Giảm tiểu cầu nguy hiểm thế nào

Tiểu cầu là một trong ba loại tế bào máu quan trọng nhất của cơ thể, được sản sinh từ tủy xương. Tiểu cầu tham gia vào quá trình đông cầm máu, ngăn máu chảy bằng cách kết dính vào màng đáy mạch máu và gắn kết lẫn nhau, từ đó hình thành vón cục và nút chặn tiểu cầu trong các tổn thương mạch máu...

Một người khỏe mạnh thường có số lượng tiểu cầu trong máu từ 150.000 đến 450.000/µL (một giọt máu khoảng 35 µL). Giảm tiểu cầu là khi chỉ số này xuống dưới 150.000/µL, và dưới 5.000/µL là tình trạng rất nguy hiểm, có thể đe dọa tính mạng.

TS.BS Nguyễn Quốc Thành, Trưởng đơn vị Huyết học lâm sàng, Bệnh viện Đa Khoa Tâm Anh, cho biết nguyên nhân gây giảm tiểu cầu thường gặp gồm bệnh lý tủy xương, sốt xuất huyết, viêm gan B, nhiễm trùng huyết, rối loạn miễn dịch hoặc do tác dụng phụ của thuốc, hóa trị, xạ trị. Tình trạng này có thể xảy ra ở cả trẻ em và người lớn.

Giảm tiểu cầu có thể nhẹ, không gây triệu chứng, được phát hiện tình cờ qua xét nghiệm máu tổng quát định kỳ. Trong nhiều trường hợp, giảm tiểu cầu gây chấm xuất huyết dưới da, mảng bầm da hoặc khối máu tụ, chảy máu kéo dài từ vết cắt hoặc vết thương, chảy máu cam, tiểu máu hoặc xuất huyết tiêu hóa.

Trường hợp nghiêm trọng, người bệnh chảy máu tự phát từ nướu răng hoặc các cơ quan nội tạng, biến chứng xuất huyết dưới nhện hoặc trong não, xuất huyết tiêu hóa (trên hoặc dưới)... Khi số lượng tiểu cầu thấp, khả năng đông cầm máu sẽ giảm, chấn thương nhỏ hoặc chảy máu nội tạng có thể kéo dài, khó kiểm soát, khó cầm... gây mất máu khối lượng lớn.

Mức độ nguy hiểm của giảm tiểu cầu khác nhau tùy vào nguyên nhân cụ thể, độ tuổi, tình trạng sức khỏe của người bệnh. Ngay khi có triệu chứng bất thường, người bệnh nên đi khám sớm để được chẩn đoán, can thiệp điều trị kịp thời.

Bác sĩ chỉ định phương pháp điều trị tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể, mục tiêu là gia tăng số lượng tiểu cầu và kiểm soát hoặc ngăn ngừa tình trạng chảy máu.

Nếu giảm tiểu cầu mức độ nhẹ, không có triệu chứng, người bệnh không cần điều trị. Bác sĩ chỉ định truyền tiểu cầu khẩn cấp nếu giảm tiểu cầu gây chảy máu đe dọa đến tính mạng. Trong trường hợp có nguy cơ chảy máu cao hoặc xuất hiện biến chứng, người bệnh cần đến bệnh viện điều trị sớm bằng truyền máu hoặc tiểu cầu, dùng thuốc, phẫu thuật cắt lách, thay huyết tương...

Người bệnh giảm tiểu cầu nhẹ vẫn có thể làm việc, sinh hoạt bình thường. Tuy nhiên, nên tránh các môn thể thao đối kháng như võ thuật, bóng đá, đấm bốc... để hạn chế chấn thương dẫn đến chảy máu. Người bệnh không dùng thuốc kích thích chảy máu như Aspirin, Ibuprofen, Naproxen, Aleve...; bỏ rượu để tránh ức chế quá trình sản xuất tiểu cầu trong máu.