VietNamNet chia sẻ lưu ý của PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội về bệnh trào ngược dạ dày:
Sáng nay, tôi tiếp nhận 3 bệnh nhân đến khám vì đau ngực. Thật may mắn, tim của cả 3 người đều khỏe mạnh, nguyên nhân gây đau đến từ… dạ dày!
Đau ngực do trào ngược dạ dày - thực quản khá thường gặp và dễ khiến người bệnh lo lắng vì triệu chứng có thể giống đau tim.
Khi axit dạ dày trào ngược lên thực quản, axit kích thích niêm mạc thực quản vốn không được thiết kế để tiếp xúc với môi trường axit. Điều này có thể gây co thắt thực quản và tạo cảm giác đau, nóng rát phía sau xương ức. Đây cũng là vị trí gần tim nên người bệnh rất dễ nhầm lẫn với đau do tim.
Đặc điểm của đau ngực do trào ngược
Vị trí: Đau hoặc nóng rát phía sau xương ức, ở giữa ngực, đôi khi lan lên cổ họng hoặc vùng lưng trên.
Tính chất: Cảm giác nóng rát, tức ngực, cồn cào, như có vật gì vướng ở ngực hoặc cổ; đôi khi kèm vị chua, đắng trào lên miệng.
Thời điểm xuất hiện: Thường xảy ra sau khi ăn quá no, ăn đồ chiên rán, cay, chua, uống cà phê, rượu bia; sau khi cúi gập người hoặc nằm ngay sau ăn. Một số người đau nhiều hơn vào ban đêm hoặc sáng sớm sau một thời gian nằm lâu.
Triệu chứng đi kèm: Ợ hơi, ợ chua, ợ nóng, buồn nôn, ho khan về đêm, khàn tiếng vào buổi sáng hoặc cảm giác nghẹn ở cổ.
Yếu tố giúp giảm triệu chứng: Ngồi thẳng dậy, uống từng ngụm nước nhỏ, nhai kẹo cao su không đường hoặc vận động nhẹ nhàng có thể giúp giảm khó chịu ở một số người.
Một số yếu tố thường làm tình trạng trào ngược gia tăng gồm ăn quá no, ăn muộn gần giờ ngủ, thừa cân, mặc quần áo bó chặt vùng bụng, căng thẳng kéo dài, hút thuốc, uống rượu bia, sử dụng một số thuốc như thuốc chống viêm giảm đau và đặc biệt là thói quen nằm ngay sau khi ăn.
5 cách giảm triệu chứng trào ngược
Về điều trị, tôi thường khuyên người bệnh chưa vội dùng thuốc mà trước tiên thử thay đổi một số thói quen sinh hoạt:
- Không nằm ngay sau khi ăn. Nên duy trì khoảng 2-3 giờ giữa bữa ăn cuối và thời điểm đi ngủ. Tôi thường khuyên bệnh nhân, nếu có thể, sau 19h hạn chế ăn thêm, đặc biệt là các món ăn vặt.
- Khi ngủ, có thể kê cao phần đầu giường khoảng 15-20 cm. Nếu bị đau vai gáy, tốt nhất sử dụng giường có thể nâng phần đầu hoặc kê một hệ thống gối đỡ từ vùng lưng thay vì chỉ dùng một chiếc gối quá cao.
- Chia nhỏ các bữa ăn, ăn chậm, nhai kỹ; hạn chế đồ quá cay, quá chua, món chiên nhiều dầu mỡ, nước có gas, cà phê đặc, chocolate và bạc hà nếu những thực phẩm này làm bạn tăng triệu chứng.
- Bỏ hoặc giảm các thói quen hút thuốc, uống rượu bia có thể giúp cải thiện tình trạng trào ngược đáng kể. Đây cũng là một trong những thách thức lớn nhất.
- Duy trì cân nặng hợp lý, đặc biệt giảm vòng bụng nếu đang thừa cân, cũng có thể giúp giảm triệu chứng trào ngược.
Hiện nay có nhiều nhóm thuốc được sử dụng trong điều trị trào ngược, như thuốc trung hòa axit có tác dụng nhanh, thuốc kháng thụ thể histamin H2 giúp giảm tiết axit và thuốc ức chế bơm proton (PPI) giúp giảm mạnh lượng axit dạ dày.
Tuy nhiên, lựa chọn loại thuốc nào, sử dụng trong bao lâu, có cần phối hợp thuốc hay không và thuốc có tương tác với những thuốc khác người bệnh đang sử dụng hay không cần được bác sĩ quyết định sau khi thăm khám.
Người dân không nên tự ra cửa hàng thuốc mua vài gói thuốc xanh, đỏ, tím, vàng về uống theo kiểu “thấy đau thì uống”. Có khi tiền mất mà bệnh vẫn còn!
Khi nào cần nghĩ đến đau ngực do thiếu máu cơ tim?- Khi đau ngực xuất hiện lần đầu hoặc tái phát nhưng có mức độ nặng hơn, kéo dài hơn; đau dữ dội, có cảm giác bóp nghẹt, đè nặng ở ngực, lan ra tay, vai, hàm hoặc lưng, kèm khó thở, vã mồ hôi, hồi hộp, tim đập bất thường, tụt huyết áp...
- Nguy cơ càng đáng lưu ý nếu người bệnh có tiền sử bệnh tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường, hút thuốc lá hoặc các yếu tố nguy cơ tim mạch khác.
- Những người từng được chẩn đoán bệnh mạch vành, đặt stent hoặc phẫu thuật bắc cầu động mạch vành, nếu cơn đau ngực có tính chất tương tự những lần đau trước đây, dù mức độ hoặc thời gian đau có vẻ ngắn hơn, vẫn cần nghĩ đến cơn đau thắt ngực do thiếu máu cơ tim và không được chủ quan.
- Nếu đang đau ngực và xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu cảnh báo trên, người bệnh nên ưu tiên đến cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám, làm điện tâm đồ và xét nghiệm men tim khi cần.
