5 lầm tưởng thường gặp về trào ngược dạ dày thực quản

Người mắc bệnh đều bị ợ chua, cần nội soi, trào ngược lâu ngày sẽ tiến triển thành ung thư là những hiểu lầm phổ biến.

Trào ngược dạ dày thực quản là tình trạng dịch axit từ dạ dày trào ngược lên thực quản. Thông thường, cơ thắt thực quản dưới hoạt động như một van, mở ra để thức ăn đi xuống dạ dày và đóng lại để ngăn dịch vị trào ngược. Khi cơ thắt này suy yếu hoặc giãn bất thường, dịch vị dễ dàng trào ngược lên thực quản, gây các triệu chứng khó chịu.

Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Huy Thành, khoa Tiêu hóa - Gan mật - Tụy, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD) thường gặp song thực tế nhiều người vẫn có những quan niệm chưa đúng về bệnh này.

Trào ngược chắc chắn sẽ bị ợ nóng, ợ chua

Ợ nóng và cảm giác dịch hoặc thức ăn trào lên miệng là những triệu chứng điển hình của GERD song không phải người bệnh nào cũng có các biểu hiện này. Một số trường hợp bệnh có thể gây nóng rát hoặc đau ngực, vướng họng, ho kéo dài, khàn tiếng..., không ợ nóng hay ợ chua.

Stress kéo dài gây trào ngược

GERD liên quan đến nhiều yếu tố như suy giảm chức năng cơ thắt thực quản dưới, thoát vị hoành, rối loạn nhu động thực quản và tăng áp lực trong ổ bụng. Căng thẳng, lo âu là yếu tố khiến triệu chứng trào ngược rõ rệt hoặc nặng hơn, không phải nguyên nhân trực tiếp gây bệnh.

Stress có thể ảnh hưởng đến hoạt động của hệ tiêu hóa và cách não bộ cảm nhận các kích thích từ thực quản. Vì vậy, người đã mắc GERD hoặc có thực quản nhạy cảm, khi căng thẳng, lo âu, các triệu chứng khó chịu có thể tăng lên.

Phải kiêng đồ chua, cay

Các thực phẩm và đồ uống như cà phê, chocolate, đồ nhiều chất béo, nước có gas hoặc thực phẩm có tính acid có thể thúc đẩy triệu chứng trào ngược bùng phát.

Mức độ ảnh hưởng của thực phẩm khác nhau ở mỗi người bệnh. Một người có thể bị ợ nóng sau khi uống cà phê nhưng người khác vẫn dung nạp được, tương tự với đồ cay, chocolate hay cam quýt. Người bệnh không cần loại bỏ tất cả thực phẩm chứa cafein, chua, cay khỏi khẩu phần, thay vào đó nên theo dõi triệu chứng sau khi ăn để điều chỉnh phù hợp.

Thay vì kiêng khem quá mức, người bệnh nên tránh ăn quá no, hạn chế ăn sát giờ ngủ, duy trì khoảng cách khoảng 2-3 giờ giữa bữa cuối và thời điểm nằm. Giảm cân nếu béo phì góp phần cải thiện triệu chứng GERD.

Bị trào ngược cần nội soi dạ dày

Theo bác sĩ Thành, nếu triệu chứng của trào ngược dạ dày thực quản nhẹ, bác sĩ có thể điều trị bằng thuốc ức chế tiết axit (PPI). Trường hợp triệu chứng cải thiện, người bệnh chưa nhất thiết phải nội soi ngay.

Nội soi tiêu hóa trên thường được cân nhắc khi triệu chứng kéo dài, tái phát hoặc không cải thiện dù đã điều trị hoặc khi đi kèm các dấu hiệu cảnh báo như nuốt nghẹn, nuốt đau, xuất huyết tiêu hóa, sụt cân không chủ ý.

Nội soi giúp quan sát trực tiếp niêm mạc thực quản, phát hiện viêm thực quản và các biến chứng như hẹp thực quản, barrett thực quản. Đồng thời, bác sĩ cũng có thể phát hiện tổn thương bất thường nghi ngờ ác tính để đánh giá, xử trí kịp thời.

Trào ngược lâu ngày sẽ thành ung thư thực quản

Trào ngược mạn tính còn có thể dẫn đến Barrett thực quản - tình trạng niêm mạc thực quản thay đổi để thích nghi với sự tiếp xúc kéo dài với dịch dạ dày.

Barrett được xem là tổn thương có khả năng tiến triển thành ung thư biểu mô tuyến thực quản song tỷ lệ này khá thấp tại Việt Nam và nhiều nước châu Á, theo bác sĩ Thành. Nguy cơ này phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó có chiều dài đoạn Barrett và kết quả mô bệnh học.

Bác sĩ khuyên người bệnh không nên tự ý nội soi quá thường xuyên hoặc dùng thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Kiểm soát stress, ngủ đủ và duy trì vận động hợp lý, ăn uống khoa học góp phần hỗ trợ kiểm soát triệu chứng.