Giáo sư Lê Danh Tuyên - Chủ tịch Hội Tiết chế Dinh dưỡng Việt Nam, cho biết, ung thư là bệnh mạn tính do tế bào phát triển và phân chia với tốc độ không được điều chỉnh. Việc con người liên tục tiếp xúc với nhiều loại hóa chất khác nhau đã được chứng minh có khả năng gây ung thư hoặc đột biến.
Theo Giáo sư Tuyên, chỉ có 5-10% số trường hợp ung thư do khiếm khuyết di truyền, 90-95% còn lại có nguồn gốc từ môi trường và lối sống như hút thuốc, chế độ ăn uống, rượu, béo phì, tác nhân truyền nhiễm, ô nhiễm môi trường và bức xạ.
Trong tất cả ca tử vong liên quan đến ung thư; 25-30% do thuốc lá, 30-35% do chế độ ăn uống, 15-20% do nhiễm trùng, 10-20% do béo phì, 4-6% do rượu, 10-15% do các nguyên nhân khác, bao gồm môi trường và bức xạ.
4 chất độc gây ung thư
Giáo sư Tuyên cho hay, một khối u rắn cần từ 20-40 năm để hình thành khi con người tiếp xúc với yếu tố gây bệnh.
Sự xuất hiện của các chất độc trong thực phẩm trên mâm cơm gia đình có thể kích hoạt tế bào ung thư âm thầm tấn công các tế bào lành. Bốn hóa chất điển hình gồm aflatoxin trong thực phẩm bị mốc; heterocyclic amines trong thịt nấu ở nhiệt độ rất cao; N-nitroso trong một số thực phẩm hư hỏng, thực phẩm giàu protein, thịt đã qua xử lý; hydrocarbon thơm đa vòng (PAH) là sản phẩm của quá trình đốt cháy có trong thực phẩm nấu chín, thực phẩm hun khói và bia đen.
Những cách nấu ăn và thực phẩm gây hại như:
- Ăn nhiều thịt đỏ là yếu tố nguy cơ gây ra một số bệnh ung thư, đặc biệt là ung thư đường tiêu hóa, tuyến tiền liệt, bàng quang, vú, dạ dày, tuyến tụy và miệng.
- Các amin dị vòng sinh ra trong quá trình nấu thịt bằng than củi, hun khói tạo ra những hợp chất carbon có hại như pyrolysate và amino axit gây ung thư.
- Axit béo bão hòa, axit béo chuyển hóa và đường tinh luyện cùng bột mì trong hầu hết các loại thực phẩm cũng có liên quan đến nhiều loại ung thư khác nhau.
-Tiêu thụ thường xuyên đường và thực phẩm có hàm lượng đường cao có thể làm tăng nguy cơ ung thư tuyến tụy bằng cách gây tăng đường huyết sau ăn thường xuyên, tăng nhu cầu insulin và giảm độ nhạy insulin.
Nâng mức khuyến nghị rau củ
Những chất có tác dụng phòng chống ung thư trong rau củ quả như folic acid; antioxidant ngăn ngừa tổn thương oxy hóa và peroxy hóa lipid - các yếu tố làm trầm trọng tổn thương ADN trong quá trình thúc đẩy khối u...
Khuyến cáo mới nhất của cơ quan phòng chống ung thư Mỹ là chế độ ăn ít chất béo, dựa vào thực vật sẽ tạo ra môi trường chống ung thư mạnh mẽ.
Giáo sư Tuyên cho biết, mức khuyến nghị ăn 5 đơn vị rau củ quả/ngày không còn phù hợp. Viện Ung thư Quốc gia Mỹ khuyến nghị tăng cường nhiều hơn như nam giới nên ăn ít nhất 9 đơn vị, phụ nữ là 7 và trẻ em là 5. Một đơn vị rau quả bằng 80g đã bỏ hạt, vỏ.
Những thực phẩm phòng chống ung thư tốt nhất như cải xoăn, nho, trái cây họ cam quýt, lê, táo, súp lơ, cải xoong, củ cải, su hào, cải thảo...
Bạn có thể chia lượng thức ăn mỗi ngày thành 3 phần: 50% là rau, salad; 25% là hỗn hợp ngũ cốc nguyên hạt hoặc tinh bột; 25% là nguồn protein - gia cầm, cá, đậu, sản phẩm từ đậu nành.
