Ông Tản (60 tuổi, người Trung Quốc) đến khám ở bệnh viện sau 3 tháng đau vùng thượng vị và được xác định mắc ung thư dạ dày. Điều khiến ông băn khoăn là bản thân không có thói quen hút thuốc, uống rượu nhưng lại mắc bệnh trong khi nhiều người xung quanh có lối sống không lành mạnh vẫn khỏe.
Theo bác sĩ, nguyên nhân chính khiến ông Tản mắc ung thư dạ dày là chế độ ăn. Ông có khẩu vị mặn, thường xuyên ăn thực phẩm muối chua và đồ hun khói. Những thói quen này được xem là yếu tố quan trọng làm tăng nguy cơ mắc ung thư dạ dày. Điều đó cho thấy ung thư không xuất hiện đột ngột mà luôn có những yếu tố tích lũy theo thời gian. Băng đóng ba thước không phải do một ngày lạnh, sự xuất hiện của ung thư tuyệt đối không phải vô căn cứ.
Theo Sohu, từ thực tiễn lâm sàng, bác sĩ nhận định những người ít có nguy cơ mắc ung thư thường sở hữu 4 đặc điểm sau:
Thứ nhất, không có tiền sử gia đình mắc ung thư. Trường hợp của minh tinh Angelina Jolie (Mỹ) được biết đến rộng rãi: Dù chưa mắc bệnh nhưng cô đã chủ động cắt bỏ buồng trứng vì mang gene BRCA1 - làm tăng nguy cơ ung thư vú tới 87% và ung thư buồng trứng đến 50%. Trong gia đình Jolie có 3 phụ nữ đều tử vong vì ung thư. Điều này cho thấy nhiều loại ung thư có yếu tố di truyền nhất định. Vì vậy, những người có thân nhân trực hệ mắc ung thư cần đặc biệt thận trọng.
Thứ hai, không có tình trạng nhiễm trùng mạn tính. Nhiều loại nhiễm trùng kéo dài được xem là yếu tố nguy cơ cao dẫn đến ung thư. Chẳng hạn, nhiễm Helicobacter pylori mạn tính là nguyên nhân chính gây ung thư dạ dày; viêm gan B mạn tính làm tăng nguy cơ ung thư gan; nhiễm HPV nguy cơ cao dẫn đến ung thư cổ tử cung; virus EBV liên quan đến ung thư vòm họng. Do đó, việc phát hiện và điều trị sớm các tình trạng nhiễm trùng mạn tính đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa ung thư.
Thứ ba, duy trì các thói quen sống lành mạnh. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, một phần ba các ca ung thư có thể phòng ngừa được nếu thay đổi lối sống. Những thói quen như hút thuốc, uống rượu nhiều, ngồi lâu ít vận động, thức khuya, ăn uống quá độ hay sử dụng thực phẩm không lành mạnh đều làm tăng nguy cơ ung thư. Ngược lại, cải thiện các thói quen này góp phần đáng kể vào việc giảm nguy cơ mắc bệnh.
Thứ tư, duy trì thói quen khám sức khỏe định kỳ. Trước khi ung thư xuất hiện, cơ thể thường có các tổn thương tiền ung thư. Ví dụ, polyp đại tràng là tiền ung thư của ung thư đại trực tràng; loét dạ dày và viêm dạ dày mạn tính thể teo là tiền ung thư của ung thư dạ dày; loạn sản cổ tử cung là tiền ung thư của ung thư cổ tử cung. Nếu được phát hiện sớm và điều trị kịp thời, ung thư có thể được kiểm soát ngay từ giai đoạn đầu. Do đó, tầm soát ung thư định kỳ là biện pháp quan trọng để phát hiện sớm và giảm nguy cơ tiến triển bệnh.
