Tiêm thuốc tiêu sợi huyết kịp thời cứu cụ ông đột quỵ

Ông Kha, 80 tuổi có dấu hiệu đột quỵ, người thân gọi cấp cứu, bác sĩ khởi động quy trình báo động chuẩn bị tiêm thuốc tiêu sợi huyết cho người bệnh sau 10 phút đến viện.

Khi ông Kha bất ngờ yếu nửa người, nói khó, người nhà gọi điện đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM yêu cầu cấp cứu. Qua mô tả triệu chứng, bác sĩ trực nhận định người bệnh khả năng cao bị đột quỵ não cấp nên kích hoạt sẵn quy trình báo động đột quỵ từ xa, chuẩn bị sẵn sàng êkíp cấp cứu, lối đi riêng, phòng chụp CT và thuốc điều trị.

BS.CKI Nguyễn Văn Nhản, khoa Thần kinh, Trung tâm Khoa học Thần kinh, cho biết ông Kha ở cách bệnh viện khoảng 20 phút di chuyển, quy trình được kích hoạt sẵn giúp rút ngắn đáng kể thời gian xử trí khi người bệnh đến viện.

Người bệnh vào viện trong tình trạng yếu nửa người, rối loạn ngôn ngữ, cứng hàm, được chụp CT sọ não ngay và 5 phút sau kết quả loại trừ nguyên nhân xuất huyết não. Bác sĩ chỉ định truyền thuốc tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch cho bệnh nhân ngay tại phòng chụp CT nhằm tái thông mạch máu, tận dụng tối đa "thời gian vàng" cứu não.

"Ông Kha được điều trị kịp thời nhờ sự phối hợp giữa gia đình và bệnh viện", bác sĩ Nhản nói, thêm rằng chỉ khoảng 10 phút sau nhập viện người bệnh đã được truyền thuốc tiêu sợi huyết. Thông thường, thời gian từ khi người bệnh nhập viện đến dùng thuốc tiêu sợi huyết (door-to-needle) thường dưới 60 phút.

Trường hợp đột quỵ nhồi máu não, mỗi phút không được điều trị có thể khiến thêm hàng triệu tế bào thần kinh bị tổn thương không hồi phục. Tái thông mạch máu càng sớm giúp tận dụng tối đa "thời gian vàng", tăng cơ hội cứu vùng não còn khả năng phục hồi và hạn chế di chứng, nhất là với người bệnh lớn tuổi như ông Kha thường có khả năng phục hồi thần kinh kém hơn.

Khoảng 30 phút sau truyền thuốc, ông Kha cải thiện rõ rệt các triệu chứng thần kinh, có thể vận động, giao tiếp, sinh hoạt gần như bình thường. Sau một ngày điều trị, điểm NIHSS - thang điểm đánh giá mức độ nặng của đột quỵ - giảm từ mức có triệu chứng về 0 điểm, không còn ghi nhận dấu hiệu thiếu hụt thần kinh trên lâm sàng.

Đột quỵ ở người lớn tuổi thường có tiên lượng nặng hơn do hệ thống mạch máu đã xơ vữa, nhiều bệnh nền đi kèm và khả năng phục hồi thần kinh suy giảm. Nhiều trường hợp dù được cứu sống vẫn phải đối mặt với nguy cơ liệt, mất khả năng giao tiếp hoặc phụ thuộc hoàn toàn vào người chăm sóc.

Bác sĩ cho hay ngoài thuốc tiêu sợi huyết, tùy từng trường hợp, người bệnh đột quỵ có thể được chỉ định can thiệp nội mạch lấy huyết khối, phẫu thuật lấy máu tụ, bít tắc mạch máu đang vỡ hoặc phối hợp các phương pháp điều trị cùng lúc. Bác sĩ lựa chọn phương án điều trị phụ thuộc vào loại đột quỵ, vị trí tổn thương, thời gian khởi phát triệu chứng và tình trạng lâm sàng của người bệnh.

Bác sĩ khuyến cáo người cao tuổi, mắc tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, rung nhĩ, cần khám định kỳ, tuân thủ điều trị bệnh nền đồng thời tầm soát đột quỵ theo tư vấn của bác sĩ. Khi phát hiện người thân đột ngột méo miệng, nói khó, yếu liệt tay chân, nhìn mờ hoặc các dấu hiệu thần kinh bất thường khác, cần nhanh chóng đưa đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu đột quỵ gần nhất hoặc gọi cấp cứu 115.

*Tên người bệnh đã được thay đổi