5 dấu hiệu ở mắt cảnh báo bệnh gan, thận

Những thay đổi ở mắt như vàng mắt, khô mắt, nhìn mờ có thể là dấu hiệu sớm cảnh báo bệnh lý ở gan hoặc thận.

Đôi mắt không chỉ đảm nhiệm chức năng thị giác mà còn có thể phản ánh nhiều bệnh lý toàn thân, trong đó có bệnh gan và thận. BS.CKI Lê Thị Hương Giang, Trung tâm Mắt Công nghệ cao Tâm Anh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết một số thay đổi ở lòng trắng mắt, mí mắt hoặc thị lực có thể xuất hiện khi chức năng gan, thận suy giảm.

Vàng mắt

Vàng củng mạc (lòng trắng mắt chuyển màu vàng) là một trong những dấu hiệu điển hình của bệnh gan. Tình trạng này xảy ra khi gan bị tổn thương khiến bilirubin (sắc tố màu vàng được tạo ra trong quá trình phân hủy hồng cầu) không được chuyển hóa và đào thải hiệu quả. Bilirubin tích tụ trong máu rồi lắng đọng ở củng mạc, sau đó lan ra da gây vàng da.

Vàng mắt có thể gặp ở người mắc bệnh viêm gan virus, gan nhiễm mỡ tiến triển, xơ gan hoặc ung thư gan. Người bệnh thường đồng thời có các triệu chứng như nước tiểu sẫm màu, phân bạc màu, ngứa da, mệt mỏi hoặc đau tức vùng hạ sườn phải.

Khô mắt

Khô mắt kéo dài cũng có thể liên quan đến bệnh gan hoặc bệnh thận mạn tính. Ở người mắc bệnh gan, rối loạn chuyển hóa và phản ứng viêm có thể làm giảm tiết nước mắt, khiến mắt dễ khô, khó chịu hoặc thường xuyên bị kích ứng.

Trong khi đó, người mắc bệnh thận mạn có thể bị khô mắt do mất cân bằng nước và điện giải, giảm tiết nước mắt hoặc tình trạng viêm mạn tính trong cơ thể. Nếu triệu chứng khô mắt kéo dài, không cải thiện dù đã điều trị thông thường hoặc đi kèm các biểu hiện toàn thân khác, người bệnh nên đi khám để tìm nguyên nhân.

Phù quanh mắt

Phù quanh mắt, đặc biệt vào buổi sáng sau khi ngủ dậy, là một trong những dấu hiệu cảnh báo bệnh thận. Khi thận bị tổn thương, protein có thể rò rỉ qua nước tiểu (protein niệu), làm giảm nồng độ albumin trong máu. Albumin có vai trò giữ nước trong lòng mạch, khi lượng albumin giảm, dịch sẽ thoát ra mô kẽ và gây phù. Vùng mí mắt thường là nơi xuất hiện phù sớm do lớp mô dưới da mỏng và lỏng lẻo.

Phù quanh mắt do bệnh thận thường kéo dài, có thể kèm theo nước tiểu nhiều bọt, tiểu ít, phù chân hoặc tăng huyết áp.

Nhìn mờ, nhìn đôi

Nhìn mờ, nhìn đôi hoặc khó tập trung đột ngột có thể là dấu hiệu tổn thương các mạch máu nhỏ ở võng mạc do tăng huyết áp hoặc tiểu đường. Trong khi tăng huyết áp, tiểu đường là hai nguyên nhân phổ biến gây bệnh thận mạn. Nếu không kiểm soát tốt, tổn thương mạch máu có thể gây rò rỉ dịch, phù võng mạc, thậm chí mất thị lực. Vì vậy, người bị tăng huyết áp hoặc tiểu đường nên khám mắt định kỳ và theo dõi chức năng thận thường xuyên.

Khó phân biệt màu sắc

Suy giảm chức năng thận kéo dài cũng có thể ảnh hưởng đến thị lực. Một số người bệnh nhận thấy khả năng phân biệt màu sắc giảm dần, đặc biệt với các tông màu xanh dương và vàng. Tình trạng này có thể liên quan đến tổn thương võng mạc hoặc dây thần kinh thị giác do biến chứng của bệnh thận mạn như tăng huyết áp, tiểu đường hoặc tích tụ độc chất khi chức năng lọc của thận suy giảm.

Những thay đổi về khả năng nhận biết màu sắc thường diễn ra từ từ nên dễ bị nhầm với quá trình lão hóa. Tuy nhiên, nếu màu sắc nhìn thấy ngày càng nhạt hơn hoặc khó phân biệt các màu vốn quen thuộc, đặc biệt khi kèm theo các triệu chứng của bệnh thận, người bệnh nên đi khám mắt và kiểm tra chức năng thận để được đánh giá toàn diện.