5 sai lầm khi nuôi con có thể để lại hậu quả sức khỏe suốt đời

Sai lầm 1: Cho trẻ ngồi ghế ôtô quay mặt về phía trước quá sớm

Nhiều phụ huynh chuyển từ ghế quay mặt về phía sau sang ghế quay mặt về phía trước ngay khi con đạt mức cân nặng hoặc chiều cao tối thiểu, thường vào khoảng một tuổi. Không ít người cho rằng trẻ ngồi co chân trong ghế quay mặt về sau là quá chật chội, nhưng cha mẹ nên suy nghĩ lại.

Bác sĩ Amanda Furr, giám đốc y khoa của Zarminali, cho biết việc cho trẻ ngồi ghế quay mặt về phía trước quá sớm làm tăng nguy cơ chấn thương không cần thiết. Khác với ghế quay trước, ghế quay mặt về phía sau giúp phân tán lực va chạm lên toàn bộ phần lưng, đầu và cổ của trẻ.

"Ghế quay mặt về phía sau an toàn hơn đáng kể và trẻ nên tiếp tục sử dụng kiểu ghế này lâu nhất có thể theo giới hạn của ghế", Furr nói. "Tùy từng loại ghế và thể trạng của trẻ, thời gian phù hợp thường đến khoảng 2-4 tuổi, thậm chí lâu hơn. Cột sống của trẻ nhỏ vẫn đang phát triển, trong khi va chạm ở tư thế quay mặt về phía trước tạo áp lực rất lớn lên những cấu trúc còn non yếu này".

Sai lầm 2: Chiều theo thói quen kén ăn của trẻ

Việc cho những đứa trẻ kén ăn dùng bữa mỗi ngày có thể là "cuộc chiến" với nhiều phụ huynh. Tuy nhiên, bác sĩ Furr cho rằng nếu liên tục nhượng bộ yêu cầu ăn uống của con, cha mẹ có thể ảnh hưởng tiêu cực đến dinh dưỡng của trẻ về lâu dài.

"Giai đoạn chập chững là thời điểm quan trọng để hình thành khẩu vị, sự đa dạng hệ vi sinh đường ruột và thói quen dinh dưỡng có thể kéo dài suốt đời", cô nói.

Não bộ đang phát triển của trẻ cần được cung cấp dưỡng chất từ nhiều nhóm thực phẩm khác nhau như trái cây, rau xanh, cá béo, ngũ cốc nguyên hạt, các loại hạt và hạt dinh dưỡng.

Thiếu sắt, một trong những vấn đề dinh dưỡng phổ biến nhất trên thế giới, ngày càng phổ biến ở trẻ nhỏ. Nếu kéo dài, tình trạng này có thể ảnh hưởng lâu dài đến sự phát triển não bộ và khả năng tập trung. Một nghiên cứu gần đây cũng cho thấy người trưởng thành mắc thiếu máu có nguy cơ sa sút trí tuệ cao hơn 66% so với bình thường.

Furr khuyến cáo phụ huynh hạn chế cho trẻ ăn thực phẩm siêu chế biến (UPF) vì nhóm này liên quan đến nguy cơ cao mắc bệnh tim mạch, ung thư, hội chứng chuyển hóa, béo phì, gan nhiễm mỡ không do rượu, tiểu đường type 2, trầm cảm, sa sút trí tuệ và thậm chí tử vong sớm.

Các nghiên cứu cũng cho thấy đồ uống nhiều đường, kể cả nước ép trái cây tưởng chừng tốt cho sức khỏe, có thể làm tăng nguy cơ rối loạn lo âu ở trẻ em. "Nước ép chủ yếu là đường. Trẻ thực ra không cần uống nước ép, nhưng nếu dùng thì nên giới hạn khoảng 120 ml mỗi ngày", Furr nói thêm.

Vậy cha mẹ nên làm gì khi con quá kén ăn? "Tôi khuyên phụ huynh kiên trì cho trẻ làm quen nhiều lần với đa dạng thực phẩm, theo cách nhẹ nhàng, không ép buộc hay dùng phần thưởng để dụ ăn. Một món mới có thể cần được giới thiệu 10-15 lần trước khi trẻ chấp nhận, vì vậy hãy tiếp tục cho con thử", nữ bác sĩ nói.

