Theo Báo cáo Tình trạng Ung thư Toàn cầu năm 2026 do Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) trực thuộc WHO công bố vào tháng 7/ 2026, ung thư vẫn là nguyên nhân gây tử vong đứng thứ hai trên toàn cầu. Đáng chú ý, nhóm bệnh này đang cướp đi sinh mạng của hơn 26.000 người mỗi ngày. Trong số các loại ung thư đường tiêu hóa, ung thư gan là một trong những hung thần tàn khốc nhất với hơn 700.000 ca tử vong mỗi năm trên thế giới.
Bác sĩ cảnh báo: Chờ đau mới khám e rằng ung thư gan đã ở giai đoạn muộn!
Nguy hiểm là trong cơ thể con người, gan được ví như một "cơ quan câm lặng". Khác với các bộ phận khác, nhu mô gan hoàn toàn không có dây thần kinh cảm giác đau. Bên cạnh đó, gan còn sở hữu khả năng bù trừ cực kỳ mạnh mẽ. Ngay cả khi đã bị tổn thương nặng nề hoặc có khối u ác tính đang âm thầm phát triển, các tế bào gan khỏe mạnh còn lại vẫn cố gắng gồng gánh để duy trì chức năng hoạt động bình thường của cơ thể.
Bác sĩ Trịnh Dục Minh nhắc nhở, với ung thư gan: "Chờ đau thì đã muộn"
Chính vì đặc tính sinh học này, ung thư gan giai đoạn đầu hầu như không gây ra bất kỳ cảm giác đau đớn hay triệu chứng rõ ràng nào. Bác sĩ Trịnh Dục Minh (Cheng Yu-ming) thuộc chuyên khoa tiêu hóa tại Bệnh viện Tzu Chi Đài Bắc (Đài Loan, Trung Quốc) chỉ ra rằng khoảng 50% bệnh nhân chỉ phát hiện ra bệnh khi đã tiến triển đến giai đoạn muộn. Đến lúc bạn bắt đầu cảm thấy đau đớn dữ dội ở vùng hạ sườn phải, điều đó đồng nghĩa với việc khối u đã quá lớn, phá vỡ lớp bao gan hoặc đã di căn diện rộng, cơ hội cứu chữa gần như bằng không.
Vì vậy, nếu không muốn bỏ lỡ "giai đoạn vàng" để điều trị ung thư gan, có 5 tín hiệu sớm bạn tuyệt đối không được bỏ qua:
1. Sụt cân nhanh kèm teo cơ đột ngột
Không đơn thuần là giảm cân do chán ăn, sự xuất hiện của tế bào ung thư gan sẽ làm rối loạn toàn bộ quá trình chuyển hóa lipid và protein. Khối u ác tính liên tục rút cạn năng lượng của cơ thể, dẫn đến tình trạng sụt cân mất kiểm soát (giảm trên 5% trọng lượng cơ thể trong vòng từ 1 đến 3 tháng) đi kèm hiện tượng teo cơ ở vùng tay và chân.
2. Rối loạn tiêu hóa khác thường (sợ mỡ, chướng bụng sau ăn)
Chán ăn, sụt cân, mệt mỏi dai dẳng đều có thê rlaf "lời cầu cứu" sớm từ gan (Ảnh minh họa)
Gan chịu trách nhiệm bài tiết dịch mật để nhũ tương hóa chất béo. Khi chức năng gan suy giảm hoặc khối u chèn ép đường mật, lượng mật tiết xuống ruột non bị thiếu hụt nghiêm trọng. Người bệnh sẽ xuất hiện cảm giác cực kỳ sợ các món ăn nhiều dầu mỡ, buồn nôn, bụng chướng căng, ậm ạch kéo dài nhiều giờ sau ăn do thức ăn không thể tiêu hóa.
3. Mệt mỏi, kiệt sức dai dẳng
Đây không phải là cảm giác mệt mỏi thông thường sau khi làm việc nặng. Khi gan bị tổn thương, khả năng dự trữ glycogen (nguồn năng lượng của cơ thể) bị phá hủy, đồng thời nồng độ các chất độc như amoniac trong máu tăng cao do gan mất chức năng lọc. Người bệnh sẽ rơi vào trạng thái mệt mỏi rã rời, sa sút tinh thần, hụt hơi ngay cả khi vừa thức dậy hoặc không làm gì.
4. Vàng da, vàng mắt kết hợp ngứa ngáy dữ dội
Đây là hệ quả của việc nồng độ bilirubin (sắc tố mật) tăng vọt trong máu do tế bào gan bị phá hủy diện rộng hoặc đường mật trong gan bị khối u bít tắc. Sắc tố này không chỉ nhuộm vàng lòng trắng mắt và da móng, mà khi lắng đọng dưới da còn kích thích mạnh mẽ các đầu mút thần kinh, gây ra các cơn ngứa ngáy điên cuồng, dai dẳng và không thể làm dịu bằng các thuốc dị ứng thông thường.
5. Nước tiểu sẫm màu như nước trà đặc hoặc/và phân bạc màu
Khi gan không thể chuyển hóa bilirubin theo đường tiêu hóa thông thường, chất độc này sẽ bị đào thải ồ ạt qua thận, khiến nước tiểu có màu vàng sẫm, đặc như nước vối hoặc nước chè đặc dù người bệnh đã uống rất nhiều nước. Ngược lại, do thiếu hụt dịch mật xuống ruột, phân của người bệnh có thể mất đi màu vàng nâu đặc trưng và chuyển sang màu nhạt, bạc màu như đất sét.
Nước tiểu đậm màu không chỉ phản ánh bệnh thận mà còn có thể do ung thư gan (Ảnh minh họa)
Bác sĩ Trịnh Dục Minh nhấn mạnh, khối u ung thư gan phát hiện càng sớm thì tiên lượng điều trị càng tốt. Hơn nữa, phòng bệnh bao giờ cũng tốt hơn chữa bệnh. Ngoài xây dựng lối sống làmh mạn, y học hiện đại đã có các loại thuốc kháng virus hiệu quả giúp kiểm soát tốt viêm gan B và chữa khỏi hoàn toàn viêm gan C, mở ra cơ hội ngăn chặn từ sớm tiến trình xơ hóa dẫn đến ung thư gan.
Hãy khám sức khỏe định kỳ và khám ngay nếu có một trong 5 dấu hiệu bất thường trên. Đối với những đối tượng thuộc nhóm nguy cơ cao như người mang virus viêm gan B hoặc C, người nghiện rượu lâu năm, bệnh nhân xơ gan hoặc có tiền sử gia đình bị ung thư gan, việc chủ động thực hiện siêu âm bụng và xét nghiệm máu định kỳ từ 3 đến 6 tháng một lần là bắt buộc.
Nguồn và ảnh: Top 1 Health, WHO
