Mùi tàu (còn gọi là ngò gai, tên khoa học là Eryngium foetidum L.). Trong nhiều tài liệu cổ, lá mùi tàu được xem là dược liệu tự nhiên có tác dụng hỗ trợ sức khỏe, đặc biệt khi được chế biến thành nước uống.
1. Tác dụng của mùi tàu
1.1 Hỗ trợ tiêu hóa, giảm đau dạ dày, phụ khoa
Lá mùi tàu giúp kích thích tiêu hóa, giảm đầy bụng, khó tiêu, ăn uống kém ngon miệng. Theo y học cổ truyền, mùi tàu có tác dụng "hành khí, kiện tỳ" nên thường được dùng sau bữa ăn để thúc đẩy quá trình tiêu hóa.
Ở các nước Nam Mỹ như Peru, Colombia… cây này còn được dùng để chữa các bệnh và rối loạn liên quan đến hệ tiêu hóa và phụ khoa, như chướng bụng, tiêu chảy, khó tiêu và đau dạ dày. Trà từ cây được khuyến nghị dùng để chữa các vấn đề sinh sản ở phụ nữ, kích thích kinh nguyệt, giảm đau bụng kinh, đồng thời được cho là có tác dụng kích thích tình dục.
Lá mùi tàu.
1.2 Hỗ trợ chữa cảm lạnh, sốt nhẹ, cúm, ho có đờm
Các nghiên cứu hiện đại đã chỉ ra rằng trong tinh dầu của mùi tàu chứa ở lá và rễ cây có chứa các hoạt chất như Eryngial (hay còn gọi là (E)-2-dodecenal), acid chlorogenic, acid caffeic, kaempferol… chính các hoạt chất này đóng vai trò chống oxy hóa, kháng khuẩn, chống viêm nhẹ, giúp làm giảm kích thích viêm, sưng, đau họng, đau dạ dày, sốt...
1.3 Hỗ trợ giảm đau khớp gối, mụn nhọt
Do đặc tính kháng viêm, chống oxy hóa có trong tinh dầu của mùi tàu mà cây có tác dụng làm giảm đau khớp, nhất là khớp gối và mụn nhọt.
2. Một số ứng dụng mùi tàu để chữa bệnh
Bộ phận dùng cả cây gồm thân, lá, rễ. Phơi khô trong nắng nhỏ để tránh bay tinh dầu.
Bài 1: Hỗ trợ điều trị đầy bụng, khó tiêu
- Nguyên liệu: mùi tàu 10g, sơn tra 8g, chỉ thực 6g, chích cam thảo 4g.
- Cách thực hiện: Rửa sạch nguyên liệu, cho vào nồi, đổ nước, đun sôi 10 - 20 phút sao cho còn khoảng 150ml, lọc lấy nước. Uống khi còn ấm, 1 - 2 lần/ngày.
Bài 2: Chữa cảm lạnh, ho có đờm
- Nguyên liệu: mùi tàu 12g, lá tía tô 15g, cát cánh 12g, chích cam thảo 4g
- Thực hiện: rửa sạch, đổ ngập nguyên liệu, đun còn khoảng 200ml, lấy nước uống.
Bài 3: Hỗ trợ giảm mụn nhọt
- Nguyên liệu: Lấy 30g lá mùi tàu tươi.
- Thực hiện: rửa sạch trong nước muối, dã nát, lấy nước hoặc đắp lên chỗ mụn nhọt, ngày 2 lần để hỗ trợ giảm viêm.
Bài 4: Hỗ trợ giảm đau khớp gối (thể phong thấp)
- Nguyên liệu: cây mùi tàu khô hoặc tươi đều được (cả cây gồm thân, rễ, lá) 100g.
- Thực hiện: lấy cây giã nát, rang nóng với muối, bọc với tấm vải đắp lên chỗ khớp đau, ngày 1-2 lần.
Lưu ý: đối với trường hợp khớp gối bị sưng, nóng, đỏ đau thì không nên dùng, vì dùng không đúng thể bệnh sẽ khiến tình trạng viêm càng thêm nặng.
Bài 5: Hỗ trợ điều hòa kinh nguyệt, giảm chuột rút
- Nguyên liệu: mùi tàu khô 10g-12g
- Thực hiện: đun hãm như trà để uống hàng ngày.
Lưu ý: không nên uống lâu, nên uống tầm 1 tuần nghỉ một thời gian rồi hãy uống tiếp.
3. Lưu ý khi sử dụng mùi tàu
- Phụ nữ đang mang thai, nuôi con bằng sữa mẹ, trẻ em dưới 3 tuổi không nên uống nước sắc liều cao mùi tàu.
- Liều lượng an toàn khuyến cáo đối với người lớn nên dưới 30g lá tươi/ngày, tốt nhất khoảng 10g lá tươi/ngày.
- Không được dùng liều cao quá 24 tuần liên tục vì có thể gây suy thận.
- Người huyết áp thấp cần thận trọng, vì uống liều cao có thể làm tụt huyết áp.
- Người dị ứng họ rau mùi nên tránh sử dụng để phòng phản ứng dị ứng.
- Không lạm dụng quá liều; ăn uống vừa phải, kết hợp chế độ ăn uống lành mạnh để đạt hiệu quả tốt nhất.
Mùi tàu không chỉ là gia vị quen thuộc mà còn là vị thuốc quý giúp hỗ trợ tiêu hóa, giảm viêm tự nhiên rất dễ kiếm quanh ta. Khi dùng đúng cách, kết hợp với lối sống lành mạnh, mùi tàu có thể trở thành người bạn đồng hành hữu ích cho sức khỏe hằng ngày của bạn.
