Buồng trứng đa nang ở tuổi 15

Thùy, 15 tuổi, tăng cân nhanh, thường xuyên mệt mỏi, nổi nhiều mụn, bác sĩ chẩn đoán đa nang buồng trứng.

Thùy tăng từ 55 lên 73 kg trong một năm, cao 1,5 m, chu kỳ kinh nguyệt kéo dài 40-45 ngày. Tiến sĩ, bác sĩ Lâm Văn Hoàng, Trưởng khoa Nội tiết - Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, ghi nhận người bệnh béo phì độ hai, cổ có gai đen, mụn viêm trứng cá kéo dài, cảm xúc không ổn định.

Kết quả xét nghiệm lâm sàng cho thấy người bệnh kháng insulin. Các chỉ số AMH (hormone do nang noãn buồng trứng tiết ra) cao và tỷ lệ hormone kích thích nang trứng LH/FSH bất thường. Trên hình ảnh siêu âm ổ bụng xuất hiện nhiều nang nhỏ ở buồng trứng, kích thước 2-9 mm.

Bác sĩ Hoàng chẩn đoán người bệnh bị buồng trứng đa nang. Béo phì, tăng cân nhanh làm tăng nguy cơ mắc hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS). Béo phì có thể gây kháng insulin, khiến insulin tăng cao, kích thích buồng trứng sản xuất nhiều hormone androgen, làm rối loạn phát triển nang trứng, cản trở rụng trứng. Hội chứng này phổ biến ở phụ nữ tuổi sinh sản nhưng cũng có thể khởi phát từ tuổi dậy thì như Thùy.

"Nguyên nhân gây thừa cân, béo phì ở tuổi dậy thì chủ yếu do lối sống", bác sĩ Hoàng nói. Chế độ ăn uống nhiều dầu mỡ, đồ ngọt, chất bảo quản... và thừa cân gây mất cân bằng hormone leptin điều chỉnh cảm giác no hay hormone insulin kiểm soát đường huyết. Đây còn là giai đoạn nhạy cảm, trẻ dễ bị căng thẳng trong học tập. Stress kéo dài thúc đẩy tuyến thượng thận sản xuất nhiều cortisol hơn bình thường, gây rối loạn các hormone như estrogen, testosterone và insulin. Chế độ sinh hoạt không lành mạnh, ít vận động có thể dẫn tới rối loạn nội tiết.

Trẻ gái mắc hội chứng buồng trứng đa nang ở tuổi dậy thì có thể đối mặt với nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, gây rối loạn cân bằng nội tiết tố và rối loạn chuyển hóa. PCOS có thể ức chế quá trình trưởng thành và rụng trứng, giảm khả năng sinh sản hoặc vô sinh cũng như tăng nguy cơ mắc các bệnh như tiểu đường type 2, ung thư nội mạc tử cung.

Bác sĩ chỉ định điều trị giảm cân nhằm ổn định nội tiết. Bên cạnh sự hỗ trợ của thuốc, Thùy cần ưu tiên ăn uống đủ dưỡng chất cần thiết để phát triển như protein nạc, chất béo lành mạnh có trong trứng, các loại hạt, cá hồi, cá thu, bổ sung nhiều chất xơ, vitamin từ rau xanh, trái cây... Hạn chế đồ ngọt và béo, nước ngọt có gas, thực phẩm chiên, rán. Kết hợp tập thể dục 30 phút mỗi ngày để hình thành thói quen, lối sống tốt.

Bác sĩ khuyên gia đình nên đồng hành cùng trẻ, giảm áp lực học tập, xây dựng lịch trình ngủ khoa học, hạn chế tích trữ đồ ăn vặt, giảm thời gian xem tivi, ngủ đủ giấc để trẻ có thể giảm cân, cải thiện nội tiết tố.

*Tên người bệnh đã được thay đổi