Hệ tiêu hóa chịu ảnh hưởng trực tiếp từ ăn uống. Trong dịp Tết, thói quen sinh hoạt và ăn uống thay đổi làm tăng nguy cơ đầy bụng, khó tiêu, ợ nóng và trào ngược dạ dày thực quản... Thạc sĩ, bác sĩ Võ Ngọc Diễm, khoa Nội Tiêu hóa, Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, chỉ ra một số sai lầm khi ăn uống ngày Tết không tốt cho dạ dày.
Ăn nhiều tinh bột và chất béo
Bánh chưng, bánh tét, giò chả, thịt nguội, xúc xích, là những món ăn quen thuộc trong mâm cỗ ngày Tết. Tuy nhiên, chúng đều giàu tinh bột, chất béo bão hòa. Khi ăn nhiều, dạ dày phải làm việc liên tục để co bóp và tiết dịch tiêu hóa, khiến thức ăn lưu lại lâu hơn, dẫn đến đầy bụng, chướng hơi, khó tiêu.
Ăn nhiều các món này còn làm giãn cơ thắt thực quản dưới, tạo điều kiện cho dịch vị và thức ăn trào lên thực quản. Đồng thời, quá trình tiêu hóa chất béo đòi hỏi tụy và túi mật phải hoạt động nhiều, gây áp lực lớn cho hệ tiêu hóa. Trung bình, dạ dày cần khoảng 4-5 giờ để tiêu hóa hết một bữa ăn giàu chất béo. Nếu các bữa ăn quá sát nhau, thức ăn cũ chưa tiêu hết đã tiếp nhận thêm thức ăn mới sẽ làm hệ tiêu hóa quá tải.
Món ăn ngày Tết thường nhiều tinh bột, chất béo. Ảnh: Anh Chi
Ăn uống thất thường, bỏ bữa
Thức khuya, dậy muộn trong những ngày Tết dẫn đến ăn uống không đúng giờ, bỏ bữa chính và ăn vặt rải rác trong ngày. Nếu để dạ dày rỗng quá lâu rồi ăn nhiều trong một bữa dễ kích thích tăng tiết axit, gây tổn thương niêm mạc dạ dày. Lâu dần, tình trạng này gây đau thượng vị (trên rốn), viêm dạ dày, tăng nặng triệu chứng.
Ăn tối muộn, nằm ngay sau ăn
Ăn uống muộn vào buổi tối khiến dạ dày chưa kịp tiêu hóa hết thức ăn, trong khi tư thế nằm làm giảm tác dụng của trọng lực, tạo điều kiện cho dịch vị trào ngược lên thực quản.
Uống nhiều rượu bia, đồ uống có gas
Cồn trong bia, rượu làm tăng tiết axit, phá vỡ hàng rào bảo vệ niêm mạc, giảm nhu động dạ dày, khiến thức ăn bị giữ lại lâu hơn, dễ gây đầy bụng, buồn nôn, khó tiêu. Theo bác sĩ Diễm, một biến chứng nguy hiểm của rượu bia là xuất huyết dạ dày, thường xảy ra khi uống nhiều rượu hoặc uống lúc bụng đói. Cồn làm giãn các mạch máu dưới niêm mạc, có thể vỡ gây nôn và đi ngoài ra máu.
Bác sĩ Diễm khám cho người bệnh. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Thiếu rau xanh và chất xơ
Chế độ ăn ngày Tết thường giàu thực phẩm tinh chế nhưng thiếu rau xanh và chất xơ làm giảm nhu động ruột, gây táo bón, đầy hơi, chướng bụng. Thiếu chất xơ là một trong những yếu tố làm hệ vi sinh đường ruột mất cân bằng, giảm hiệu quả tiêu hóa, buộc dạ dày phải hoạt động nhiều hơn nhằm bù đắp. Tình trạng này làm tăng áp lực ổ bụng, tăng nặng triệu chứng trào ngược, khó tiêu.
Để bảo vệ hệ tiêu hóa trong dịp Tết, bác sĩ Diễm khuyên mỗi người nên duy trì chế độ ăn uống điều độ, ăn đúng bữa, không ăn quá no. Tăng cường rau xanh và trái cây, hạn chế rượu bia. Cần ăn chậm, nhai kỹ, tránh ăn tối muộn và không nằm ngay sau ăn. Khi xuất hiện các triệu chứng rối loạn tiêu hóa kéo dài, người bệnh nên đến chuyên khoa Tiêu hóa để được khám, điều trị kịp thời.
| Độc giả đặt câu hỏi về bệnh tiêu hóa tại đây để bác sĩ giải đáp |
