Không ít người duy trì thói quen gội đầu vào buổi sáng nhằm tạo cảm giác tỉnh táo, sạch sẽ trước khi bắt đầu ngày mới. Song, nhiều thông tin chưa được kiểm chứng về mối nguy hại của thói quen này như gây đột quỵ, rút ngắn tuổi thọ, hao tổn dương khí… lại được nhiều người lan truyền rộng khắp.
Từ đó, bác sĩ Chu Thị Dung, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - cơ sở 3 cho biết, đây là một nhận định cần được phân tích một cách khoa học, tránh hiểu sai, suy diễn hoặc thổi phồng nguy cơ.
Nhiều ý kiến xoay quanh thông tin gội đầu sáng sớm có thể "rút ngắn tuổi thọ"
ẢNH: CHỤP MÀN HÌNH
Không gây tổn thương não hay giảm tuổi thọ
Bác sĩ Dung cho hay, theo y học hiện đại, buổi sáng sớm là giai đoạn cơ thể chuyển tiếp từ trạng thái “nghỉ ngơi” sang “hoạt động”, nhiệt độ trung tâm còn thấp, trương lực mạch máu và hệ thần kinh thực vật đang trong quá trình điều chỉnh theo nhịp sinh học ngày - đêm. Nhiều nghiên cứu sinh lý học cũng cho thấy, vào buổi sáng, huyết áp và nhịp tim có xu hướng tăng dần, hiện tượng này được gọi là “morning surge” - tăng huyết áp vào buổi sáng.
Việc tiếp xúc đột ngột với nước lạnh hoặc môi trường gió lùa có thể gây co mạch ngoại vi vùng da đầu và cổ, từ đó tạo cảm giác khó chịu, choáng váng hoặc đau đầu thoáng qua ở một số người có cơ địa nhạy cảm.
Các tổ chức y khoa lớn như Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA) cũng ghi nhận rằng sự thay đổi đột ngột về nhiệt độ và trương lực mạch có thể ảnh hưởng rõ rệt hơn ở người cao tuổi hoặc người có bệnh lý tim mạch, tăng huyết áp, rối loạn tuần hoàn não. Tuy nhiên, những phản ứng này chủ yếu mang tính sinh lý tạm thời, không đồng nghĩa với tổn thương não hay làm giảm tuổi thọ như một số cách diễn giải thiếu kiểm soát trên mạng xã hội.
Còn dưới góc nhìn y học cổ truyền, buổi sáng dương khí chưa sung mãn, vệ khí còn yếu, vùng đầu - nơi tập trung nhiều kinh dương - dễ bị phong hàn xâm nhập nếu để tóc ướt gặp gió lạnh; có thể gây nặng đầu, đau đầu, cứng cổ vai gáy hoặc mệt mỏi, nhất là ở người thể trạng suy yếu.
“Dù vậy, gội đầu buổi sáng không gây hại như nhau với tất cả mọi người. Nguy cơ thường rõ hơn ở người trung niên, cao tuổi hoặc có tiền sử tăng huyết áp, xơ vữa mạch, rối loạn tiền đình, tuần hoàn não hay thoái hóa cột sống cổ. Một số ít trường hợp có thể xuất hiện chóng mặt hoặc thiếu máu não thoáng qua, nhưng đây là tình huống cá biệt, không phải quy luật chung”, bác sĩ Dung nhấn mạnh.
Gội đầu buổi sáng không phải là hành vi rút ngắn tuổi thọ như một số cách nói cường điệu
Ảnh: AI
Thời điểm và cách gội đầu tốt cho sức khỏe
Về thời điểm gội đầu trong ngày, theo bác sĩ Dung, cả y học hiện đại và y học cổ truyền đều cho rằng buổi chiều hoặc đầu buổi tối là khoảng thời gian tương đối thuận lợi.
Lúc này, thân nhiệt đã ổn định, tuần hoàn máu ngoại vi tốt hơn, cơ thể thích nghi tốt với sự thay đổi nhiệt độ. Việc gội đầu vào thời điểm này giúp làm sạch da đầu, thư giãn hệ thần kinh và ít gây xáo trộn sinh lý hơn so với sáng sớm hoặc đêm khuya.
Bên cạnh thời điểm, cách gội đầu đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ sức khỏe. Nước gội nên ở mức ấm vừa, tránh nước lạnh, đặc biệt ở người lớn tuổi. Khi gội cần giữ tư thế đầu cổ tự nhiên, tránh cúi gập hoặc ngửa cổ quá lâu. Sau khi gội, tóc và da đầu cần được lau khô ngay, hạn chế để đầu ướt tiếp xúc trực tiếp với gió, quạt hoặc máy lạnh. Không nên gội đầu khi cơ thể đang mệt, đói, vừa thức dậy hoặc ngay sau khi vận động mạnh.
“Từ góc độ chuyên môn, có thể khẳng định rằng gội đầu buổi sáng không phải là hành vi rút ngắn tuổi thọ như một số cách nói cường điệu. Tuy nhiên, đây là thói quen cần được điều chỉnh phù hợp với độ tuổi, thể trạng và cách thực hiện. Hiểu đúng bản chất sinh lý của cơ thể và thực hành đúng cách mới là yếu tố quyết định giúp bảo vệ sức khỏe lâu dài, thay vì lo ngại những khẳng định mang tính tuyệt đối và thiếu cơ sở khoa học”, bác sĩ Dung kết luận.