Cô cũng cho biết trẻ nhỏ thường thích được lựa chọn, nên việc đưa ra nhiều phương án ăn uống lành mạnh sẽ giúp trẻ cảm thấy chủ động hơn, đồng thời hình thành thói quen ăn uống tốt.

Sai lầm 3: Không giám sát việc sử dụng mạng xã hội

Thanh thiếu niên đang đối mặt với "khủng hoảng sức khỏe tâm thần", trong đó mạng xã hội là một phần nguyên nhân.

"Việc sử dụng mạng xã hội quá mức có liên quan đến việc rối loạn giấc ngủ, so sánh bản thân với người khác, bắt nạt trực tuyến và giảm thời gian dành cho các hoạt động giúp xây dựng khả năng phục hồi và nhận thức lành mạnh về bản thân", Furr nói. "Tỷ lệ lo âu, trầm cảm, tự hại và tự tử ở thanh thiếu niên, đặc biệt là các cô gái, đã tăng mạnh kể từ đầu những năm 2010. Điều đó cũng trùng khớp với việc sử dụng rộng rãi điện thoại thông minh và sự nổi lên của các nền tảng như Instagram và TikTok trong giới trẻ".

Theo bác sĩ, những thói quen xấu hình thành từ sớm có thể để lại hậu quả nghiêm trọng cả trước mắt lẫn lâu dài. Một nghiên cứu gần đây cho thấy trẻ được dùng điện thoại trước 12 tuổi có nguy cơ béo phì và rối loạn giấc ngủ cao hơn nhóm không dùng.

"Cá nhân tôi không cho con sử dụng mạng xã hội cho đến gần 16 tuổi", nữ bác sĩ cho biết.

Nếu trẻ đã có điện thoại hoặc máy tính bảng, cô khuyên phụ huynh không nên để các thiết bị này trong phòng ngủ vào ban đêm, đồng thời không xem nhẹ những khó khăn tâm lý của con như thể đó chỉ là "giai đoạn nhất thời".

Sai lầm 4: Lên lịch quá dày đặc và ít cho trẻ chơi tự do

Nhiều phụ huynh vì muốn tốt cho con nên sắp kín lịch với các lớp học, hoạt động ngoại khóa và thể thao, nhưng lại vô tình làm giảm thời gian vui chơi tự do theo sở thích của trẻ. Theo bác sĩ Furr, đây không phải điều xa xỉ mà là nhu cầu thiết yếu.

"Vui hơi tự do rất quan trọng đối với sự phát triển não bộ, khả năng điều tiết cảm xúc, thể chất và sức khỏe tinh thần lâu dài của trẻ", cô nói.

Các chuyên gia cho biết trẻ có lịch trình quá dày đặc thường xuất hiện dấu hiệu căng thẳng kéo dài như lo âu, khó ngủ, đau bụng, khó tiêu hoặc hội chứng ruột kích thích. Stress mạn tính cũng liên quan đến nguy cơ cao mắc bệnh tim, tăng huyết áp và xơ vữa động mạch sau này.

"Học viện Nhi khoa Mỹ đã chính thức công nhận vui chơi là một nhu cầu thiết yếu đối với sức khỏe", Furr cho biết. "Hoạt động này giúp trẻ phát triển khả năng điều hành, sáng tạo, thích nghi và giải quyết xung đột, đồng thời giảm lo âu".

Sai lầm 5: Trì hoãn hoặc bỏ qua việc tiêm vaccine cho trẻ

"Việc trì hoãn hoặc không tiêm các vaccine được khuyến nghị không khiến trẻ an toàn hơn, mà khiến trẻ dễ tổn thương hơn", bác sĩ Fur nói.

Thừa nhận có rất nhiều thông tin sai lệch xoay quanh vaccine, Furr bảo vệ lịch tiêm chủng tiêu chuẩn, cho biết lịch này được xây dựng nhằm tạo miễn dịch đúng vào giai đoạn trẻ dễ gặp biến chứng nghiêm trọng nhất.

Cô cũng nhấn mạnh việc trì hoãn hoặc bỏ tiêm vaccine có thể dẫn đến hậu quả chết người. "Nhiều phụ huynh lầm tưởng sởi chỉ là bệnh nhẹ, nhưng nó có thể gây tổn thương vĩnh viễn, tổn thương não và tử vong. Trong khi đó, ho gà đặc biệt nguy hiểm với trẻ sơ sinh", cô nói.