Nhiễm nấm âm đạo là một trong những bệnh phụ khoa phổ biến nhất ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Bệnh gây khó chịu kéo dài, ảnh hưởng đến sinh hoạt, đời sống tình dục, chất lượng cuộc sống nếu không được điều trị đúng cách.
Theo bác sĩ Hoàng Tiến Lên, Trung tâm Sản Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, nhiễm nấm âm đạo có thể kiểm soát nếu phát hiện sớm, điều trị đúng, vệ sinh phù hợp. Hiểu rõ nguyên nhân là bước quan trọng giúp phụ nữ chủ động phòng ngừa, bảo vệ sức khỏe sinh sản.
Mất cân bằng hệ vi sinh âm đạo
Âm đạo khỏe mạnh tồn tại một hệ vi sinh cân bằng, trong đó vi khuẩn có lợi, chủ yếu là lactobacillus, đóng vai trò duy trì môi trường axit nhẹ giúp ức chế sự phát triển của nấm và vi khuẩn gây bệnh. Khi sự cân bằng này bị phá vỡ, nấm men, thường gặp nhất là Candida albicans, có điều kiện phát triển quá mức, gây viêm nhiễm. Sự mất cân bằng hệ vi sinh xảy ra do nhiều yếu tố như thay đổi nội tiết, vệ sinh không đúng cách hoặc sử dụng thuốc ảnh hưởng đến hệ vi khuẩn có lợi.
Sử dụng kháng sinh kéo dài hoặc không hợp lý
Dùng kháng sinh không đúng chỉ định là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến nhiễm nấm âm đạo vì có thể tiêu diệt cả vi khuẩn gây bệnh lẫn vi khuẩn có lợi. Khi vi khuẩn bảo vệ bị suy giảm, nấm men dễ dàng sinh sôi, gây viêm. Nhiều phụ nữ bị ngứa rát, khí hư bất thường xuất hiện ngay sau một đợt điều trị kháng sinh.
Bác sĩ Trung tâm Sản phụ khoa tư vấn cho người bệnh. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Thay đổi nội tiết tố
Thay đổi hormone estrogen ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường âm đạo. Phụ nữ mang thai, đang sử dụng thuốc tránh thai nội tiết, liệu pháp hormone hoặc trong giai đoạn trước kỳ kinh nguyệt thường có nguy cơ nhiễm nấm cao. Trong thai kỳ, nồng độ estrogen tăng cao làm tăng lượng glycogen trong tế bào âm đạo, tạo môi trường thuận lợi cho nấm phát triển. Đây là lý do nhiễm nấm âm đạo thường gặp ở thai phụ, tái phát nếu không được theo dõi sát.
Vệ sinh vùng kín không đúng cách
Thói quen vệ sinh vùng kín quá mức hoặc sử dụng dung dịch có tính tẩy rửa mạnh cũng là nguyên nhân phổ biến. Việc thụt rửa sâu âm đạo, dùng xà phòng, dung dịch không phù hợp làm thay đổi độ pH tự nhiên, tiêu diệt vi khuẩn có lợi, tạo điều kiện cho nấm phát triển. Ngược lại, vệ sinh kém, để vùng kín ẩm ướt kéo dài, đặc biệt trong những ngày hành kinh hoặc sau khi vận động nhiều, cũng làm tăng nguy cơ viêm nhiễm.
Mặc quần áo chật, bí và ẩm ướt
Môi trường ẩm ướt, nóng là điều kiện thuận lợi cho nấm Candida phát triển. Thói quen mặc quần lót chật, chất liệu không thấm hút mồ hôi, quần bó sát trong thời gian dài khiến vùng kín luôn ẩm, tăng nguy cơ nhiễm nấm. Không thay quần lót thường xuyên, mặc đồ ẩm sau khi bơi hoặc tập thể thao cũng là yếu tố thuận lợi gây viêm nấm âm đạo.
Quan hệ tình dục không an toàn
Nhiễm nấm âm đạo không được xếp vào nhóm bệnh lây truyền qua đường tình dục điển hình. Song quan hệ tình dục không an toàn có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Suy giảm miễn dịch, bệnh lý nền
Những phụ nữ có hệ miễn dịch suy yếu, chẳng hạn người mắc đái tháo đường, HIV, bệnh mạn tính hoặc đang sử dụng thuốc ức chế miễn dịch, có nguy cơ nhiễm nấm âm đạo cao hơn bình thường. Ở người đái tháo đường, lượng đường trong máu, dịch tiết tăng cao tạo môi trường thuận lợi cho nấm phát triển.
Căng thẳng kéo dài, lối sống không lành mạnh
Stress kéo dài, thiếu ngủ, chế độ ăn nhiều đường, tinh bột tinh chế cũng góp phần làm suy yếu hệ miễn dịch, thúc đẩy sự phát triển của nấm men. Phụ nữ thường xuyên căng thẳng hoặc làm việc quá sức có tỷ lệ tái phát nấm âm đạo cao.
Những triệu chứng thường gặp khi nhiễm nấm gồm ngứa rát vùng kín, khí hư trắng vón cục như bã đậu, không mùi hoặc mùi nhẹ, đau rát khi quan hệ hoặc tiểu tiện. Khi xuất hiện dấu hiệu này, phụ nữ nên đi khám phụ khoa để được chẩn đoán chính xác. Bác sĩ Lên khuyến cáo không tự ý mua thuốc đặt hoặc dùng mẹo dân gian khi chưa xác định rõ nguyên nhân. Điều trị sai có thể khiến bệnh kéo dài, dễ tái phát, gây biến chứng.
| Độc giả gửi câu hỏi về sản phụ khoa tại đây để bác sĩ giải đáp |
