Ăn uống thế nào phòng nhồi máu cơ tim trong mùa lạnh

Theo chuyên viên dinh dưỡng Nguyễn Thị Thu Huyền, khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, thời tiết lạnh làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim. Chế độ ăn đúng góp phần quan trọng giúp ổn định huyết áp, hạn chế hình thành mảng xơ vữa, cục máu đông.

Tăng cường rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên cám

Nhóm thực phẩm giàu vitamin, khoáng chất, chất xơ hòa tan giúp giảm cholesterol xấu (LDL), góp phần ổn định đường huyết và kiểm soát huyết áp. Vitamin C, E, folate, kali, chất chống oxy hóa còn hỗ trợ giảm viêm, tăng độ đàn hồi mạch máu, hạn chế hình thành cục máu đông, giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim.

Người trưởng thành nên ăn khoảng 400 g rau quả mỗi ngày, kết hợp thực phẩm nhiều màu sắc với nhau như đỏ, cam, vàng, xanh, tím để cung cấp nhiều chất dinh dưỡng. Hạn chế thực phẩm có nhiều đường hoặc chất béo như nước ép, rau trộn sốt kem, rau chiên hay tẩm bột.

Để tăng cường ngũ cốc nguyên cám, mỗi người có thể thay thế sản phẩm tinh chế như bánh mì trắng, mì sợi thông thường bằng lựa chọn nguyên hạt. Thực phẩm phù hợp gồm yến mạch, diêm mạch, lúa mạch nguyên hạt, gạo lứt.

Ưu tiên nguồn protein tốt

Protein nạc từ cá, thịt gia cầm, thịt nạc, trứng, sữa ít béo, các loại đậu cung cấp axit amin thiết yếu, duy trì khối cơ, hỗ trợ kiểm soát cân nặng - yếu tố quan trọng trong phòng bệnh tim mạch. Mỗi người nên ăn cá ít nhất hai lần mỗi tuần. Cá béo như cá hồi, cá thu, cá trích, cá mòi, cùng hạt lanh, óc chó chứa nhiều omega-3 (EPA, DHA) giúp tăng cholesterol tốt (HDL), giảm triglyceride, có thể chống kết tập tiểu cầu, giảm nguy cơ huyết khối.

Bên cạnh nguồn protein từ động vật, protein thực vật từ đậu nành, đậu xanh, đậu lăng, đậu đỏ, đậu gà, hạt quinoa... là lựa chọn tốt cho tim mạch. Thay thế một phần thịt đỏ bằng đạm thực vật trong tuần có thể giảm đáng kể nguy cơ bệnh mạch vành.

Giảm muối, hạn chế chất béo bão hòa

Giảm chất béo bão hòa, loại bỏ hoàn toàn chất béo chuyển hóa (thường có trong thực phẩm chế biến công nghiệp) là bước quan trọng để hạ cholesterol máu, hạn chế xơ vữa động mạch. Hiệp hội Tim mạch Mỹ khuyến cáo chất béo bão hòa chỉ nên chiếm dưới 6% tổng năng lượng hàng ngày.

Hạn chế chất béo không lành mạnh bằng cách chọn thịt nạc, cắt bỏ mỡ thừa, dùng ít bơ, dầu, đồng thời hạn chế thực phẩm chế biến sẵn hoặc nhiều dầu mỡ. Ưu tiên chất béo không bão hòa từ dầu ô liu, dầu cải, các loại hạt, quả bơ, cá béo. Chất béo đơn và đa không bão hòa giúp giảm cholesterol xấu, bảo vệ mạch máu.

Hạn chế muối cũng là yếu tố quan trọng để kiểm soát huyết áp. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khuyến cáo người trưởng thành tiêu thụ dưới 5 g muối mỗi ngày, tương đương khoảng 2.000 mg natri, lý tưởng là dưới 1.500 mg. Hầu hết natri đến từ thực phẩm chế biến sẵn như súp đóng hộp, đồ đông lạnh. Mỗi người nên ưu tiên thực phẩm tươi, tự nấu. Thay thế muối bằng các loại gia vị tự nhiên như tiêu, tỏi, nghệ.

Hạn chế đường

Ăn nhiều đường làm tăng nguy cơ béo phì, đề kháng insulin, tăng triglyceride - những yếu tố liên quan chặt chẽ đến bệnh mạch vành. Mọi người nên hạn chế nước ngọt, bánh kẹo, mứt, nước ép đóng hộp, ưu tiên trái cây nguyên miếng, sữa, sữa chua ít đường hoặc không đường, sữa hạt giàu kali, canxi.

Uống đủ nước để tránh mất nước trong mùa lạnh

Thời tiết lạnh khiến nhiều người ít khát, uống ít nước, có thể làm máu đặc, tăng nguy cơ huyết khối. Người trưởng thành cần khoảng 1,5-2 lít nước mỗi ngày. Người có bệnh tim, thận cần hỏi ý kiến bác sĩ về lượng nước phù hợp.

Hạn chế uống nhiều rượu bia, cà phê

Rượu bia có thể làm tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim và mỡ máu. Trong khi uống cà phê đặc hoặc dùng nhiều dễ gây hồi hộp, tim đập nhanh, mất ngủ, tăng căng thẳng, khiến bệnh tim mạch nặng hơn. Người từng nhồi máu cơ tim hoặc tăng huyết áp nên dùng cà phê ở mức vừa phải theo khuyến cáo bác sĩ.

Chuyên viên Huyền khuyến cáo cần kiểm soát lượng thức ăn nạp vào cơ thể vì ăn quá nhiều dễ dư thừa năng lượng, tăng cân và làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch. Nên ưu tiên thực phẩm lành mạnh, đọc nhãn dinh dưỡng và ước lượng khẩu phần phù hợp. Duy trì ít nhất 30 phút vận động mỗi ngày như đi bộ, yoga, tập thở hoặc thiền giúp cải thiện tuần hoàn và giảm căng thẳng. Người có nguy cơ mắc bệnh tim mạch cao nên khám sức khỏe định kỳ, theo dõi huyết áp và mỡ máu để phát hiện sớm bất thường.