Tập gym quá sức có hại thận?

Tôi mới tăng cường độ gym để tăng cơ. Sau một buổi tập, tôi đau nhức toàn thân và nước tiểu sẫm màu. Đây có phải dấu hiệu tập quá sức và tổn thương thận? (Minh Đức, Hà Nội)

Trả lời:

Tập gym đúng cách mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe và không gây hại cho thận. Tuy nhiên, tập luyện quá sức, đặc biệt ở người chưa thích nghi với cường độ vận động cao hoặc tập trong tình trạng mất nước có thể dẫn đến tiêu cơ vân. Đây là tình trạng các tế bào cơ bị phá hủy, giải phóng các chất vào máu, nguy cơ gây tổn thương thận cấp nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Khi cơ bị tổn thương nghiêm trọng, một lượng lớn thành phần cấu tạo của cơ gồm protein myoglobin và enzym creatin kinase (CK) sẽ được giải phóng vào máu. Nếu nồng độ quá cao, đặc biệt khi không bù đủ nước, các chất này có thể gây độc trực tiếp lên tế bào thận và làm tắc các ống thận, từ đó làm suy giảm chức năng thận hoặc gây tổn thương thận cấp.

Không phải ai tập gym cũng gặp biến chứng này. Nguy cơ thường cao hơn ở người mới tập nhưng luyện tập quá sức, tăng cường độ hoặc thời gian tập đột ngột, tập trong điều kiện thời tiết nóng bức, không bổ sung đủ nước hoặc sử dụng steroid đồng hóa, các sản phẩm hỗ trợ tăng cơ không rõ nguồn gốc. Người có bệnh thận hoặc các bệnh lý mạn tính cũng cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi tập luyện cường độ cao.

Đau nhức cơ sau khi tập là phản ứng thường gặp của cơ thể, nhưng nếu cơn đau dữ dội, kéo dài kèm theo sưng cơ, yếu cơ, nước tiểu chuyển màu nâu sẫm, tiểu ít, mệt nhiều hoặc buồn nôn có thể là dấu hiệu của tiêu cơ vân cấp và suy thận cấp. Người bệnh cần đến cơ sở y tế sớm để được kiểm tra chức năng thận, nước tiểu, men cơ và điều trị kịp thời, hạn chế nguy cơ biến chứng.

Để giảm nguy cơ tổn thương thận khi tập gym, bạn nên tăng cường độ luyện tập từ từ để cơ thể có thời gian thích nghi, khởi động kỹ trước khi tập và nghỉ ngơi hợp lý. Uống đủ nước trước, trong và sau khi vận động, đặc biệt khi tập trong thời tiết nắng nóng hoặc cường độ cao. Không nên cố gắng tập vượt quá khả năng của cơ thể hoặc tự ý sử dụng steroid tăng cơ và các sản phẩm bổ sung không rõ nguồn gốc.

Khi xuất hiện các triệu chứng bất thường, người bệnh cần đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời giúp bảo vệ chức năng thận, tránh biến chứng nghiêm trọng.

Khoa Nội thận - Lọc máu
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội