Vết trầy xước - cửa ngõ bệnh "sốt đất" xâm nhập cơ thể

"Sốt đất" (Whitmore) là bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei gây ra, tồn tại phổ biến trong môi trường đất.

Theo BS.CKI Nguyễn Hoàng Anh, đơn vị Bệnh nhiễm, khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết "sốt đất" không lây trực tiếp từ người sang người. Vi khuẩn gây bệnh thường xâm nhập vào cơ thể qua các vết trầy xước trên da khi tiếp xúc với môi trường ô nhiễm, ngoài ra có thể qua đường hô hấp hoặc tiêu hóa.

"Không nên xem nhẹ các vết trầy xước dù nhỏ", bác sĩ Hoàng Anh khuyến cáo. Sau khi tiếp xúc với môi trường có nguy cơ, cần rửa sạch vết thương bằng nước sạch, sát trùng đúng cách, theo dõi sát biểu hiện toàn thân trong những ngày tiếp theo. Mang đồ bảo hộ như găng tay, ủng khi làm việc trong môi trường đất, bùn cũng là biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả để hạn chế nguy cơ nhiễm bệnh.

Những hoạt động thường ngày như làm ruộng, làm vườn, dọn dẹp sau mưa lũ, hoặc đơn giản là đi chân trần trên nền đất ẩm đều làm tăng nguy cơ phơi nhiễm. Khi hàng rào bảo vệ tự nhiên của da bị tổn thương, vi khuẩn có điều kiện thuận lợi để xâm nhập sâu hơn vào cơ thể.

Theo bác sĩ Hoàng Anh, biểu hiện ban đầu của "sốt đất" thường không rầm rộ, dễ bị nhầm lẫn với bệnh nhiễm trùng thông thường. Người bệnh có thể chỉ sốt nhẹ, mệt mỏi, đau nhức cơ hoặc cảm giác khó chịu thoáng qua. Trong một số trường hợp, vết thương ngoài da không có dấu hiệu nhiễm trùng rõ rệt, khiến người không biết để đi khám sớm.

Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, vi khuẩn Burkholderia pseudomallei có thể lan theo đường máu, gây nhiễm trùng nặng và hình thành ổ áp xe ở nhiều cơ quan như phổi, gan, lách, thận hoặc thậm chí ở xương và tuyến tiền liệt. Ở giai đoạn muộn, bệnh tiến triển thành nhiễm trùng huyết với nguy cơ tử vong cao, nhất là ở những người bệnh có sức đề kháng suy giảm.

Một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc, khiến bệnh diễn tiến nặng là tình trạng bệnh nền. Những người mắc đái tháo đường, bệnh gan mạn tính, bệnh thận, hoặc có tiền sử nghiện rượu thường dễ bị nhiễm bệnh. Một số nhóm nghề nghiệp có nguy cơ mắc bệnh "sốt đất" cao như nông dân, công nhân môi trường, người làm việc trong lĩnh vực xây dựng...

Bác sĩ Hoàng Anh lưu ý "sốt đất" không phải là bệnh mới, nhưng vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ do dễ bị bỏ sót trong giai đoạn đầu. Thái Lan ghi nhận diễn biến phức tạp của bệnh, với 732 ca mắc và 23 trường hợp tử vong.

Các chuyên gia khuyến cáo người dân, nhất là người mắc bệnh nền như đái tháo đường, suy giảm miễn dịch cần hạn chế tiếp xúc bùn đất, nước bẩn và sử dụng đầy đủ bảo hộ như giày, ủng, găng tay khi lao động.

Nên giữ vệ sinh cá nhân, ăn chín uống sôi và che chắn vết thương hở để tránh nhiễm khuẩn. Khi có dấu hiệu như sốt, ho hoặc áp xe sau tiếp xúc môi trường ô nhiễm, cần đến bệnh viện để được khám và điều trị kịp thời.