Trao đổi với PV VietNamNet, BSCKII Ngô Gia Mạnh, Khoa Nội tiêu hóa, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội cho biết, thông thường vào dịp Tết, các phòng khám tiêu hóa ghi nhận tỷ lệ bệnh nhân đến khám liên quan các bệnh lý gan tăng khoảng 20-30% so với thời điểm thông thường.
Phần lớn các trường hợp có liên quan trực tiếp đến lạm dụng rượu, bia kéo dài, đặc biệt gia tăng trong các buổi liên hoan, tất niên hay gặp gỡ đầu năm.
Một trong những ca bệnh điển hình đang được điều trị tại Khoa Nội tiêu hóa là người đàn ông 44 tuổi, trú tại Thanh Trì (Hà Nội). Bệnh nhân làm nghề tự do, thường xuyên giao lưu, gặp gỡ bạn bè, đối tác nên ngày nào cũng uống rượu, trung bình khoảng 500ml/ngày. Càng gần Tết, tần suất liên hoan tăng lên, có ngày người đàn ông này nhậu tới 2 bữa.
Một tuần trước, ông xuất hiện các triệu chứng mệt mỏi kéo dài, vàng da, vàng mắt nên đến viện kiểm tra. Kết quả xét nghiệm cho thấy chỉ số men gan tăng rất cao: GOT/GPT trên 1.000 U/L (bình thường <50), GGT trên 2.000 U/L (bình thường 8-61), bilirubin toàn phần 150 µmol/L (bình thường <24). Bệnh nhân được chẩn đoán suy gan cấp do rượu và chỉ định nhập viện để điều trị, hỗ trợ chức năng gan.
Theo bác sĩ Mạnh, đây là tình trạng rất nguy hiểm. Nếu không kiểm soát tốt, về lâu dài bệnh nhân có thể tiến triển thành xơ gan, ung thư gan, đe dọa trực tiếp đến tính mạng.
“Trường hợp này vẫn chưa phải nặng nhất. Trên thực tế, chúng tôi đã gặp những bệnh nhân buộc phải chỉ định ghép gan, thậm chí tử vong do lạm dụng rượu bia kéo dài”, bác sĩ Mạnh nói.
Bắt đầu từ 'nói không' với rượu
Phân tích thêm về cơ chế tổn thương gan do rượu, bia PGS.TS.BS Trần Việt Tú, chuyên gia tại Trung tâm Công nghệ cao, Bệnh viện Xanh Pôn (Hà Nội) cho biết, nam giới uống khoảng 40ml rượu 30 độ mỗi ngày, kéo dài trong 5 năm thì nguy cơ “hỏng gan” đã ở mức rất cao.
“Khi rượu được nạp vào cơ thể, gan phải làm việc liên tục để chuyển hóa cồn. Quá trình này gây ra hoại tử tế bào gan, thoái hóa mỡ và hình thành các tổ chức xơ”, PGS Tú lý giải. Ở giai đoạn đầu, gan vẫn có khả năng tự tái tạo nhưng nếu việc uống rượu kéo dài, các mô sẹo không có chức năng sẽ dần thay thế mô gan khỏe mạnh.
Đây chính là nguyên nhân khiến chức năng gan suy giảm và tiến triển đến xơ gan không thể đảo ngược, giai đoạn cuối của bệnh gan do rượu. Thực tế lâm sàng cho thấy, nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi gan đã bị hủy hoại nặng nề, không còn khả năng hồi phục.
Theo các chuyên gia, để có một lá gan khỏe mạnh, điều quan trọng nhất là giảm tối đa các yếu tố gây độc cho gan, trong đó rượu bia cần được loại bỏ đầu tiên.
“Người dân tốt nhất không nên sử dụng rượu, bia. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Bộ Y tế, không có mức tiêu thụ rượu bia nào được coi là an toàn, không gây rủi ro cho sức khỏe”, bác sĩ Mạnh nhấn mạnh.
Trong trường hợp buộc phải uống, người dân cần hạn chế tối đa, không quá 2 đơn vị cồn/ngày đối với nam, 1 đơn vị/ngày đối với nữ, và không quá 5 ngày/tuần. Một đơn vị cồn tương đương 10g cồn nguyên chất, xấp xỉ 3/4 lon bia 330ml (5%), 1 ly vang 100ml (13,5%) hoặc 1 chén rượu mạnh 30ml (40%).
Bác sĩ cũng khuyến cáo, khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như mệt mỏi nhiều, vàng da, vàng mắt, người dân cần đến cơ sở y tế sớm để được thăm khám và điều trị kịp thời, tránh những hậu quả đáng tiếc cho sức khỏe.
