Tôi thấy các bà nội trợ thường chia sẻ kinh nghiệm ăn sò huyết và sò lông rất bổ máu, thậm chí lượng sắt trong các loại này còn cao hơn thịt bò. Xin bác sĩ cho biết, thông tin này có chính xác? (Ánh Mai, Hoàn Kiếm, Hà Nội)
PGS.TS Nguyễn Trọng Hưng, Giám đốc Trung tâm Tư vấn, Phục hồi Dinh dưỡng và Kiểm soát Béo phì thuộc Viện Dinh dưỡng tư vấn:
Sò huyết từ lâu đã được nhiều người xem là món ăn "bổ máu", đặc biệt tốt cho những người bị thiếu máu. Tuy nhiên, việc khẳng định loại hải sản này chứa nhiều sắt hơn thịt bò hay cứ ăn sò là có thể phòng ngừa và điều trị khỏi bệnh thiếu máu là góc nhìn chưa đầy đủ.
Trên thực tế, hàm lượng sắt trong thực phẩm không cố định mà thay đổi tùy thuộc vào nhiều yếu tố như chủng loại, kích thước, môi trường sống cũng như phương pháp chế biến. Nhìn chung, các loại sò, đặc biệt là sò huyết, cung cấp một lượng khoáng chất đáng kể cho cơ thể. Dù vậy, việc so sánh hàm lượng sắt giữa sò huyết và thịt bò cần dựa trên các số liệu khoa học chính xác.
Cụ thể, theo Bảng thành phần thực phẩm Việt Nam công bố năm 2017, trong 100g phần thực phẩm ăn được, sò cung cấp khoảng 1,9mg sắt.
Trong khi đó, hàm lượng sắt có trong thịt bò thường dao động từ 1,63mg đến 3,1mg. Như vậy, xét về mặt chỉ số dinh dưỡng, sò huyết chưa chắc đã sở hữu hàm lượng sắt cao hơn thịt bò.
Bên cạnh đó, sò lông cũng cung cấp sắt cho cơ thể nhưng hàm lượng có sự thay đổi khá lớn tùy thuộc vào từng loài và nguồn thực phẩm. Do đó, người tiêu dùng không nên mặc định rằng tất cả các loại sò đều có lượng sắt cao như nhau.
Lý giải về việc vì sao sò huyết và thịt bò đều được gọi là những món ăn "bổ máu", chuyên gia cho biết sắt là một khoáng chất thiết yếu để cơ thể tổng hợp hemoglobin. Đây là thành phần quan trọng của tế bào hồng cầu, đóng vai trò vận chuyển oxy đi nuôi các cơ quan.
Tình trạng thiếu hụt sắt kéo dài sẽ dẫn đến bệnh lý thiếu máu thiếu sắt. Cả sò và thịt bò đều chứa sắt dạng heme, là dạng sắt mà cơ thể con người có khả năng hấp thu tốt hơn rất nhiều so với nguồn sắt non-heme có trong các loại thực phẩm từ thực vật.
Tuy nhiên, việc tiêu thụ các thực phẩm giàu sắt không đồng nghĩa với việc có thể điều trị hoàn toàn bệnh thiếu máu.
Thiếu máu có thể bắt nguồn từ rất nhiều nguyên nhân khác nhau như thiếu hụt vitamin B12, thiếu folate, mất máu cấp tính hoặc mạn tính, cũng như do các bệnh lý tiềm ẩn khác.
Chính vì vậy, khi có dấu hiệu nghi ngờ thiếu máu, người dân cần đến các cơ sở y tế để được thăm khám, làm xét nghiệm và chẩn đoán chính xác thay vì tự ý điều trị bằng việc ăn uống.
