Vì sao bạn chỉ cận một bên mắt?

Cận một bên mắt (cận lệch khúc xạ) là tình trạng một mắt bị cận trong khi mắt còn lại bình thường hoặc có tật khúc xạ khác như viễn thị hoặc loạn thị. Khi xảy ra chênh lệch thị lực, não thường ưu tiên xử lý tín hiệu từ mắt khỏe, trong khi mắt còn lại bị bỏ qua, dẫn đến mắt cận nặng hơn theo thời gian, mỏi mắt, nhức mắt và khó phối hợp thị lực hai mắt.

Thạc sĩ, bác sĩ Phùng Văn Thạnh, Trung tâm Mắt Công nghệ cao, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết cận một bên mắt có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi, với biểu hiện và mức độ khác nhau tùy từng trường hợp. Ở trẻ nhỏ, cận lệch có thể ảnh hưởng đến khả năng nhận biết khoảng cách, phối hợp thị giác và chất lượng học tập, sinh hoạt hàng ngày. Bác sĩ chỉ ra một số nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của tình trạng này.

Thói quen học tập và sử dụng mắt

Theo bác sĩ Thạnh, sử dụng một mắt nhiều hơn mắt kia là nguyên nhân phổ biến khiến cận lệch phát triển. Trẻ thường nghiêng người về một bên khi đọc sách, viết hay dùng máy tính khiến một mắt hoạt động liên tục. Khi tình trạng này kéo dài, mắt hoạt động nhiều sẽ dễ mỏi và tăng nguy cơ cận nặng hơn so với mắt còn lại dẫn đến chênh lệch thị lực giữa hai mắt ngày càng rõ rệt.

Không đeo kính đúng độ

Không đeo kính hoặc sử dụng sai độ khiến mắt cận không được hỗ trợ chính xác, dẫn đến mất cân bằng thị lực. Mắt khỏe tiếp tục được ưu tiên xử lý hình ảnh, mắt cận bị bỏ qua, từ đó tình trạng cận lệch ngày càng nghiêm trọng. Người cận thị nên đo kính đúng độ và tuân theo hướng dẫn của bác sĩ để duy trì cân bằng thị lực giữa hai mắt, hạn chế cận thị tiến triển.

Ánh sáng và môi trường học tập

Ánh sáng kém hoặc quá chói trong quá trình học tập cũng ảnh hưởng đến sự phát triển cận lệch. Khi ánh sáng không đủ hoặc không đồng đều, một mắt phải làm việc nhiều hơn để nhận hình ảnh, tăng nguy cơ mỏi mắt và cận lệch. Chấn thương mắt hoặc tổn thương giác mạc, thể thủy tinh, võng mạc cũng có thể gây chênh lệch thị lực giữa hai mắt.

Yếu tố di truyền, bẩm sinh

Di truyền là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến cận lệch. Nếu trong gia đình có người mắc, trẻ sinh ra có nguy cơ cao gặp tình trạng tương tự. Yếu tố này có thể tác động đến sự phát triển bất thường của nhãn cầu hoặc giác mạc khiến một mắt cận thị trong khi mắt còn lại vẫn giữ được thị lực bình thường.

Bác sĩ Thạnh khuyến cáo phụ huynh quan sát thói quen học tập và sinh hoạt của trẻ, đảm bảo ánh sáng đủ, tránh trẻ người về một bên khi đọc sách hay dùng thiết bị điện tử quá lâu nên khám mắt định kỳ.