguồn cấp ẩm quan trọng nhất. Tuy nhiên, việc duy trì sự cân bằng giữa nước và các chất điện giải trong cơ thể cũng có ý nghĩa sống còn không kém.
Đối với những người mắc bệnh mãn tính hoặc nhóm đối tượng có nguy cơ thiếu hụt điện giải, việc uống quá nhiều nước tinh khiết mà không kèm theo các khoáng chất cần thiết, hoặc ăn các loại thực phẩm nghèo dinh dưỡng, có thể dẫn đến tình trạng "loãng" nồng độ natri trong máu. Khi nồng độ natri hạ quá thấp, người bệnh có nguy cơ đối mặt với các biến chứng nguy hiểm, ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng điều tiết của thận và hệ thần kinh.
Lưu ý đặc biệt cho nhóm bệnh nhân thận
Đối với bệnh nhân mắc bệnh thận mãn tính (CKD) hoặc người đang điều trị chạy thận nhân tạo, việc tuân thủ nghiêm ngặt định mức chất lỏng được bác sĩ chỉ định hàng ngày là điều bắt buộc.
Tiến sĩ Roy đưa ra cảnh báo đanh thép: Chỉ cần nạp thêm một lượng nhỏ chất lỏng trước khi đi ngủ (thậm chí chỉ khoảng 30 ml hoặc hơn) cũng có thể dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng như: phù nề tay chân, khó thở kịch phát do thừa dịch, hoặc tạo áp lực quá tải cho cơ thể trước chu kỳ chạy thận tiếp theo. Với nhóm này, kỷ luật trong việc uống nước chính là bảo vệ tính mạng.
Quan sát màu sắc nước tiểu để điều chỉnh lượng nước
Tiến sĩ Roy chia sẻ một phương pháp đơn giản nhưng hiệu quả để tự kiểm tra trạng thái cơ thể: Hãy chú ý đến cảm giác khát, tần suất đi tiểu và đặc biệt là màu sắc nước tiểu.
"Khi nước tiểu có màu vàng nhạt, cơ thể bạn đang ở trạng thái đủ nước. Ngược lại, nếu nước tiểu chuyển sang màu vàng đậm, đó là tín hiệu báo động bạn cần bổ sung thêm chất lỏng ngay lập tức", chuyên gia cho biết. Việc theo dõi này giúp bạn điều chỉnh lượng nước nạp vào một cách chủ động, tránh để thận phải làm việc trong tình trạng thiếu nước hoặc quá tải.
(Theo Money Control)
