Tái phát thoát vị đĩa đệm sau tăng cân

Tăng gần 20 kg trong hơn nửa năm, anh Thắng, 32 tuổi, đau vùng thắt lưng và đùi, bác sĩ chẩn đoán thoát vị đĩa đệm tái phát.

Anh Thắng là tài xế đường dài, ngồi liên tục 8-9 tiếng mỗi ngày, thường xuyên ăn ngoài và uống nước tăng lực, tăng cân từ 76 lên 95 kg sau 6 tháng. Từ đó, anh đau thắt lưng lan xuống mông, đùi, ngày càng khó cúi, ngửa người.

Hai năm trước, anh Thắng được chẩn đoán thoát vị đĩa đệm, điều trị nội khoa, tập vật lý trị liệu giúp kiểm soát bệnh nên không tái khám. Lần này, anh bị thoát vị đĩa đệm tái phát, viêm và giãn dây chằng háng trái, đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM điều trị béo phì, mong tránh phẫu thuật thoát vị.

BS.CKI Đỗ Tiến Vũ, khoa Nội tiết - Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho hay anh Thắng béo phì độ nặng, BMI 36. Tỷ lệ mỡ trong cơ thể chiếm 46% trong khi khuyến cáo đối với nam giới trưởng thành dưới 25%, khối lượng cơ ít.

Theo bác sĩ Vũ, thừa cân làm tăng áp lực lên cột sống và đĩa đệm, nhất là vùng thắt lưng, thúc đẩy thoái hóa và thoát vị đĩa đệm. Mỡ bụng tích tụ còn làm suy yếu cơ lõi, giảm khả năng nâng đỡ cột sống, tăng nguy cơ đau lưng, vẹo cột sống.

"Giảm 10-15% cân nặng giúp giảm áp lực lên cột sống, làm chậm tiến triển thoát vị đĩa đệm và giảm nguy cơ phải phẫu thuật", bác sĩ Vũ nói.

Bên cạnh dùng thuốc giảm cân, anh Thắng được chuyên viên dinh dưỡng tư vấn hạn chế đồ ăn dầu mỡ khi lựa chọn món, ăn ba bữa chính, hạn chế ăn vặt. Bữa ăn đầu tiên trong ngày anh không nên ăn tinh bột, các bữa ăn khác cần ăn thịt ít mỡ, không da như bò, gà, cá ngừ, mực, nạc heo...; tăng cường trái cây, hạn chế nước ngọt, nước tăng lực.

Mỗi ngày sau khi lái xe, anh Thắng duy trì đi bộ ít nhất 6.000-10.000 bước chân, có thời gian thì tập thêm các bài tập xây dựng sức mạnh cơ lõi (vùng bụng, hông, lưng dưới), tăng cường độ dẻo dai, cải thiện tư thế.

Sau 2 tháng, anh giảm được 9 kg, khối lượng cơ tăng lên 32%, các cơn đau lưng giảm, tình trạng thoát vị đĩa đệm và viêm, giãn dây chằng cải thiện. Anh Thắng tiếp tục sử dụng thuốc theo chỉ định song song ăn uống, sinh hoạt lành mạnh để đạt mục tiêu giảm 18 kg.

Bác sĩ Vũ cho hay trước đây thoát vị đĩa đệm chủ yếu gặp ở người trung niên và cao tuổi do quá trình lão hóa tự nhiên của cột sống. Tuy nhiên, những năm gần đây, bệnh này đang trẻ hóa nhanh do nhiều yếu tố như ngồi nhiều, ít vận động, lối sống thiếu khoa học gây béo phì... Kiểm soát cân nặng là yếu tố quan trọng để phòng ngừa các bệnh xương khớp, trong đó có thoát vị đĩa đệm, thoái hóa cột sống.

*Tên người bệnh đã được thay đổi